Londen Roept. Anglofiel in de hoofdstad.

Twee

2010-10-06T03:44:00.000-07:00

Na drie lange maanden bevond ik mij terloops opnieuw op Londense bodem. Een kwartaal lang had ik gesmacht naar mijn oude stad, had ik mij verwonderd over ontwikkelingen die mij in deze periode boven het hoofd zijn gegaan. Zo zag ik al snel de Burgemeester Boris Barclay's Bicycles, die het straatbeeld verwonderlijk sterk hadden aangetast. Tevens nam ik kennis van het nieuwe Labour, dat met Ed New Generation Milliband links Engeland deze week een illusie rijker heeft gemaakt. Wat kon ik verwachten, Londen anno september 2010? Was het mijn stad nog wel? Is het überhaupt wel gepast dat de standplaatsloze Londenaar uw vanaf een oude zeepkist toeroept? Verdient hij die Londen de rug toekeert het wel om opnieuw in haar boezem te worden opgenomen?

Mijn zorgen bleken ongegrond. Als er dan toch iets veranderd moest zijn, was het wel de enorme druk die van mijn schouders gevallen leek te zijn. Voor de eerste maal betrad ik de hoofdstad als een bezoeker die de druk van duizend dingen doen niet hoeft te voelen, die de stad gedwee op zich in kan laten werken. In alle rust koos ik een aantal culturele uitstapjes waar ik tot dan toe nog geen kans toe had gezien - Churchills bunker en het Museum of London - maar genieten deed ik toch ook voornamelijk van het stadse gedruis en de diversiteit die voor mij als inwoner van Londen zo vertrouwd werden.

Van de zwartgeblakerde tegeltjes uit Pudding Lane en het dodenmasker van Cromwell, tentoongesteld in de MOL, tot het bordje dat gebood niet te fluiten in de gangen van Winstons krappe hoofdkwartier, begaf ik mij richting de manier waarop Londen eigenlijk ervaren dient te worden. Niks Parijs, Londen is de stad der stelletjes, getweeën te genieten. Een bezoek aan de bios in cultureel walhalla de Barbican, een kek Italiaans restaurantje in de City en vele Fish & Chips in onbekende pubs bleken dan ook tot de ware hoogtepunten te behoren. Nee, dan de laatste avond, waar dit stel onverhoopt verbaal gebombardeerd werd door een oude London Cabbie, die, onder de belofte ons thans de hele avond 'up' te 'ginnen', ons nog maar eens duidelijk maakte van de tijdloosheid van deze metropoolse luchtbel. Waar je met zijn tweetjes nog fijner in kan verdwijnen dat ik in mijn eentje ooit heb kunnen doen.

Londenloos

2010-07-16T04:07:00.000-07:00

Ik geef het toe: uw roeper is de afgelopen maanden wel erg stilletjes geworden. Na een hectische laatste maand in hartje zuid-Londen zag ik mij genoodzaakt om terug te keren naar het Hollandse vaderland, waar ik door verhuizingen, verkiezingen en wereldbekers maar weinig kans zag om deze blog in goede orde af te sluiten.

Het waren twaalf bijzondere maanden. Ik was er al voor gewaarschuwd, maar de Londenaar die de stad achter zich laat heeft al snel te kampen met dat knagende gevoel, dat niets kan tippen aan de Stad der Steden. Om die reden kan ik ook met zekerheid stellen dat ik de metropool enkel voorlopig de rug toe heb gekeerd.

Nu is u roeper slim geweest. Op gewiekste wijze heeft zij namelijk - op het nippertje - een Londenaar aan de haak weten te slaan. Om die reden gaat er de komende tijd nog regelmatig uit Londen geroept worden. Tot die tijd wijs ik u echter op een nieuwe blog, die deze regepatriërde anglofiel tracht te vullen met Britse dwaasheden in het Hollandse. Stay tuned.

Pruik

2010-05-27T13:56:00.000-07:00

Was ik een aantal dagen geleden nog even in Shakespearean Engeland, gisteren bevond ik mij zowaar midden in de pruikentijd. Een Nederlandse, rechtsgeleerde vriendin en ik hadden reeds enkele maanden de intentie om eens een kijkje te nemen bij een Britse rechtszaak. Hierbij konden we natuurlijk niet voorbij aan the Old Bailey, tegenwoordig officieel het Central Criminal Court geheten. Sedert de middeleeuwen bevindt zich al een rechtsgebouw op deze plek, temidden de City of London, recht naast de nu verdwenen, beruchte Newgate-gevangenis.

Waar het parlement grotendeels ontoegankelijk blijft, is de gewone burger prima in staat om de Britse rechterlijke macht lastig te vallen. Na een kleine controle, waarbij telefoon en camera ingeleverd dienden te worden, konden we zo een strafproces inlopen. Zelfs de juridische leek beleefde een ware cultuurshock. Een dozijn advocaten, elk uitgedost met gewaad en ongemakkelijk uitziende pruik, luisterde twee uur lang aandachtig naar de bepruikte rechter, die op zeer toegankelijke wijze een ingewikkelde strafzaak uitlegde aan de jury aan zijn rechterhand. Langzaam en geleidelijk kwamen we meer te weten over de negen verdachten die achter een ruitje in the dock zaten. Een verjaardagsfeestje van een zestienjarig meisje was overvallen door een bende, die onder de woorden Black Mafia op de ramen bonkten en de deur inbeukten. Hierna werd een jongeman aangevallen, waarbij hij met een baksteen werd geslagen en een flinke meswond aan zijn keel opliep. De verdachten waren met name aangewezen door een getuige met banden met een andere gang, die ervoor koos om anoniem te blijven.

We hadden het goed getimed. Het proces was al weken bezig, maar we vielen middenin de samenvatting van het bewijs en de getuigeverslagen die de rechter aan de jury verschafte. Dit samenraapsel van 'de gewone man' werkte eigenlijk nog veel meer vervreemdend dan de zee van pruiken die we voor ons zagen. Gemakkelijk te begrijpen was de rechtzaak zeker, de schuldvraag moest immer door een gewoon slag mensen beantwoord kunnen worden. Toch voelde ik me niet gemakkelijk bij de wat knullige omschrijving van een delict met zulke complexe verwikkelingen. Het leek in ieder geval wel te passen bij de Britse neiging om alle details van strafzaken openbaar te maken. Er kleeft iets engs aan een maatschappelijke eis om kennis, met name als het draait om de levens van zowel slachtoffers als daders. Een anglofiel blijf ik, maar een jurysysteem zal ik nooit begrijpen. Dan mogen die pruiken wat mij betreft wel blijven.

http://www.bexleytimes.co.uk/content/bexley/times/news/story.aspx?brand=BXYOnline&category=news&tBrand=northlondon24&tCategory=newsbxy&itemid=WeED15%20Apr%202010%2010%3A28%3A23%3A667

Globe

2010-05-19T12:08:00.000-07:00

De geschiedenis van Londen is immer aanwezig. Negentiende-eeuwse vernieuwingsdrang en Duitse vernielzucht ten spijt, de Londenaar ademt de historie van de stad. En indien de verbeelding niet sterk genoeg is om de drang naar het verleden te sussen, daar wordt het Londen van weleer kunstmatig tot leven gewekt. Het beste voorbeeld van deze neiging staat naast Tate Modern aan de Thames, een aantal honderd meter van het origineel, waarbinnen vierhonderd jaar geleden de Londenaars dagelijks werden vermaakt. Ik heb het natuurlijk over the Globe, het zeventiende-eeuwse Shakesperiaanse theater dat volgens de originele tekeningen tot in de details in nagebouwd, en in 1997 haar deuren opende.

Als tourist en student had ik al eens een bezoekje gebracht aan deze bijzondere constructie. Ik had echter nog nooit de kans gehad om ook daadwerkelijk een theatervoorstelling te bezoeken. De cynicus hoont wellicht zij die het verleden tot in de de puntjes trachten na te bootsen, maar in de wereld van het theater is werkelijk alles geoorloofd. Je hoeft dan ook enkel maar een paar ingrediënten te verschaffen - een nep vroegmodern theater en een paar dolle kostuums - en het lijkt wel alsof de rest van de wereld even meedoet, even meeduikt in het verleden. Een vogel die het openluchttheater invliegt en zich brutaal voor een aantal toeschouwers nestelt. Een druppeltje regen dat zowel op publiek als op spelers valt. Zelfs de herrie van overscherende vliegtuigen lijkt onder een dramatische monoloog van Macbeth te horen tot stadsgedruis anno 1602.

De productie is niet minder dan gruwelijk en bloederig te noemen. A gruesome production of a horrific play waarschuwen posters in en om de Globe. Dit weerhoudt een leerkracht van een hele klas 7- of 8 jarigen er niet van om haar roede het theater in te leiden, en te trakteren op 2,5 uur poetisch bloedvergieten. De Engelse houding ten opzichte van de jeugd in een notendop: theatrale sex, masturbatie en moord is kennelijk lang niet zo erg: scheldwoorden verpesten de onschuld van een kind pas echt.

Ondanks mijn verwondering over het publiek, was de opvoering van Shakespeare's meest macabere tragedie was een waar meesterwerk: bomvol symbolisme dat nog het meest deed denken aan de helse beelden van Hieronymus Bosch. Er werd hot en her muziek gespeeld, en acteurs waren tussen, onder, achter het publiek. De toeschouwers werden zowaar deel van het stuk, van die kunstmatige realiteit, die heel de Globe heel even deed proeven van het Londen van weleer. Of, liever gezegd, hoe Londenaars het Londen van toen graag zouden willen zien. Een ding werd me toch wel duidelijk. Als je gek bent op dit theaterland en haar inwoners, moet je toch ook wel een klein beetje leuk vinden om jezelf voor de gek te houden. Of je bent zoals de vogels, metaal of anderszins, en je vliegt ongestoord door.

The 'C' Word

2010-05-17T08:17:00.000-07:00

De roeper is u een excuus verschuldigd. De afgelopen twee weken heeft zij namelijk als voltijd gids gefungeerd, waarbij verkiezingen en c-c-coalitievormingen in zowel het bruisende hart van de Britse democratie als het kalme Engelse platteland zijn gevolgd. Hier volgt dan echter toch een verslag van een aantal dagen dat als zeer uitzonderlijk de Britse geschiedenis in zal gaan. De eerste echt spannende verkiezingen sinds 1997 verliepen eigenlijk zoals iedereen had verwacht, maar zoals niemand dit had willen erkennen: geen partij zou ertoe in staat zijn om in haar eentje een meerderheidsregering te vormen.

De zesde mei brak dan eindelijk aan, en er zat wel degelijk iets speciaals 'in de lucht'. Een lange wandeling door de hoofdstad toonde ons menig polling station: soms, zoals in Westminister zelf, met een lange rij mensen ervoor, en soms, zoals in een sjieke Marylebone, eng en verlaten. De verdeeldheid onder de Britten was die dag dan ook haast al te voorspellen. Uw roeper was zelfs zo bevoorrecht dat zij zelf een stemkantoor van binnen heeft mogen aanschouwen, om vervolgens daadwerkelijk een zwart (rare Britten) potlood ter hand te nemen en een kruisje op papier te plaatsen. Dit betrof dan wel de gemeenteraadsverkiezingen in plaats van de lokale strijd voor de Tootingse parlementszetel, maar vooralsnog voelde ik me bevoorrecht dat ik tot op zekere hoogte deel mocht nemen aan het Britse democratische proces.

De traditionele verkiezingsavond moest toen nog beginnen. Al sinds jaar en dag is de statige televisieavond van de BBC vaste prik voor de meeste Britten. Dit jaar stond daar echter ook nog een humoristische versie tegenover van het over het algemeen averechte commerciële kanaal Channel 4. In dit huishouden werd er die avond dan ook driftig heen en weer gezapt. Een hoop gebakken lucht en een paar uur verder kwamen de eerste uitslagen pas binnen, en de lange zit tot de uiteindelijke uitslagen is dan ook enkel en alleen weggelegd voor de meest doorgewinterde politieke fanatici. Elke zetelwinst is voorzien van een klein toneelstukje: in het plaatselijke buurthuis staan alle kandidaten kaarsrecht naast elkaar op een amateuristisch podiumpje, elk voorzien van een protserige rozet in de eigen partijkleuren. Een onbekende official leest vervolgens de officiële uitslag op in aantal stemmen, waarbij de Member of Parliament officieel wordt benoemd voor de komende termijn. Deze vreemde constructie heeft tot gevolg dat wij als kijker live getuige van zijn dat een hooggeplaatste bestuurder na dertien jaar zijn baan verliest. De harde realiteit, persoonlijk gespeeld.

Pas na deze lange nacht, die duidelijk uitdraaide op een hung parliament, werd het werkelijk spannend. Het was duidelijk te zien hoe de traditionele reporters van BBC, Sky en ITV absoluut niet wisten wat ze aanmoesten met de situatie. Na ene verkiezingsavond horen er immers duidelijke winnaars en verliezers te zijn, waarna je vervolgens respectievelijk tranen en euforie kunt verslaan. Dat pers en natie vervolgens DRIE HELE DAGEN dienden te wachten totdat dan ook werkelijk duidelijk werd wie de komende tijd het land zou gaan regeren, werd dan ook helemaal als bespottelijk beschouwd. De tabloids waren pissig dat Brown nog een midweekje langer in 10 Downing Street vertoefde, en de serieuzere media deden hun beklag dat de onderhandelingen het land onnodig lang stuurloos en regeringsloos maakten. Het werd even bijzonder spannend toen het leek dat de Lib Dems alsnog toenadering zochten tot Labour, waarna links Engeland een dag lang verlekkerd droomde over een Progressive Alliance. Het bleek enkel een onderhandelingsmanoeuvre van de liberalen te zijn, en al gauw was David Cameron dan ook op weg naar Buckingham Palace.

Ik moet eerlijk bekennen dat de reactie van de Britten op de eerste coalitie sinds voor de Tweede Wereldoorlog me danig is tegengevallen. En dan heb ik het niet alleen over de media, die te pas en te onpas minderheidskabinetten en coalities door elkaar halen, en coalitiepartners beschuldigen van principiële hypocrisie. Natuurlijk mag je grote vraagtekens zetten bij samenwerking tussen een pro- en een anti-Europese partij. Vanzelfsprekend is het best lastig om de liberalen in te zien stemmen met het behoud van de Britse kernwapens. Maar als je politici constant beschuldigt van draaikonterij in plaats van begrip te tonen voor concessies en consensus, heb je het principe van coalitievorming absoluut niet begrepen. Het steekt me nog het meest dat progressieve vrienden van mij, verleid door de liberale roep om verandering, zich vol woede afkeren van de Lib-Cons, en enkel en alleen focussen op hun schrikbeeld dat de Tories voor het eerst sinds dertien jaar aan de macht zijn gekomen. En dat nu ook nog dankzij hun stem. Begrijpt dan niemand dat, wie in de Britse geschiedenisboekjes kijkt, ziet dat er na een sociaal-democratisch tijdperk immer een conservatieve periode is gekomen? Heeft dan niemand door dat de Change die zoveel mensen wilden, zover als dit mogelijk is binnen het vreemde kiesstelsel, hiermee ook echt is begonnen? Links Brittannia wil graag dat haar stem gaat tellen, wil graag Proportional Representation in plaats van een districtenstelsel. Maar, lieve mensen, dat betekent ook dat de kans groot is dat de conservatieven deel blijven gaan vormen van toekomstige regeringen. Kijk eens naar die landkaart met kiesdistricten, waarop heel buitenstedelijk Engeland conservatief blauw gekleurd is. Leuk of niet, veel Britten blijven stemmen op de Tories, en wie respect heeft voor de democratie geeft deze regering dan ook gewoon een kans. Een enkele partij die de leiding heeft, dat is pas eng. En zolang de term 'Clameron', die ik gister in The Guardian las, maar niet blijft plakken, wil ik deze c-c-coalition best met (kritisch) enthousiasme begroeten.

Gewoon doodnormaal democratisch

2010-05-04T11:59:00.000-07:00

http://nos.nl/video/155003-interview-met-nick-glegg-leider-van-de-britse-liberaal-democraten.html

Voor iemand die tracht Britse gedachtespinsels naar het Nederlands te vertalen is het enkel een droom om een van de belangrijkste spelers bij deze belangrijke landsverkiezingen 2010 zijn mening in helder Nederlands te horen verwoorden. Zonder de bombast die de afgelopen maanden zo belangrijk is geworden in de politiek, zonder spindokters en overdreven anekdotes over 'de gewone man', lijkt Nick Clegg per direct een veel pragmatischer politicus. Stiekem is Clegg een heel stuk Nederlandser dan ik hem altijd had ingeschat.

Waar zijn grammatica wat te wensen overlaat, slaat zijn intonatie zowaar de spijker op de kop. Misschien ligt het aan mijn automatische associaties tussen politiek en onechtheid die de Britten zo vaak geneigd zijn om te leggen, maar totdat Clegg zei dat hij "gewoon een doodnormaal democratisch kiessysteem" wil, had ik niet door hoe wereldlijk het beeld van de liberaal daadwerkelijk is. Britse bekrompenheid doet hier immer om de hete brei heendraaien, waardoor het districtenstelsel nooit direct wordt aangekaart. Na de bonnetjesaffaire zijn de Britten plots een stuk minder trots op hun plaatselijke MP en wordt er wellicht iets kritischer naar het systeem gekeken.

Nu the Guardian definitief haar steun betuigt voor de oranje-gele rozetten van de liberalen, is er een interessante tweedeling ontstaan. Met een beetje geluk stevent Brittannia direct op een hung parliament af, waarmee men eindelijk eens door zal hebben dat een (voormalig) wereldrijk niet zal vergaan onder een coalitieregering. Electoral reform is een mooie droom op zich, maar wat voor rol gaat Cleggs Nederlandse pragmatiek daarin spelen? Heeft Groot-Brittannië het werkelijk in zich om ooit 'gewoon doodnormaal democratisch' te zijn? Nog twee dagen te gaan.

Interessante verkiezingsblog van 'national treasure' Stephen Fry: http://www.stephenfry.com/2010/05/04/how-i-will-vote/

Wanhoop

2010-04-30T09:01:00.000-07:00

Geen vrolijke tijd voor de progressieve Brit. Ondanks dat wolf in schaapskleren David Cameron zich gisteren in het laatste televisiedebat zich als een ware Tory van de oude stempel ontpopte, werd hij vandaag door de kranten massaal als koning gekroond. De Guardian lijkt zijn vechtlust prompt verloren te zijn, en gaf gisteravond al aan de situatie erg somber in te zien.

Wat een manisch depressief volkje toch, die Britten. Voor een land dat zichzelf vaak prijst voor zijn eigen lauwheid en pessimisme, was Cleggmania een eenmalige droom, die niet te lang kon duren. Dat zelfs de meest linkse geesten nu al de handdoek in de ring dreigen te gooien, had ik echter niet verwacht.

Het was me dan ook het weekje wel. Als er iets was dat de vlucht van de Lib Dems in de schaduw zou stellen, was het wel als Labour grandioze blunders zou maken. En ja hoor, hoewel Gordon Brown gister liet zien dat hij toch echt wel het meeste inzicht en kennis over de economie bezit, dacht iedereen alleen nog maar aan arme oude Mrs. Duffy. 'Bekrompen' klinkt nog vrij onschuldig in het Nederlands. Het zelfstandige naamwoord 'bigot' staat voor compleet onbegrip en walging.

De laatste week is ingegaan, en Labour is nu echt de wanhoop nabij: Tony Blair heeft zich vanmorgen bij de campagnestoet gevoegd. Het blauwe gevaar lonkt, maar Tony's tanden lonken nog harder. Het wordt een bijzondere week.

Joris

2010-04-23T05:57:00.000-07:00

Het is zover: de campagnestoet heeft Tooting nu daadwerkelijk bereikt. Tooting Broadway tube station schittert speels in de zon, en voor zijn deur tracht politiek Londen met man en macht de stemmers te verblinden met Westminsterse celebs. Enigszins ongemakkelijk staat een kleine man met een grote rode Labourrozet naast een politieke ster, wiens stem over het kruispunt en Upper Tooting Street op buldert. Ik herken het schichtige kereltje al gauw als Sadiq Khan, de afgelopen vijf jaar Member of Parliament voor Tooting en Balham. Als de beste vent niet al 'een stem voor Labour is een stem voor de kleine man' in zijn verkiezingsmanifest heeft staan, is dit meer dan een gemiste kans. Naast een politieke kolos als de speechende Jack Straw leek arme Khan echter helemaal een jonge hond.

Dus dit is het hoge bezoek waar not-so-safe seat Tooting op heeft zitten hopen. Voormalig minister van binnenlandse zaken, buitenlands zaken en justitie Jack Straw ging de Tootingse boeren en buitenlui maar eens even vertellen wat een bijzondere St.George's day dit is. Want dat is it. Nationale feestdag van Engeland, naar de beschermheilige van dit landje. Waar de Ieren St.Patrick hebben, de Schotten Andrew en de Welsh de heilige David, heeft Engeland Joris en de draak als patron saint. Net als de Engelse vlag, met het Saint George's Cross, heeft de nationale Engelanddag immer een bittere nasmaak van racisme en verkrampt nationalisme. Voor Schotten, Welshen en Ieren is het veilig anti-Brits, maar voor de Engelsen wijst het krampachtig terug naar tijden van kolonialisme en slavernij. Boze tongen beweren elk jaar weer dat de Engelsen haar dag en haar vlag terugwillen, zonder beschuldigd te willen worden van misplaatst nationalisme. De enige keer dat dit echt lukt is echter tijdens de grote voetbaltoernooien, waar Wales, Schotland en Ierland de voetbalgekke wereld hun rug toekeren en Engeland vrij is om in wit met rood al gillend door de straten te paraderen.

Aangezien er nog een tweetal maanden te gaan is tot het WK, was het gewapper van Straw hoogst opmerkelijk. Door een herindeling van de kiesdistricten heeft Sadiq er een groot aantal rijkere, wittere stemmers bijgekregen, hoewel Tooting toch met name bekend staat als een zuid-Londense smeltkroes van culturen. Zoals ik al eerder aangaf, ruiken de Tories een mogelijke zetelwinst in deze contreien. Sinds de zegetocht van Nick Clegg - die ook in een tweede debat, al zij het met hakken over de sloot, wist te zegevieren - zien ook de Lib Dems echter een kans om Tooting te bemachtigen: waren ze onder het blauwe Torygeweld de eerste weken van de campagne haast onzichtbaar, nu wordt er op tientallen aanplakbiljetten liberale politiek gepredikt.

Jack Straw babbelde wat over Engeland en de heilige Joris, en daagde het publiek uit te raden waar de beste man vandaan kwam. Interessant feitje voor de Engelse pro-Israel-lobbyisten: de nationale held is een Palestijn. Zelden zag ik zo'n enthousiaste poging om een broken society, conservatieve Cameron's favoriete stopwoordje, te lijmen. Na weken van blauw Tory postergeweld hoop ik dat Tooting's nieuwe, bekakte bewoners, hier ook wat van hebben opgevangen. Eens kijken hoeveel vlaggen er 7 mei te te tellen vallen.

De wolk en de liberaal

2010-04-18T12:52:00.000-07:00

Desperate times, desperate measures. Iedereen wist dat dit een spannende maand zou worden. Dat een televisiedebat en een onuitspreekbare IJslandse vulkaan voor een ware verschuiving in politiek en samenleving zouden zorgen, wist niemand echter te voorspellen. Sinds Lib Dem leader Nick Clegg zich in het debat van vorige week donderdag als serieus alternatief voor Tories en Labour wist te manifesteren, lijkt zijn populariteit als een gifwolk boven de traditionele partijen te hangen. Bang dat vulkaan Clegg roet in zijn eten gooit, heeft David Cameron de focus van zijn campagne vandaag radicaal omgegooid. Een Hollander die gewend is aan flexibele peilingen op weg naar de verkiezingen moet weten dat een dergelijke verschuiving, waarbij de liberalen evenveel stemmen zouden binnenhalen als de conservatieven, en meer dan Labour, onbetwist uniek is in de Britse politieke geschiedenis. Het districtensysteem maakt de mogelijkheid van liberale winst nog altijd onzeker, maar de kans op een minderheidskabinet of, als deel van een rare districtenkronkel, winst van Labour door winst van de Lib Dems lijkt plots enorm veel groter. Met die laatste dreiging tracht Cameron de kiezers bij Clegg weg te houden.

Nee, dan Brown. In plaats van de liberale natuurramp te lijf te gaan, stort hij zich vol overgave op de non-politieke uitbarsting. 'BROWN'S ARK', kopt de London Evening Standard. Niet minder dan drie enorme marineschepen moeten de gestrande Britten weer thuis brengen. Premier tot uw dienst, no expenses spared. Het is maar de vraag of de regering in tijden van geen verkiezingen ook met zoveel gemak militaire inzet had beloofd om de verloren Britse schaapjes terug op het eiland te krijgen. Dat het luchtruim voor het voltooien van deze grootscheepse reddingsactie misschien al wel weer geopend wordt doet kennelijk niet af aan het heroïsme van een kordate premier. The Guardian merkte op dat Brown ongekend ontspannen overkwam tijdens de persconferentie van vandaag. Goede leiding bij een geologische catastrofe wordt immer veel meer gewaardeerd dan bij een globale recessie. Wat Brown betreft mag de wolk dan ook netjes tot 6 mei blijven wachten.

De vraag is dus: wie blijft er langer hangen: de wolk of de liberaal? Aangezien er zowaar Hollands bloed door Nick Clegg's aderen stroomt, kan hij misschien het beste een voorbeeld nemen aan de onverbeten Hollanders die ik afgelopen zaterdagmiddag op Trafalgar Square zag staan hossen. Het Europese luchtruim mag dan volledig verlaten zijn, de Nederlander weet zich immer een weg te banen. Het was een vreemd gezicht: twijfelachtige muziek dreunde in mijn oren en mijn ogen deden pijn van het vele oranje dat zij plotsklaps tot zich dienden te nemen. Aan de ene kant van het plein stonden Nederlandse bloemisten luid hun waar te venten, en aan de andere kant werd Hollandse friet met mayonaise geschept. Niemand leek gehinderd te zijn door een vulkaan in het verre IJsland. Ergens anders in het land stond Liberaal Nick nog na te gloeien van zijn overwinning in de peilingen, ongetwijfeld op een ondoordringbare roze wolk. Blijven plakken, Nick, met dat geel een klein beetje oranje. Gewoon onverstoord door blijven hossen, twee weken en twee debatten lang, en wie weet, is een politieke aardverschuiving de volgende natuurramp waar Brittannia mee te kampen heeft.

De fictionele kiezer

2010-04-15T23:54:00.001-07:00

Primeur van ongekende hoogte in de Britse politiek: gisteravond vond er, voor het eerst in de geschiedenis van het land, een verkiezingsdebat plaats tussen de leiders van de grootste politieke partijen, dat live uitgezonden werd door heel Groot-Brittannië. De afgelopen decennia zijn dergelijke concepten hier immer versleten als 'Amerikaans' en 'een on-Britse populariteitswedstrijd'. Soms riep een enkele partijleider op tot een dergelijke confrontatie, maar nooit werd de uitdaging door de ander geaccepteerd. Dit is echter de tijd waarin unieke welbespraaktheid en toepraakverve een zwarte man president van Amerika heeft kunnen maken, en de Britse politici weten dat maar al te goed. Bovendien valt er, na het bonnetjesschandaal, een hoop goed te maken met de mensen in het land. De kloof tussen de politiek en het volk is na alle gebeurtenissen enorm, zeker in een land waar politici sowieso op weinig vertrouwen kunnen rekenen. Mensen zouden het waarderen, juist omdat een dergelijk debat de twee grootste leiders zo kwetsbaar doet opstellen: Brown als non-charismatisch spreker, die dertien jaar beleid te verantwoorden heeft, en Cameron, die zijn voorsprong in de peilingen riskeert, door zich door een goed geïnformeerde econoom aan te laten vallen op de holle beloften waarmee de partij de verkiezingen tracht te winnen. Alleen 'kleine' Clegg, leider van de Liberaal Democraten, kon door zijn comfortable underdogpositie ongehinderd in zijn nopjes zijn over dit nieuwe fenomeen in de Britse politiek.

Toch was de immer wantrouwende Britse kiezer erg geneigd om het TV-debat van tevoren al in twijfel te trekken. Er is de afgelopen weken veel gediscussieerd over de format van het debat, dat maar liefst aan 76 regels onderworpen werd. Zo mocht het studiopubliek geen voorkeur of afkeur ten opzichte van de kandidaten laten horen, en werden vooraf gescreende vragen door mensen op de tribune gesteld. Ik vraag me dan ook af of wat er gisteren te zien was de Brit daadwerkelijk dichterbij de politiek heeft gebracht. Al eeuwen wordt er in het Lagerhuis met veel bombarie en spontaniteit over politieke kwesties gedebatteerd. Het vragenuurtje van de premier is elke woensdagmiddag een kijkje waard, alleen al om politici zo vol overtuiging de confrontatie met elkaar aan te zien gaan. Tijdens het 'debat' van gisteravond, keken de heren echter voornamelijk strak de camera in, wat op mij juist intimiderend en vervreemdend overkwam. Bovendien had een gewiekste journalist de leiders veel meer op de proef kunnen stellen, en hen minder kans gegeven om ons met clichés om de oren te slaan. In plaats daarvan moest een gearrangeerd studiopubliek, evenals bij het populaire Question Time van de BBC, dat de unieke kans kreeg om politici direct te ondervragen, maar even symbool staan voor hoe dicht de kiezers bij hun leiders staan. In hoeverre de Britse stemmer deze farce kan waarderen, is echter de vraag.

Stijl en systeem daargelaten, was het een interessante anderhalf uur televisie - alleen al om een dergelijke tijdspan op de commerciële ITV door te brengen zonder ook maar één keer door reclames lastig te worden gevallen. Zowel linkse als rechte kranten roepen Liberal Democrat leader Nick Clegg vanmorgen unaniem tot winnaar uit, al leggen sommige kranten meer nadruk op het 'verlies' van Gordon Brown dan anderen. Clegg wist helder uit de hoek te komen door zich als werkelijk alternatief voor de twee 'oude' partijen - iedereen schijnt de negentiende eeuw van Whigs en Tories vergeten te hebben - te bestempelen. Toch vond ik dat Brown het vrij aardig deed: iedereen ging ervan uit dat de stotterende premier bleek af zou steken tegenover een Cameroniaans charmeoffensief. Brown viel Cameron echter voortdurend scherp aan - inclusief oogcontact - en wist meerdere malen het schrikbeeld van de 80s Tory op te roepen. Zo nu en dan werd Gordon iets wat te enthousiast, en opmerkingen over dat het debat geen X-Factor was en dat de conservatieve postercampagnes hem mooie publiciteit gaven rolden dan ook met iets minder gemak van de tong dan de bedoeling was.

Interessant experiment, maar toch tevens ook een storende herinnering aan de aard van de Britse politiek. Zoveel mensen er voor spek en bonen in het publiek zaten, zoveel 'echte mensen in het land' werden er door de politici zelf aangehaald. Een vriendin van mij merkte op dat David Cameron alle handjes van Engeland kennelijk geschud heeft de afgelopen week. Maar hier waren de heren alledrie schuldig aan: "Ik was van de week in een ziekenhuis/fabriek/bejaardentehuis/school/gemeentereiniging/politiebureau/brandweerkazerne/bibliotheek/zwembad/buurthuis/trein/bus/metro/legerkazerne/circus, en daar ontmoette ik een hardwerkende man/vrouw met twee kinderen, {naam invoegen} , en wat hij/zij mij toch vertelde, schandalig! Zo kan het echt niet langer!"

Wil de Britse stemmer echt dat er liever met de fictieve burger gepraat wordt dan met de echte? Dat jan-met-de-pet hen een prangende vraag mag stellen, maar een kritische journalist als Jeremy Paxman angstvallig door de twee grote leiders wordt vermeden? Dat politiek met passie (here here!) in het Lagerhuis blijft, en dat je genoegen moet nemen met een gespindokterd toneelspel, waarbij de je als kiezer erop moet toezien hoe er een Fictionele Kiezer, gemaakt en gepolijst door de partijen, op gelijke hoogte met de leiders wordt geplaatst. Dit debat mocht dan wel een vuurdoop zijn wat betreft openheid in de Britse politiek, maar qua echte transparantie in de politiek heeft dit land heeft nog een lange weg te gaan.

Spindokter

2010-04-12T10:58:00.001-07:00

This country is sick.

This country needs healing.

In fact,

What this country really needs..

is a Doctor!

In de seizoensfinale van jaargang drie van de hernieuwde Doctor Who, drie jaar geleden, weet een ingenieuze Master, aartsvijand van onze held, het tot premier van Groot-Brittannië te schoppen. Met een duivelse glimlach (genie John Simm) gebruikt de slechterik de bovenstaande woorden in een landelijke toespraak om de legendarische Doctor, toen nog gespeeld door David Tennant, naar het hol van de leeuw te lokken. Met succes. Vermakelijk stukje televisie, zou je zeggen: niet meer, niet minder. Think again.

De 'Zendtijd Voor Politieke Partijen' lijkt hier zowaar beduidend belangrijk dan in Nederland. In vergelijking met de klungelige filmpjes die een VVD en D66 in elkaar weten te plakken, zijn de spotjes van Labour en Tories ware meesterwerken. Na het journaal was Labour vanavond aan de beurt: Sean Pertwee, zoon van Doctor III, die de rol begin zeventiger jaren vertolkte, wandelt al pratende op een hele lange weg. De broodschap is glashelder: this is not the time to change direction. In tijden van economische crisis is het beter om gestaag hetzelfde pad te blijven behandelen, met een premier die weet wat hij doet en hoeveel tijd het gaat kosten. Bij een kronkelend zijweggetje blijft Pertwee even staan, om vervolgens (rechtzodiegaat!) niet van het gekozen pad af te wijken.

De associatie met Doctor Who zou nog ietswat ver te zoeken zijn, als de laatste beelden van de spot niet door een wel heel bekende stem werden gekaapt. Niemand minder dan David Tennant, de beste Who ooit, spoort ons in helder Schots aan om Labour te stemmen. The Guardian grapte al snel dat de reclame een geslaagde poging was om Gordon Brown letterlijk een nieuw gezicht te geven: Whovian Regeneration. De Doctor heeft zijn gezicht al elf maal veranderd, waarom zou het Gordon niet lukken? Gek genoeg vergeet de krant te noemen dat een dergelijke associatie al zo'n vier jaar geleden werd gemaakt. In de sketchshow Deadringers, waar Tony Blair al menig maal succesvol werd geïmiteerd, veranderde een wanhopige Tony Blair op zijn Who's plotsklaps in David Tennant, in een laatste poging de kroon niet te hoeven overdragen aan tweede man Gordon Brown.

The Guardian merkt wel scherp op dat Labour met deze spot duidelijk probeert om Gordon buiten beeld te houden: hij wordt genoemd, maar het is een veel populairdere Schot die de politieke boodschap uitspreekt. Ondanks het feit dat deze party political broadcast een informatief en vernuftig stukje marketing betreft, blijft het de vraag of de PR-transformatie van een partij die al dertien jaar aan de macht is wel realistisch is. New Labour was in 1997 immers al dé linkse regeneration van de afgelopen decennia. Om dat te evenaren heeft Brown wellicht meer nodig dan een stukje gewiekste spindoctorij. In tijden van conservatief moddergooien moet ik echter wel bewondering opbrengen voor de toon die Labour weet te bewaren. Naast lege beloftes en holle beschuldigingen, is de stembus met Labour-stemmen wellicht toch "bigger on the inside.."

http://www.guardian.co.uk/politics/blog/2010/apr/12/labour-dr-who-election

http://www.youtube.com/watch?v=kzlOBn029b8 (Tony Blair 'regenerates' )

Paarden

2010-04-11T04:17:00.000-07:00

Gistermiddag liep ik over een zonnige Upper Tooting Road, waar ik niet alleen lastig gevallen werd door de reguliere flyerventers, maar tevens toegeschreeuwd werd vanuit de met ballonnen versierde deuren van de plaatselijke bookies. Waar ik de goktenten normaliter zonder na te denken voorbij loop, werd mijn aandacht nu getrokken tot de schreeuwerige etalageruit. Deze keer trachtte deze mij voor de verandering geenszins zodanig te vleien dat ik als sportkenner van de hoogste plank toch echt eens iets moest doen met mijn waardevolle expertise. Integendeel. Het verzoek was duidelijk: er mij gevraagd munt te slaan uit mijn lievelingskleur.

In zekere zin valt de houding van de Brit ten opzichte van het gokpaleis te vergelijken met de Hollander en het fenomeen bordeel. Omdat er in de samenleving een diepgewortelde overtuiging bestaat dat dergelijke vices nu eenmaal zullen bestaan, is het beter dat zulke transacties legaal en in het publieke domein worden gedaan. Niet te publiekelijk natuurlijk, de Brit schaamt zich immers immer, en heeft daarom ook aanzienlijk veel ontzag voor de schaamteloze wijze waarop ze zien hoe het prostitutiebeleid in Amsterdam de gordijnen wagenwijd openstelt. Om die reden zijn alle bookie-etalages immer zo ontworpen dat je als voorbijganger niet in staat bent om naar binnen te kijken. Hiertoe heeft de staat de branche verplicht, maar het neemt niet weg dat de goktent een vast deel van elke Britse winkelstraat vormt. Boze tongen beweren zelfs dat het neo-liberalisme van Labour dit de laatste jaren enkel erger heeft gemaakt.

De schaamte die de Brit kent ten opzichte van de landelijke wedneigingen kent echter haar grenzen. Gokken wordt namelijk in zekere mate op een bijna patriottistische wijze met Brittannia geassocieerd. Dit blijft in het algemeen beperkt tot bijna vertederende berichten over de uiteenlopende zaken waarop de Brit wedt: een witte kerst, het einde van Harry Potter, de nieuwe Doctor Who. Toen Brown afgelopen week Buckingham Palace aandeed om toestemming te vragen voor de dissolution of parliament, is een aantal mensen herhaaldelijk beboet omdat zij namens één van de grootste bookmakers het publiek aan het aansporen waren om hun bet voor de uitslag van de zojuist uitgeschreven verkiezingen juist bij hen te plaatsen. De grote borden die deze heren bij zich droegen lieten zien wat de odds waren voor Labour, Tory of hung parliament. Soms is het actief stemrecht niet voldoende.

Afgelopen zaterdag was echter weer een geval apart. Alle schaamte wordt zonder twijfel over boord gekieperd als het gaat om de Grand National. Paardenrennen is gewoonlijk enkel iets voor de hardcore gokker, maar als het om de Grand gaat, is het zowaar je patriotic duty om een paar luttele pondjes te verwedden. Net als ik, hebben de meeste mensen volgens mij maar weinig idee waarom deze race anders is dan al die anderen, en waarom gokgedrag in deze niet als twijfelachtig wordt ervaren. Als observator in het Britse fascineert het fenomeen me zeker, maar dit jaar was het Huisgenoot die mij dwong deze nationale traditie zelf te ervaren. Gokken op de Grand is prima, zolang je je maar beperkt tot een enkele pond op een enkel paard.

Bij het selecteren van het ros, kun je als leek enkel maar naar de lijst met excentrieke namen staren, en de kleur van de kleren van de jockey's natuurlijk, die in elke kwaliteitskrant netjes en duidelijk onder elkaar worden gezet. Na enig wikken en wegen werd het State of Play, naar één van de beste BBC-series ooit, blauw met een brede roze streep. Mijn pond lag in de pot. De paarden gingen van start. Luttele minuten later waren de eerste mannetjes al van hun hengsten en merries gekieperd. State of Play deed het echter best aardig. Derde werd hij uiteindelijk. Had ik niks aan natuurlijk, de pond was enkel en alleen goed als mijn paard de onbetwiste winnaar was geweest. Ik kan nou niet zeggen dat deze ervaring ofwel de gokker, ofwel de Brit in mij heeft losgemaakt. Hoewel.. Misschien toch maar eens kijken naar de odds voor Wilders en Cohen.

Macht

2010-04-07T11:19:00.000-07:00

Tweede campagnedag, en ik wordt al hoe nieuwsgieriger hoe machtig, ofwel machteloos de Britse kiezer zich voelt. Ik had het gisteren al even over de excentrieke wijze waarop de kiezer uit het ene kiesdistrict veel meer macht heeft dan die uit de ander, en dus ook meer prominente politici aan de deur kan verwachten. Lo and behold, wat lees ik vandaag in de London Evening Standard: 'mijn' Tooting, één van de meest bepalende London boroughs. De LES gaat verder: "A seat David Cameron dearly wants, partly because it would mark a swing almost certainly big enough to make him prime minister." Blimey. Als je dat leest, vraag je je af waarom ze 's werelds minst charismatische Tory hier al maanden van deur tot deur laten hobbelen. Je zou toch minstens verwachten dat een Cameron of Osborne hier binnenkort zelf langskomen voor een bakkie.

Misschien een goed moment om je als kiezer toch wat invloedrijker te wanen. Niet dat ik hier ook maar één rood potlood ter hande mag nemen, maar ik leef wel van harte mee met een volk dat al sinds het begin der tijden vastzit aan een idioot districtenstelsel. Op weg naar huis bleek vanmiddag nog maar eens even dat één Londenaar best wel eens machtig kan zijn. Midden in de avondspits bij Balham voor de trein springen, en je bent spontaan verantwoordelijk voor een massale exodus van zuid-Londenaars bij Stockwell tube station, waardoor iedereen ten zuiden van de rivier minstens een uur later thuis is. Macht van het individu, hè.

Vlak voor zevenen stap ik eindelijk Tooting High Street op. Na een snelle pitstop thuis, snel ik even naar de supermarkt aan de overkant van de straat. Vijf, tien minuten ben ik weg, niet langer. De deur klemt erger dan normaal, en er ligt zowaar een berg vers campagnemateriaal op de deurmat. Ik denk een moment hard na, kieper alle conservatieve junkmail in de daarvoor bestemde vuilniszak en leg de pamfletten van Labourminister Sadiq Khan netjes op de stapel post van de buren, en eentje bij ons op de keukentafel. Gek is dat niet: voor hen met een geweten valt macht immers over het algemeen samen met een gezond gevoel voor verantwoordelijkheid. Just doing my bit.

'THEY'RE OFF'

2010-04-06T14:01:00.000-07:00

Zo kopt de London Evening News vandaag. Gordon Brown heeft eindelijk de moeite genomen om bij de koningin op de thee te gaan om haar te vragen het parlement te ontbinden. Niks demissionair kabinet, hier blijft het land een volle maand compleet stuurloos. En off zijn ze inderdaad. In een wilde race de aftredende premier voor te zijn, hield Toryleider zijn eerste verkiezingstoespraak toen Brown nog onwennig in zijn koninklijke kop thee zat te roeren. Labour laat er echter ook geen gras over groenen: nog voor Cameron was uitgesproken zat er al een uitgebreide mail in mijn inbox waarin mijn MP, Labour-minister van Vervoer, Sadiq Khan, eens even fijntjes uitlegde waarom hij het vertrouwen van de Tootingse kiezer nog een vijftal jaar waard is. Ik vraag me af hoe lang die mail al stof lag te verzamelen op de harde schrijf.

We gaan een spannende tijd tegemoet, dat is zeker. De schreeuwerige billboards zijn enkel het begin: all is fair in love, war and politics, zeker als de politieke twisten voor het eerst in de geschiedenis via TV-debatten worden uitgevochten. Overal in Londen voel je de spanning langzaam opbouwen: op St.Panrcas preekt Brown, in Watfort wauwelt Clegg en op de South Bank babbelt Cameron erop los. Alvorens kriskras het land door te trekken moeten de politiek leiders kennelijk van de metropoolse zeepkist gebruik maken. Ik vraag me af hoe de rest van het land zich daarover voelt.

Sowieso een raar gevoel dat de politici zich vooral concentreren op de marginal seats. En dan heb je nu niet meteen het gevoel dat zij er voor het hele land handjes staan te geven. Newsnight, de Britse NOVA, laat zien hoe Brown op campagne de meeste journalisten straal voorbijloopt. Hij wil met de gewone man praten. Of de gewone man hier nu van gediend is of niet, op de rest van de stemmers komt dit meer dan vervreemdend over. Brown is een econoom, een slimme politiek denker, maar weet zich publiekelijk maar zelden een houding te geven. Cameron deelde bij het ochtendgloren al bekertjes thee uit aan de journalisten bij zijn voordeur. Zijn planning zelfs zo goed dat hij zelfs een zwangere echtgenote heeft weten te regelen: 'Mrs Cameron opts for labour once more' grapt Newsnight. Arme Nick Clegg kampt nog steeds met zware onbekendheidsverschijnselen, dus hij kan het zich absoluut veroorloven om ook maar 1 hand ongeschud te laten, en om ook maar 1 journalist in de kou te laten staan.

Zwaar weer. De grootste vraag lijkt te zijn in hoeverre deze race om uiterlijkheden gaat draaien. Een maand lang is Brittannië een battleground, met Londen in het midden. Uw razende reporter tracht de boel dan ook goed in de gaten te houden.

Echo's

2010-04-05T10:39:00.000-07:00

Tweede Paasdag in Londen, en de zon schijnt. Zelfs de buzz die deze week rond Westminster hangt wat betreft de geruchten van een aangekondigde verkiezingsdatum komende dinsdag lijkt even - buiten gehoorsafstand - het blauwe luchtruim in te zijn gevlogen. Een mooie dag om de stad weer eens verder te verkennen, dacht ik zo.

Kennelijk denkt niet iedereen er zo over. Een zonnige bank holiday Monday wordt door velen vaak buiten de stad gevierd. Al dwalende door Southwark kom ik vandaag dan ook met name toeristen tegen, die enigszins verbaasd naar de gesloten poort voor Borough market staan te kijken. Een paar straten bij de rivier vandaan blijken zelfs de buitenlandse sightseers zoek. Als ze toch eens wisten dat hen daar pas echt een interessante culturele dwaaltocht staat te wachten, is het maar de vraag of ze echt zoveel tijd zouden willen doorbrengen met het in de rij staan voor cultureel kitsch als the London Dungeons of de Clink Prison.

Nee. Voorbij Southwark Cathedral begint een ware hommage aan de grootste Engelse verhalenverteller van de negentiende eeuw. Het grootste geheim van Dickens was tijdens zijn leven dat de misère in zijn boeken hem veel bekender voorkwam dan hij zijn lezers voorhield. Het was in Southwark, vlakbij de befaamde Marshalsea Prison, waar de kleine Dickens een kamer huurde, om vanuit daar elke dag de rivier over naar de Strand te wandelen, teneinde daar in een blacking factory de godganse dag labels op potten te zitten plakken. Vader Dickens zat ondertussen een paar deuren verder vast vanwege diens schulden. Met name in Little Dorrit en het, zo bleek na zijn door, hoogst autobiografische David Copperfield, doemt de donkere gevangenis op als een inktzwarte vlek op een kwetsbare jeugd.

Tijdens zijn leven nam Dickens de moeite dit element te verhullen. In plaats van prat te gaan op een zware jeugd en de wereld te laten zien hoe ver hij het daarmee had geschopt, wilde hij dit deel van zijn leven niet met de wereld delen. Althans, hij vertelde het enkel en alleen aan vriend en biograaf John Foster, die dergelijke onthullingen pas na de dood van de schrijver deed. Ondanks het tegensputteren van Dickens zelf, wil het lot echter dat Southwark maar al te graag blijk geeft van de identiteit van deze beroemde inwoner. In een land waar straatnamen over het algemeen met zo min mogelijk creativiteit worden ingevuld, springt een wijk vol literaire referenties bijzonder in het oog. Little Dorrit Court en David Copperfield Street wordt door de meeste mensen herkend, maar een Clennam Street en Doyce Lane roepen bij de doorgewinterde Dickens-fan ook warme gevoelens op.

Wat een wandeling door deze Dickens-buurt echter werkelijk bijzonder maakt, is niet geplakt op 21ste-eeuwse straatbordjes. Reeds ten tijde van de publicatie van Little Dorrit was de Marshalsea Prison al niet meer, maar nog tot op vandaag de dag staat er een imposant lange gevangenismuur, die verraadt hoe enorm het complex moet zijn geweest. De donkere stenen staren recht naar een elegant kerkje aan de overkant, dat door de meesten de Little Dorrit-kerk wordt genoemd. In het boek wordt de kleine Amy Dorrit hier gedoopt en later getrouwd. Aan de donkere schaduw van de Marshalsea aan de overkant zal ze echt nooit hebben kunnen ontsnappen. Een literair student van het verleden krijgt maar zelden de historie zo krachtig en beeldend voorgeschoteld.

Londens grootste schatten zijn echter het beste verstopt, en dat geldt ook voor Southwark. Ook voor wie geen masterscriptie heeft geschreven over Victoriaanse doktoren, is de oudste operatiekamer van Engeland zeker een bezoekje waard. Tientallen jaren lag de zolder van het oude St. Thomas's hospitaal er vergeten bij, tot men in de jaren vijftig een uniek geconserveerde kruidenverzameling en operating theatre aantrof. Daar kun je je nu vergapen aan de gruwelijke instrumenten die de surgeons en physicians van de vroege negentiende eeuw in, op en onder hun patiënten staken. Plots wordt de door mij bestudeerde angst voor de stadse opleiding van de dorpsdokter mij pijnlijk duidelijk. De houten bank, die het middelpunt vormt waarop rijen vol studenten en assistenten destijds letterlijk op de onfortuinlijke patiënt neerkeken, heeft meer weg van een martelwerktuig dan van een operatietafel.

Ik loop de nauwe wenteltrap af en sta al snel weer op de zonnige Borough High Street. Hoe fascinerend is het toch, dat waar de Victoren zo ongelooflijk trots op waren, hun vooruitgang in de medische wetenschap, goed verhuld blijft op een stoffige zolder, en dat wat de meeste eminente literaire grootheid van de eeuw koste wat kost in de vergetelheid wilde slingeren, door locale autoriteiten doodleuk op elke straathoek wordt verkondigd. We willen allemaal onze stempel achterlaten op deze wereld, maar wat er uiteindelijk bewaard blijft, en wat niet, daarover hebben we maar weinig te zeggen. Ben toch wel benieuwd of men dat in Westminster ook zo ziet.

Dokter

2010-04-03T16:10:00.000-07:00

Pasen 2010, en er staat geen Heer waarlijk op, maar wel een nieuwe Dokter. Het moment waar heel Britannia met smart op heeft zitten wachten sinds publiekslieveling David Tennant zijn rol als Doctor Who afgelopen kerst doorspeelde aan de onbekende Matt Smith, was heden avond eindelijk aangebroken. De overname en transformatie van deze legendarische tv-serie gaat echter veel verder dan simpelweg een vers nieuw gezicht; zowel het decor als de visuals zijn aan verregaande wijzigingen onderworpen. Bovendien staat er eveneens een splinternieuw brein aan het hoofd van het team van schrijvers dat de dolle avonturen van de Doctor mag verzinnen. Steven Moffat, schrijver van de beste en meest subtiel gearrangeerde scripts waarvan het publiek de verfilming heeft mogen aanschouwen - ik noem een Coupling, een Jekyll, en natuurlijk de beste en engste DH ooit, 'Blink' - mag dan een Whovian in hart en nieren zijn, hij gaf al in een vroeg stadium aan het meeste te zien in de sprookjesachtige kant van deze Science Fiction-serie, wat een dergelijk genre toegankelijk maakt voor een groep mensen die veel groter is dan de bebrilde figuren die doorgaans voor Star Wars en Trek aanschuiven.

Maar goed, misschien moet ik daarom eerst maar eens wat uitleggen over de legende Who. Al sinds de jaren '60 reist het excentrieke buitenaards wezen met zijn tijdmachien het universum en de eeuwen door, met een heel menselijk gezicht dat alleen de neiging heeft te veranderen elke keer dat de beste man het lootje legt. In de ruime 40 jaar dat de BBC al aan Doctor Who bezig is, zijn er dan ook al elf acteurs geweest die de hoogst populaire rol hebben mogen vertolken. Deze overname is zo legendarisch dat zelfs rond de onthulling van de identiteit van de nieuwe timelord vorig jaar een heel programma heen werd gesponnen. De algehele reactie op de bekendmaking was echter ironisch genoeg een luid weerklinkend 'Who?!' De onbekende Smith moest een hoop waarmaken: de kekke Converse van Dokter Tien, de populairste ooit, waren dan ook niet gemakkelijk te vullen.

The verdict. Met zijn zesentwintig lentes is Matt Smith de jongste Doctor ooit, maar door zijn zelfverzekerdheid, excentriciteit en ongeremde enthousiasme lijkt hij tegelijkertijd zowel jonge hond als oude wijze man. De kostuumdames zijn hier mede verantwoordelijk voor: een lange jas, hip pak en schoenen hebben plaatsgemaakt voor een tweed jasje, bretels en strikje. De belangrijkste reden waardoor je echter meteen werkelijk gelooft dat hij de Doctor werkelijk is, is echter de vlijmscherpe dialoog en snelheid waarmee de kijker in een nieuw avontuur gezogen wordt. De lijst met wat ongetwijfeld legendarische Who-citaten gaan worden is na een enkele aflevering al aardig lang. Bovendien is het, zoals the Guardian al direct meldt, erg verfrissend dat dit avontuur zich niet in Londen, maar op het dorpse Britse platteland afspeelt. Als Londenaar ben ik al tevreden met de spectaculaire vliegscene over Londen, hoewel ook ik moet toegeven dat de Doctor's wanhoop over hoe hij de wereld moet redden met enkel een (gesloten) postkantoortje tot zijn beschikking (en toen was er internet) de aflevering echt weer tot dat heerlijk kneuterige Sci-fi wist te maken, dat blitse schuifdeuren en monsters in aluminiumfolie ver achter zich laat.

The proof is echter in the pudding, en ik zal de dwalingen van Dr. Smith de komende weken dan ook met danig enthousiasme blijven volgen. Met nog 12 heerlijke zaterdagavonden die komen gaan kruip ik lekker op - of, even legendarisch, achter - de bank, en laat ik spannende verkiezingen, wereldbekers en festivals lekker over me heenkomen. Met een dergelijks dokterbezoek kan ik niet alleen Londen, maar de hele wereld aan.

http://www.youtube.com/watch?v=Lp0-8Ibkczc < - voorbeeld van schrijver Steven Moffats geniale geest (Coupling), inclusief sneaky Doctor Who reference op het einde

April Fool

2010-04-01T14:13:00.000-07:00

Evenals de nieuwe serie van Have I Got News For You, waarbij de politieke dwaaltocht van Gorden Brown vandaag prachtig werd afgebeeld door te laten zien hoe hij per abuis een broom cupboard inwandelde, is de verkiezingsstrijd is nu echt losgebarsten. Deze week beleefde de Britse politiek een uiterst interessante primeur: het allereerste politieke TV-debat. Weliswaar vond dit eerste publieke politieke gevecht enkel tussen mogelijke ministers van financiën plaats, en moeten de debatten tussen de 'echte' leiders nog plaatsvinden, wat betreft het opzoeken van de confrontatie was het avondje kletsen over saaie nationale budgetten zowaar revolutionair te noemen.

Het wordt alsmaar duidelijker dat de komende verkiezingen niet alleen de eerste spannende electorale strijd sinds 1997 te noemen zijn, maar ook nog eens een compleet nieuwe bladzijde in de Britse politiek en twijfelachtige spindokertij. De posterstrijd wordt harder. Dit hangt er op het moment bij mij in de straat:

Heel smaakvol. Naast Obama's 'change' schijnen de conservatieven ook de vuile campagnetechnieken van hun Amerikaanse collega's te hebben overgenomen. Toch wel prachtig eigenlijk, dat dat woord 'verandering' zo gemakkelijk van conservatieve tongen rolt. Ja, alles behalve de valse glimlach en/of beloften van de huidige premier, toch? Het volk is voor het eerst in jaren ongelooflijk verdeeld, en na de bonnetjes- en omkoopschandalen van weleer lijkt een lage opkomst de enige voorspelling die met zekerheid geuit kan worden. Maar wat vindt het volk eigenlijk van de nieuwe, schreeuwerige vorm van campagne voeren? Sensatie sells, zoals de tabloids reeds een kleine 120 jaar weten.

The Guardian dacht vandaag eens de proef op de som te nemen, en een wel zeer originele 1 april-grap te bedenken. Een boze Brown, half in de schaduw, vergezeld van de woorden Step Outside Posh Boy in schreeuwerig groot witte letters naast zijn boze hoofd gekalkt. De krant berichtte hierbij doodleuk dat Labour het opgeklopte schandaal rond de anger management issues van de premier ging gebruiken om hem daadkrachtiger te doen overkomen ten opzichte van het conservatieve Cameron-geweld. Met zijn rauwe mannelijkheid ging Gordon eens laten zien dat hij Groot-Brittannië eigenhandig uit het slop kon helpen.

Tekenend eigenlijk, want zo hilarisch ongepast leek de hoax bijna niet. De onbeschaamde toon waarop politieke twisten op het moment via media en postercampagnes gevoerd worden geeft blijk van een totale grenzeloosheid op het gebied van ernst, eerlijkheid en duidelijkheid. Een Britse kiezer voelt zich immer niet meer serieus genomen sinds een huis vol corrupte parlementariërs gewoon lekker op het pluche konden blijven zitten. Dat een leider dan op de vuist zou gaan met zijn aartsrivaal in plaats van klunzig bezemkasten in te lopen klinkt voor de Britse kiezer dan ook opeens een stuk aanlokkelijker.

http://www.guardian.co.uk/politics/2010/apr/01/labour-gordon-brown-hard-man

Klik

2010-03-30T13:06:00.000-07:00

Met de Pasen zit ik lekker in Manchester. Naarmate het natter en warmer wordt in Londen, verwacht je soms terug naar de heerlijk warme noord-Engelse klinkers en y'alright loves die je hier en daar tegemoet komen. De winterjas is uit, zomerjas aan, en je verwacht bijna dat de Londenaars in de metro daarom ook iets zonniger uit hun ogen gaan kijken. Onzin natuurlijk, dergelijke metropoolse blikken staan immers permanent op oneindig, maar soms wacht je op een wonder.

Tegelijkertijd is Londen ook weer heerlijk: het sociale isolement heeft ook zeker zijn voordelen, aangezien je tenminste door iedereen met rust gelaten wordt. Hemels rustig voelde ik me dan ook in een stampvolle Queen's Gallery, waar ik de hoogst interessante tentoonstelling over het meest succesvolle gearrangeerde huwelijk van de negentiende eeuw mocht bezoeken. Victoria & Albert bevatte een rijke collectie aan schatten die de koninklijke tortelduifjes door de jaren heen verzameld hadden. De dwang die ze kennelijk voelden om elk moment, elke reis die ze maakten vast te leggen in de vorm van schilderingen op reisdagboekformaat was kennelijk zo sterk dat ze aan leken te voelen dat het huwelijk maar vijftien korte jaren zou duren, voordat Albert op jonge leeftijd het lootje legde.

Ik bedacht me opeens dat ik tijdens dit prachtjaar veel meer foto's had moeten maken. Mentaal zit elk belangrijk moment, elk hoogte- en dieptepunt, nog altijd diep in mijn geheugen gegrift. En toch, om door te geven hoe bijzonder deze huiselijke reis is en is geweest, is een afstandelijke en realistische schets van het heden vaak een broodnodig geheugensteuntje. Hetzelfde geldt voor deze blog, een prettige plek om mijn gevoelens over de Britse hoofdstad en haar inwoners te uiten, die ik toch vanaf nu beter ga benutten. Isolement of gemeenschap, je verheven voelen of juist heel klein, dat gevoel wil ik wel kunnen vasthouden.

Dus. Met nog een hele verkiezing en een aantal hele bijzondere momenten voor me, ga ik knippen, schrijven, vastleggen. Pebbledash palace blijft nog even luid roepen.

Universitair elitair

2010-03-17T16:26:00.000-07:00

Prachtig, de hoogst traditionele gang van zaken op Britse universiteiten. Als oer-Hollandse student Engels die via Utrecht en Liverpool afstudeerde aan de University of Manchester, kijk ik vaak met trots naar de foto van mij en breed lachende ouders, gekleed in cap and gown, een nepdiploma enigszins angstvallig in de handen geklemd. Maar hoe waardevol is dit moment van pure trots nou eigenlijk? Volgens Lord Patten, hoofd van de universiteit van Oxford, is dit aardig wat meer dan het kost. Vorige week riep deze beste man voor de zoveelste keer maar eens weer dat de collegegelden in Engeland preposterously low zijn. Om te kunnen concurreren met universiteiten op wereldklasse moet de regering eens stoppen om universiteiten te dwingen om studenten niet meer te vragen dan de schamele £3200 die de Britse voltijdstudent reeds wordt geacht om jaarlijks op te hoesten.

Na ruim twee jaar doorgebracht te hebben op Britse universiteiten, waarbij ook ik moest geloven aan het collegegeld dat drie keer hoger ligt dan dat in Nederland, heb ik wel een beetje door hoe waardevol goede universitaire instituten zijn in dit land. Ik wil nou niet zeggen dat de uitstekende faciliteiten, waaronder 24-uur computerclusters, geweldige bibliotheken en een zeer behulpzaam carrièrecentrum de hoogte van de gelden helemaal terecht maakte, maar ik had tenminste het idee dat ik enigszins waar voor mijn geld kreeg.

Toen ik, een jaar voor ik zelf ponden in plaats van euro's neer te hoefde te tellen voor mijn Master’s, voor het eerst introk bij betalende Britse studenten, begon ik echter wel te twijfelen aan hoe eerlijk dit systeem daadwerkelijk is. De helft van mijn huisgenoten had zich een jaar eerder aangemeld voor de universiteit, om er vervolgens een jaar tussenuit, op gap year, te gaan. De andere helft had zich pas datzelfde jaar aangemeld, kort nadat de collegegelden van duizend naar drie duizend harde ponden omhoog was geschoten. Zo genoot de ene helft van het overbevolkte Liverpoolse studentenhuis van hetzelfde onderwijs als de rest, voor een schamele 2000 pond minder. De toon was gezet.

Toen Labour in 1997 haar linkse landslide victory voor elkaar wist te boksen, beloofde Tony al flink te spenderen aan onderwijs, onderwijs, onderwijs. Mensen van alle klassen, gebieden en achtergronden moesten net zo gemakkelijk een universitaire opleiding kunnen volgen als de gemiddelde Tory toff. De zogenaamde Polytechnics, vergelijkbaar met onze HBO's en MBO's, kregen spontaan een zak geld toegestopt en werden aangemoedigd om niet alleen om het aantal studieplekken te verhogen, maar ook om alle College-gerelateerde namen over te zetten naar het in Nederland zo beschermde 'universiteit'. Warempel, het aantal mensen met een 'universitaire' opleiding in de UK is de afgelopen jaren enorm omhoog geschoten.

Als werkzoekende in Londen schrijf je met trots je voltooide opleidingen op je curriculum vitae. Natuurlijk ga je ervan uit dat de Universiteit Utrecht niet dezelfde snaar raakt als een Oxford of Cambridge, maar, zoals duidelijk is in het Nederlandse, het feit dat je over een academisch werk- en denkniveau beschikt zet over het algemeen zoden aan de dijk. Met het u-woord dat zo langzamerhand steeds minder significant lijkt te worden, ligt de nadruk steeds vaker op de reputatie van het onderwijsinstituut in kwestie, evenals je cijfers: of je behaald een (cum laude) first degree, of een tweedeklas ‘2:1’. Met enig ander resultaat kun je het wel vergeten: van met de hakken over de sloot is men hier niet gediend. Het is echter met name de geschatte kwaliteit van de academische scholen die het Britse systeem zo pijnlijk oneerlijk maakt. The Times publiceert jaarlijks een overzicht van de beste en slechte unis, op alle denkbare vlakken. Uiteindelijk komt het er echter altijd op neer dat enkel een eersteklas Oxbridge Graduate altijd zonder kloppen binnen lijkt te kunnen komen. De rest, indien afkomstig van een (tweedeklas) red brick university zoals ik, kan enkel en alleen slagen door van lage dieptes op te klimmen tot acceptabele hoogten. De mensen die met een papiertje van derderangs-universiteiten zwaaien komen helemaal niet aan de bak. De immer groeiende groep pas afgestudeerden wordt hier dan ook vaker dan niet uitgebuit, met name op financieel vlak.

En toch blijft de illusie van het universitair ideaal overeind. De idealen van Labour zijn ook prachtig in wat nog immer een onomwonden klassenmaatschappij genoemd mag worden. De concurrerende aard van het Britse schoolsysteem zorgt er echter voor dat, als je eenmaal als Oxbridgewaardig bent bestempeld, je je hele leven goed zit. Als studentje van Manchester Metropolitan University, Westminster University of Liverpool Hope University wordt je echter voor altijd op een bepaalde trede geplaatst. Social climbing wordt je met een kwalitatief slecht diploma dan ook vrijwel onmogelijk gemaakt. Om maar te zwijgen over de mensen die in Nederland een waardevolle MBO-opleiding hadden gedaan, en hier op hun zestiende geluk hebben als ze ergens als laagbetaalde apprentice aan te slag kunnen om een vak te leren.

Nee. Soms weet je dat het gewoon niet werkt. De conservatieven zullen, als ze in mei eenmaal daadwerkelijk de macht hebben gegrepen, best serieus nadenken over het voorstel van Lord Patten. Als het aan Labour ligt, wordt 90% van de universitaire diploma's waardeloos, maar als het aan de Tories ligt, wordt het nog een stukje erger. De 10% aan hele nuttige diploma's wordt dan namelijk ook nog eens gereserveerd voor mensen die best een berg met geld uit de familiekluis kunnen missen. Het doet me pijn dat Engeland na al die jaren nog steeds zoveel moeite heeft een moderne samenleving op te leiden, talent te stimuleren en iedereen een plek te geven waarvan hij of zij alle ruimte heeft te manoeuvreren en keuzes te maken om uiteindelijk het door de persoon zelf meest gewenste pad te volgen. Huiskamer na huiskamer met foto's van gewaden en hoedjes, en ouders die glimmen van trots. Ik vraag me af hoeveel van de dochters en zonen zouden er vannacht van wakker liggen dat hun dromen wellicht nooit vervuld zullen kunnen worden.

Verkeerde vrienden in Londen

2010-03-14T07:49:00.000-07:00

Vorig jaar werd het duidelijk dat Wilders een Britse blunder uit wist te buiten door terecht vrijheid van meningsuiting op te eisen, nadat hem de toegang tot het Verenigd Koninkrijk geweigerd was. Nu hij ook daadwerkelijk voet op Britse bodem heeft mogen zetten, is het in ieder geval in Groot-Brittannië duidelijk geworden uit welk hout hij is gesneden. Beduusd en al wensen de Britten ons succes, en pakken zij de draad weer op wat betreft hun eigen verkiezingsstrijd. Eén dagje Geert blijkt voldoende om Engeland de ware aard van de blonde bombshelll te doen inzien. Wanneer ziet Nederland nou eens het licht?

Aangezien Wilders in het Engels de welbespraaktheid mist, die hem anders zo goed van pas komt om het gebrek aan nuance in zijn ideeën te onthullen, is het misschien geen grote verrassing dat de steun die hij in het Britse aantrekt uit de hoek komt van de meest onbeschaamde neofascisten te Engeland, onder de vlag van de English Defence League. Wilders mocht dan wel uitgenodigd zijn door de veel mildere, eurosceptische UK Independence Party, zijn Londense optreden legt zijn gevaarlijke extremisme onbarmhartig bloot, wellicht meer dan zijn bedoeling was. Zo waren er voor de Britten uiterst ongepaste verwijzingen (pedofilie is hier enkel en alleen gereserveerd voor maatschappelijke hysterie over kindermisbruik), slordigheden (hoe kan een politicus zijn opvattingen theologisch onderbouwen wanneer hij een heilig boek vergelijkt met een Disney-eend, in Engeland overigens geen weekblad voor kinderen) en botte beledigingen op een persoon (‘Erdogan is een engerd, joh’).

De hoogst ondoordachte beslissing van toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Jacqui Smith om Wilders de toegang tot het land te ontzeggen was overigens niet alleen te wijten aan het gebrek aan kennis van de slachtoffertactieken van Wilders, maar ook aan het feit dat dergelijke politieke fenomenen zo ver afstaan van de Britse werkelijkheid. Wat dat betreft zit men in Groot-Brittannië met oogkleppen en al nog middenin de fase Janmaat: de golf van publieke verontwaardig en demonstraties naar aanleiding van de uitnodiging van de leider van de British National Party Nick Griffin in een politiek BBC-programma was zo enorm, dat het al gauw duidelijk werd dat het hier nog heel normaal wordt geacht dat dergelijke extreme meningen geen openbaar podium verdienen. Daarmee wordt verhuld dat er een gestaag groeiende groep Britten bestaat, die extreemrechtse sympathieën lijken te hebben – gevoed door tabloids als de Daily Mail, waar xenofobie tussen de regels door niet gemakkelijk te missen is. Het verschil is echter dat dit land geen verkiezingsstelsel kent dat ruimte biedt voor Wilders-achtige bangmakerij of doodsimpele oplossingen voor complexe maatschappelijke problemen.

Toch waren het geen horden bezorgde burgers die deze Nederlandse verlosser vrijdag hier in Londen stonden te onthalen. Natuurlijk heerst er op weg naar de verkiezingen, net zoals in Nederland, veel onvrede. De geschiedenis leert ons dat de Britten en hun tweepartijensysteem het echter niet zo hebben op revoluties in het algemeen, en oproerkraaiers in het bijzonder. De taal die Wilders uitslaat choqueert niet alleen de Britse pers, zoals de Volkskrant vrijdag al berichtte, maar vervreemdt ook alle Britten die eventueel sympathiek tegenover zijn ideeën zouden staan. Alleen de rellende skinheads die Wilders vrijdag onthaalden lijken zich echt prettig te voelen bij zijn gedachtegoed. In plaats van Wilders te laten genieten van speculaties over internationale roem, mag de Nederlandse pers dan ook best wat duidelijker zijn over de vraagtekens die internationaal bij hem gezet worden, en, in het verlengde daarvan, bij het land waarin hij groot is geworden.

En voor alle Nederlanders die toch stiekem een heel klein beetje trots zijn op Wilders’ debuut in de Londense schijnwerpers, noem ik graag de komische noot die the Guardian in haar artikel over het hoge bezoek toevoegde: zegt die ene Engelse rechts-extremist tegen de andere Engelse rechts-extremist: ‘Waarom sta je in hemelsnaam met een Franse vlag te zwaaien?’

Spring in one's step.

2010-03-09T13:41:00.000-08:00

Niks Lente, Lent. De sfeer in Londen is soberend koel en helder, alsof we er constant aan herinnerd dienen te worden dat de vastenperiode nog wel even te gaan heeft. Zelfs de verwarming laat mij weten dat er nog iets aan winters lijden uitgeperst dient te worden, en geeft er spontaan de brui aan.

De Londenaar is in de war. In de metro zie je soms hoeveelheden sjalen en truien die in het barre winterweer van de eerste twee maanden van 2010 nog in de kast bleven liggen. Alsof de vaak zo trouwe Engelse chromosomen die jonge meisjes nagenoeg naakt op straat laten lopen onherstelbaar in de war zijn gebracht door die lente die maar op zich laat wachten.

Zelfs het nieuws praat enkel en alleen vol smacht over de dingen die simultaan met de zon verwacht worden. De wereldbeker voetbal. De verkiezingen. De jubileum-editie van Glastonbury. Met uitzondering van de al hoe slaapverwekkende Chilcott Inquiry, die na hoogtepunt Blair een zwaar dieptepunt kende in de vorm van toenmalig Minister van Financiën Brown die het kostenplaatje van de Iraq-oorlog eens in detail uit ging leggen. Dan praat je ook liever over het weer.

In de kantine van mijn frisdrankengigant lees ik met lauw enthousiasme het bord dat de naderende culinaire thema's aankondigt. In afwachting van chocoladehazen en 'traditionele' laffe chocolade-eieren met crèmevulling - vanaf Nieuwjaarsdag is 1 januari tot en met Tweede Paasdag op Londense dubbeldekkers walgelijk genoeg als cream egg season uitgeroepen - zou Londen kennelijk bijna vergeten dat een zekere trouw roepende Londenaar deze week verjaart.

Geen zorgen, lezers. De stad slaapt nooit. Metaforisch gesproken dan: een Big Apple is het niet, en de metro blijft er dan ook netjes om middernacht mee op houden. Een feestje is er echter altijd wel te vieren, daar heb je in Londen geen zonneschijn of werkende thermostaat voor nodig. En anders mag de verjaardagsvisite haar mutsen en sjaals gewoon lekker ophouden.

Buitengesloten

2010-03-07T13:16:00.000-08:00

Heb meelij met de pseudo-Brit. De samenleving die zo vaak toch zo toegankelijk lijkt, blijkt toch vaak een stapje terug te doen als je net iets te dichtbij wilt komen. In mijn voormalige, veel Engelser thuissteden, Liverpool en Manchester, was dit gek genoeg veel minder duidelijk dan in de grote smeltkroes der culturen waar ik heden mijn bedje spreid. Een doorzetter als ik kan gemakkelijker naar Londen verhuizen en zelfs zonder al te veel moeite een baan vinden, maar tot een zekere hoogte wordt je er constant van van bewust gemaakt dat je altijd een buitenstaander zult blijven.

Kun je de laatste persoon die uit de coupé stapt beschrijven? Zo luidt de vraag op een indringende zilveren poster in de metro. Ik concentreer me diep en weet zowaar een gedetailleerde persoonsschets van de willekeurige dame in kwestie uit de hoed te toveren: zwarte huiskleur, gezet, rond de 50 en wat sproetjes en een bril met een zwaar montuur. Met een snufje zelfgenoegen staar ik weer eens naar de poster, en lees dit maal de kleine lettertjes: MI6 accepteert enkel en alleen aanmeldingen van sollicitanten met een Brits paspoort.

Beetje flauw, ik weet het. Natuurlijk is de identiteit van de agenten van elke veiligheidsdienst een heikel punt. Naarmate de verkiezingen naderbij komen, voel ik het gevoel er niet helemaal bij te horen echter steeds iets sterker. Ook gek eigenlijk, zo'n systeem waarbij een enkel parlementslid iedereen in jouw stadsdeel vertegenwoordigt, of ze nou wel op je hebben gestemd, niet op je hebben gestemd, of in de eerste plaats helemaal niet mochten stemmen. En dan is er nog de opmars van de hoogst eurosceptische Tories, waarbij ik me als EU-burger die zich vrij en blij in een ander land heeft gevestigd, mede mogelijk gemaakt door Blair en Brown, toch niet helemaal prettig voel. Ben ik straks nog wel net zo welkom?

Pessimisme hoort er ook bij, hier in de grote stad. En voor je het weet vul ik een belastingformulier in wat mij meedeelt dat ik een fors deel van mijn verdiensten aan Her Majesty's Treasury in dien te leveren, en er dus toch een beetje bij hoor. Met een glimlach op mijn gezicht zet ik de BBC op, zondagavond kostuumdrama-avond. Daar heb ik, voor het eerst sinds jaren fervent de Beeb kijken, door middel van publieke gelden immers ook diep voor in de buidel getast.

Verkiezingskoorts: een kleine verhoging

2010-03-03T11:57:00.000-08:00

Verkiezingen in Nederland. In democratisch hart Den Haag groet een grote menigte de olympische helden van schaats en sneeuw. Omstreeks dezelfde tijd rijdt een eenzame gouden heldin van de skeleton-bobslee in een open dubbeldekker door hartje Londen, haar enthousiasme alles behalve bekoeld. Ondanks een gebrek aan ijzige helden broeit de verkiezingskoorts hier nog slechts onder de oppervlakte, en is men blissfully unaware dat er in het boekwerk van de electorale strijd aan de andere zijde van het Kanaal heden avond een interessant hoofdstuk aan staat te breken.

De Britse pers is, met enige schroom over de zoveelste tegenvallende Winterspelen, deze week met hele andere dingen bezig, met name met twee van de meest roemruchte strafzaken van de laatste decennia van de twintigste eeuw. Van de week bleek dat de beroemdste seriemoordenaar van de jaren 70/80, de zogenaamde Yorkshire Ripper, over een tijd op vrije voeten hoopt te komen, en vandaag werd bekend dat één van de dadertjes van de gruwelijke moord op peuter James Bulger in 1993 kort na zijn vrijlating opnieuw is vastgezet vanwege het verbreken van de voorwaarden van zijn borgtocht. Van Daily Mail tot BBC, macabere fascinatie en overdovende gemeenschappelijke verontwaardiging verdringen elke discussie over de politieke toekomst van het land.

Soms lijkt het wel alsof de Britse media zich het prettigst voelen bij emotioneel beladen nieuwsverhalen. Natuurlijk, de kranten berichten dagelijks wel degelijk de laatste peilingen voor de parlementaire verkiezingen in mei/juni, en met name de Guardian weet haar lezers vaak te wijzen op de gevaren van het wederkeren van de Tories te 10 Downing Street (vandaag: pas op BBC, de Tories are coming, en Ruport Murdoch er gratis bij). Toch verbaast het me dat er zo'n twee, drie maanden voor het circus losbarst relatief weinig verkiezingsonrust te merken is onder de mensen. Wellicht is dit omdat de Britten zich nog maar weinig van de strijd voor kunnen stellen: dé datum is nog niet vastgesteld, wat toch wel de grootste schande van het Britse democratische bestel mag heten.

Desondanks behoort een tweede golf postergeweld van David Cameron's Tories tot de meest besproken onderwerpen van het moment. Opnieuw stond ik in de sportschool oog in oog met een wanhopige roep om conservatieve steun. Een jonge vrouw, haar kinderen vaag op de achtergrond, heeft nooit eerder Tory gestemd, maar ze hebben zulke goede plannen voor families. David is een sluwe vos. Eenzelfde vrouw zit immers in miljoenen verschillende huiskamers op de bank, en trekt haar kroost na de berichten over sadistische moordenaars even iets dichter naar zich toe. Langzaam maar zeker komt meneer Cameron de Britse huiskamers binnenzetten, en valt het steeds beter te bevatten dat zijn glimmende hoofd dadelijk Downing Street betrekt.

Gelukkig heeft de eenzame bobster geen idee van het hartelijke, zelfs koninklijke onthaal dat haar collega's in de Lage Landen vandaag ontvingen. Van Wilders hebben de Britten vanwege zijn Heathrow-avontuur wel gehoord, maar of ze doorhebben dat de gevreesde maand juni nog wel eens veel drastischer zou kunnen verlopen in het land van de Hollanders is sterk de vraag. Toch maar liever een glimmende Tory dan een Wilders en diens islamofobische kornuiten. En daarom ben ik blij dat ik mijn stemrecht kan gebruiken daar waar dit het broodnodigst is.

Eén troost: de internetgeneratie weet gelukkig wel raad met de Conservatieve postercampagne http://mydavidcameron.com/

Bully

2010-02-22T11:53:00.000-08:00

Waar is onze Prime Minister nou weer in verzeild geraakt? Na eigenhandig de economische crisis veroorzaakt te hebben, het bonnetjesschandaal en vervolgens zichzelf voor gek zette op Youtube, wordt hij er nu door de Britse pers zowaar van beschuldigd dat hij driftige pestkop is, een bully, die zijn personeel uiterst onprettig behandelt. Een voormalige voorlichter te 10 Downning Street beschrijft in zijn nieuwe boek hoe de premier in woede uitbarst, mensen treitert en zijn secretaresse zowaar uit haar stoel kegelt omdat het tikken hem niet snel genoeg gaat.

Het meest verrassende van dit verhaal is nog dat de anders zo geraffineerde Observer hier een scoop in bleek te zien. In Nederland, waar de vroegtijdige val van Balkenende en kornuiten voor een parlementaire verkiezing zorgen die min of meer gelijk gaat gaat vallen met haar Britse equivalent, zal het karakteristieke moddergooien in de komende weken en maanden ook wel toenemen. Of de Hollandse pers zover zal gaan als haar collegae aan de andere kant van het Kanaal, blijft echter maar de vraag.

Nou moet ik wel toegeven dat de beschuldigingen op een opvallend moment komen. Sinds vorige week is de verkiezingsstrijd tot een danig laag niveau gedaald. Gordon Brown nam plaats voor een speciaal interview met showbizz-blaaskaak Piers Morgan, om vervolgens de meest persoonlijke vragen te beantwoorden en een hoog geëmotioneerd verhaal over zijn jong gestorven dochtertje af te steken. Het doel van deze mediastunt was klaarblijkelijk om de stugge en onbeholpen politicus wat 'menselijker' te doen lijken. Eén week later, en de humane kant van de minister-president die wij zo nodig moesten leren kennen is opeens een stuk minder florissant.

Laatste peiling, net binnen: de voorspong van de Tories krimpt, en steeds meer mensen lijken niet van plan te zijn om ook maar op één van de grote partijen te stemmen. De kans op een hung cabinet (een minderheidskabinet, of zelfs een, shock shock horror, coalitie) lijkt zowaar substantieel. In Groot-Brittannië vallen regeringen niet, ze slepen zich al piepend en kreunend hun termijn door, om uiteindelijk op hun door henzelf verkozen moment zelf verkiezingen uit te mogen schrijven. Het feit dat zelfs een schandaal dat diep de geloofwaardigheid van alle parlementariërs niet voldoende is voor een nieuwe verkiezing, laat staat constitutionele hervormingen, laat wel zien dat politieke titanen de vuilste tructjes uit hun mouw moeten schudden om herverkiezing van de mannen op het pluche compleet onmogelijk te maken.

De klok tikt, en de journalisten tikken wanhopig verder. Ik zie warempel net dat de BBC nu al met een bonnetjesdrama komt: On Expenses, morgenavond op BBC4. Zeer benieuwd wanneer Gordon: the Bully gelanceerd wordt. Ik gok juni.

Spoken in het chique

2010-02-21T10:16:00.000-08:00

Ik weet me nooit zo'n goede houding te geven bij de bizar rijke kant van Londen. Maar al te graag draal ik door de poepsjieke buurten die Londen rijk is, om met verbazing door ramen te turen naar schaamteloos dure meubels en sprankelende, ongebruikte kookeilanden. Wat me steekt is niet alleen het onbereikbare van deze pracht en praal, maar vooral dat men er zo vol wantrouwen aan vast lijkt te klampen: veiligheidscamera's en mannen met zwarte pakken wat de klok slaat. Dergelijke maatregelen maken de mooiste buurten vaak onprettig en verkrampt, alsof de armoedige voorbijganger geen enkel recht heeft om van de architecturale schoonheid te genieten.

Deze veiligheidsvervreemding is echter nog daaraantoe. Nog een graadje erger is de verbazende hoeveelheid prachtige oude panden in west-Londen die leeg staat. Russische miljonairs en speculerende nieuwe rijken schijnen hele straten te bezitten, om hun veilige investering vervolgens links te laten liggen. Dergelijke huizen zijn nog steeds voorzien van de gebruikelijke veiligheidsmaatregelen, maar zijn zonder enige illusie demonstratief dichtgespijkerd. Een groep geïnspireerde krakers bedacht vorige week dat een dergelijk pand in Mayfair beter verdiende en gebruikte netwerksite facebook om een groots feest te organiseren, wat zo uit te hand liep dat de gasten zich op een bepaald moment massaal op het dak verzamelden en al gauw bleek dat politie-ingrijpen onoverkoombaar was. Het incident had wat mij betreft wel voor wat meer discussie over leegstaand Londen der miljonairs mogen zorgen.

Maar goed, daar wandel je dan, door Kensington en Notting Hill, de eerste Londense buitenwijken, gebouwd begin negentiende eeuw, toen nog groene oorden waar de rijken zich aan de smog van de City konden onttrekken. Bovendien was het een plek waar kunst en cultuur bloeide, waar J.M. Barrie zijn geliefde Llewellyn-familie huisde en Agatha Christie tot het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog haar boeken schreef. Nu vlucht dit west-Londen enkel nog voor de nieuwsgierigheid van buitenstaanders, en steken de blauwe plakkaten met de namen van dode beroemde bewoners sterk af bij de neiging van de huurders en eigenaars van nu, die op allerlei manieren krampachtig anoniem blijven. De spoken van weleer zwerven zeker nog altijd door deze straten en pleinen, nog altijd de meest prestigieuze adressen in Londen. Langzaam maar zeker wordt echter duidelijk dat de echte geest van een stad niet achter gesloten deuren waart. Ik stap even later mijn zuid-Londense straat in, met onherkenbaar verbouwde eind-negentiendeeeuwse rijtjeshuizen en een drukte van jewelste voor mijn deur. Heel even haal ik mijn neus op naar het chique westen en houd ik mezelf voor dat ik toch wel in het échte Londen woon.

Doof doof

2010-02-19T02:48:00.000-08:00

Doof doof.. doof doof do-do-doof.

Vier keer per week klinken de doffe klanken die volgen op het wel en wee van de inwoners van Albert Square te Walford (in de fictionele Londense postcode E20) door de Britse huiskamers, gevolgd door een hoogstens melancholisch muziekje. Vijfentwintig jaar bestaat BBC-soap Eastenders deze week, en dat zullen we weten ook. De enigszins bizarre doch terechte vraag die op het moment dan ook op ieders lippen hangt is: 'Wat is jouw favoriete doof doof?'

Hoewel de Beeb het geven van een acceptabel antwoord op deze strikvraag door middel van een top 100 van personages uit de soap, ieder met zijn of haar meest spectaculaire doof doof, wat heeft vergemakkelijkt, bood huisgenoot op unieke wijze uitkomst door mij een ware crash course in deze Britse soap te geven. Met het traditionele donderdagavondse glaasje wijn erbij montte deze les al gauw uit in een globale studie van soaps in het algemeen, van gebleekte tanden en gebruinde huiden in ATWT en The B & the B tot de schaamteloos bordkartonnen huiskamers van GTST en ONM. Er werd ingezoomd, het beeld werd bevroren en muziek barstte los, maar de doof doof bleek uniek Eastenders.

De Britten kennen een rijke soap-geschiedenis. In verre verte de oudste zeepkist is Coronation Street: tranen, moorden en auto-ongelukken in fictioneel Manchester sinds 1960. Eastenders is met zijn 25 jaar dus alles behalve indrukwekkend antiek. Om de bijzondere positie van de jarige soap te begrijpen zijn er twee belangrijke zaken om te begrijpen. Allereerst blijft het dubieus dat het door het publiek bekostigde British Broadcasting Centre dergelijke kul op de buis durft te brengen. Om beschuldigingen van het verkwanselen van publieke gelden dan ook voor te zijn heeft Eastenders zich als geen ander geprofileerd als platform voor het bespreekbaar maken van taboe's en het stimuleren van een liberale gedachtegang. Naast de tientallen storylines over vreemdgaan, belastingfraude en het zesde mislukte huwelijk was het ook de eerste Britse dramaserie waar een HIV-positief personage in zat, waar pedofilie uitgebreid behandeld werd, en waar homoseksualiteit binnen de Pakistaanse moslimgemeenschap eens echt besproken werd. Via 'enders doet de Beeb, zeker na het uitlekken van de miljoenensalarissen door zijn grootste sterren, hard zijn best om de publieke gelden constant te verantwoorden.

Dan is er nog een ander element wat de soap zo bepalend maakt: het is gek genoeg de enige van alle Britse soaps ('Flikken'-equivalent The Bill nagelaten) die zich in de Britse hoofdstad afspeelt. De andere 'groten', 'Corrie', Hollyoaks en Emmerdale spelen zich allemaal ten noorden van Birmingham af, in fictieve steden als Manchester en ongenoemde dorpjes op het Yorkshire platteland. Als iemand die van noord naar zuid is verhuisd heb ik het altijd erg lachwekkend gevonden dat noord-Engelse gemeenschappen als ideale fictieve kweekvijver der kommer en kwel werden beschouwd. In Londen is het echter toch iets geloofwaardiger dat er om de haverklap gerommeld, gevochten en gerotzooid wordt, hoewel het iets moeilijker is het bezoek van bekakte Burgemeester Boris Johnson aan de locale kroeg niet met flinke een korrel zand te nemen.

De scheidslijn tussen geloofwaardigheid en familiarity is echter flinterdun. Het plat-Cockneys van 'enders ("Get aahtaah maah pub!", "Rickaaaaay!") is bijvoorbeeld veel meer dan enkel een accent om het komisch effect: het is een nostalgische blik die het heden met het verleden vermengt, die het onbevangen Londens van straatschoffies en marktkoopmannen op een dergelijke manier opnieuw uitvindt dat het gekunstelde resultaat alleen al om zijn bekend voelende ongeloofwaardigheid door velen wordt genoten. De symboliek is heerlijk: met kerst werd de soap's gemeenste slechterik Archie Mitchell door een nog onbekende dader neergeknuppeld met de buste van mijn Koningin Victoria die al jaren de fictieve pub die haar naam draagt. siert De luchtbel Albert (teerbeminde man van Queen Vic) Square geeft en neemt, en kan alleen voortbestaan als we met z'n alle blijven geloven in een kinderlijk overzichtelijke weerspiegeling van een moderne samenleving die, net als de meeste Britten, het verleden maar niet los kan laten.

Vanavond volgt er een doof doof der doof doofs: als uniek experiment wordt zowaar een hele aflevering live uitgezonden. Of de soapacteurtjes hun tekst kunnen onthouden en het decor niet inelkaar dondert maakt niet zoveel uit: alles draait om de Whodunnit van het jaar, wie de koninklijke buste op Eerste Kerstdag ter hemel richtte en de heer Mitchell bruut ter grond bestelde. Een favoriete doof doof heb ik vooralsnog niet, maar als ze in de aflevering vanavond een stukje Rhyming Cockney Slang weten te verwerken, hebben ze mijn Londense hart in ieder geval gestolen.

edit: Het was Stacey Slater 'whodunnit', die niet bekende voordat haar kersverse echtgenoot Bradley Branning van twee hoog naar beneden was gestort, om haar de kans geven te vluchten voor de politie. Doof doof. Geen cockney-gerijm maar wel een acteur die zijn tekst even vergat, een cameraman die even de weg kwijt was en, als klap op de vuurpijl, een deur die niet open ging. Doof doof.

Mannen en de metro

2010-02-14T08:15:00.001-08:00

Alsof in doordeweeks niet al genoeg met hoofd, lijf en leden in de metro zit, begaf ik me vandaag naar het door het London Transport Museum in Covent Garden. Ik was het museum al meerdere malen voorbij gelopen, maar werd pas echt overgehaald tot een bezoekje toen mijn oog viel op aanplakbiljetten die hun huidige tentoonstelling Suburbia aankondigde. Een historische trein, tram, bus of metro wordt voor mij pas echt interessant als je deze beschouwt als een element van een veranderende samenleving, iets waarover deze exhibition aardige beloftes leek te maken.

De stad maakte de trein, maakte de buitenwijk, maakte de buitenwijk de stad. Wie Londen nu bekijkt ziet dus een veelvoud van aaneengesmolten dorpjes, en kan zich haast niet meer voorstellen dat de Londenaar ooit naar Suburbia vetrok om groen gras en klare kalmte. De mooiste poster van de tentoonstelling deelde vol bombarie mee dat nu ook zuid-Londen bedient zou worden door een metrolijn, waardoor het toen ongetwijfeld zwaarder beboste Clapham, Balham en Tooting opeens een stuk aantrekkelijker werden voor stadse sukkelaars. Neem maar van mij aan, een lage gemeentebelasting helpt ook.

Tot dusver de ontwikkeling van stad naar metropool, van dorp naar stijlvolle of obscure Londense buitenwijk. Wat me bij het bestuderen van Londen via het medium openbaar vervoer echter nog het meeste opviel waren de overeenkomsten tussen de negentiende-eeuwse reiziger en mijzelf. Je begrijpt die nuchterheid waarmee de Londenaars de bomaanslagen van 7 juli achter zicht lieten opeens een stuk beter als je hoort dat de eerste bom in de Londense metro al in 1885 ontplofte. Ook maakten de nicotinejunkies tijdens in de eerste jaren al ruzie over het rookverbod. Het meest herkenbare element blijft echter het sardientjesgevoel, het dagelijkse opeengepakt zitten in een coupé vol vreemden. Het museum was voorzien van een indrukwekkende verzameling dichtversen en songteksten - van Blur tot Betjeman - die de commuter's hell op uiteenlopende wijzen vereeuwigden. Als ik op deze pagina weer eens mijn frustraties uit over Northern of Metropolitan Line voel me dan ook alleen maar trots als ik denk aan hen die mij betreffende deze inspiratiebron zijn voorgegaan.

Eén aspect van de dagelijkse sardientjesrit blijkt echter redelijk recent. Althans, sinds een aardig wat diverser publiek gebruik maakt van de tube. Het museum toonde prachtige foto's en prentjen van de eerste generaties reizigers: perrons vol hoge hoeden en derdeklas-coupés vol platte arbeiderspetten, qua sekse waren de eerste metroritten geenszins een mengelmoes. Anderhalve eeuw later heeft een metro in de spits een hoop meer de bieden: jong en oud, zwart en wit, wulps en grauw, werkelijk alles kom je er tegen. Als pronkstuk van de collectie leek het museum dan ook te leuren met een aantal smeuïge citaten uit de inmiddels verdwenen gratis krant The London Paper. Eén van de meest populaire rubrieken uit dit door vele Londenaars zeer gemiste nieuwsblad droeg de veelbelovende titel Lovestruck, en werd gebruikt door verwarde metropolieten die - op zijn James Blunts - tijdens hun dagelijkse treinrit opeens een prachtig paar blauwe ogen of een indrukwekkende lach aan zich voorbij hadden laten gaan. "Jongen met blauwe jas en prachtige bruine krullen, ik was dat meisje dat op hysterische wijze jouw aandacht probeerde te trekken op de Victorian Line, dinsdag om kwart over zes. Keertje wat drinken?"

Gek genoeg deed dit mij sterk denken aan een essay dat ik tijdens mijn master in Manchester heb mogen schrijven, over de roman Cranford van Elizabeth Gaskell en gelijknamige BBC-serie. Hierin verbond ik de naderende treinlink van en naar Manchester die Cranford dreigt te bereiken met de angst voor alles dat mannelijk is. De stadse wereld lijkt door te dringen in het hart van deze gemeenschap die voor de meerderheid uit old spinsters bestaat, wanneer mannen zowaar weer het straatbeeld bepalen en de rijke dames eraan herinnerd worden dat hun bescheiden fortuinen wel degelijk in de vieze, industriële stad verkregen zijn, en hun rurale isolatie niet meer dan een illusie blijkt. Suburbia in een notendop, zeg maar.

In werkelijkheid is de Londense metro, zo bedenk ik me maar eens op deze onheilspellende 14e februari, alles behalve een bron der mannelijkheid, waar de liefde gemakkelijk bloeit. Misschien dat de wanhoop in de berichtjes uit de LP daarom zo onomwonden overkomt. Met name in het spitsuur lijkt de reiziger zonder uitzondering te beschikken over ipod, boek en een blik op oneindig, en bewaart zijn charmes liever voor als hij eindelijk weer bovengronds kan en mag komen. Nee, dan is een perron vol hoge hoeden een beter alternatief. De Victoriaanse Mrs. Beeton, bekend van haar boek vol huishoudelijke tips, had een hoop bekijks als één van de eerste vrouwelijke metroreizigers van de negentiende eeuw. Zou het locale blaadje een stapel vol soortgelijke reacties hebben ontvangen? "Exemplaar van het vrouwelijke geslacht, ik zag u gister op Paddington. Ik droeg een hoed. Schrijf me." Daar kom je tenminste nog eens ergens mee. De spinsters van nu, ik inbegrepen, kunnen tenminste rustig gaan slapen.

Londen trouwt

2010-02-07T03:10:00.000-08:00

Een Britse nachtmis op kerstavond heb ik al eens mogen meemaken, evenals een klassieke 21ste verjaardag en natuurlijk een authentieke afstudeerceremonie. Een trouwerij stond echter nog hoog op mijn verlanglijstje der Engelse mijlpalen die ik wel eens een keertje mee zou willen maken. Afgelopen zaterdag werd deze wens vervuld, al zij het met een feestelijk oranje randje. Mijn lieve Nederlandse collega trouwde gister met haar Engelse vriend, wat gevierd werd met een waarlijk spetterend feest. Boven alles was het toch maar weer even duidelijk hoe haarfijn Britten en Nederlanders ook op sociaal vlak op elkaar aansluiten.

Een groot gedeelte van de feestelijkheden was buitengewoon Engels: de bridesmaids, de best man, de I will's, de ushers, en zelfs het aansnijden van de bruidstaart. Of is de TV zo mijn brein doorgedrongen dat ik dergelijke tradities ten onrechte enkel met Amerikaanse en Britse dramaseries associeer? Ik was immers ook al stomverbaasd dat het in de lucht kieperen van een stel witte duiven tot het klassieke deel van de Almelose Blijde Dag van mijn nicht en diens man behoorde. Hoe dan ook maar flink genoten van alle culturele heerlijkheden.

De locatie was onmiskenbaar Brits. Het prachtige noord-Londense landhuis dat het bruidspaar had uitgekozen was een waar negentiende-eeuws paleisje, met aangesloten landerijen die perfect als achtergrond van de bruidsfoto's dienden. Het vermaak, een jolige Engelse DJ die ons aan verschillende spelletjes onderwierp, kon ook haast niet Britser.

De balans was echter alles behalve ver te zoeken. Met al dit Engelse geweld was het immers enorm fijn om te zien dat de Nederlandse gasten ook zowaar onmiskenbaar afkomstig waren uit ons kikkerlandje. Enorm lang, luid, en vol goede bedoelingen van Hollandse gezelligheid maakten zij het feest nog een beetje extra bijzonder. Welke andere nationaliteit kan op zo'n succesvolle wijze een ontroerende en grappige speech houden voor moedertaalsprekers, in een taal die niet de hunne is?

Bovendien volgde er na de bruiloft een ultieme mengelmoes der twee culturen. Gezellig met Nederlanders en Engelsmannen (en mijn pseudo-Nederlandse huisgenoot) de pub in. Want van een nightcap houden Hollanders en Londenaars zowaar bijna evenveel. Pint? Ja, ik wil.

Multi-culti perfectie

2010-01-31T01:53:00.000-08:00

Na een uiterst prettige zaterdag is het me maar weer eens duidelijk dat de Londenaar zich met gemak in het beste van alle culturen onder kan dompelen. Deze stad blijft dan ook me verbazen, en als je dan af en toe en glimp opvangt van hoe indrukwekkend het geheel is, is dat toch elke keer weer een verrassing. Ik maar denken dat na zonnige middagen op Hampstead Heath en een vuurwerkspektakel over de Londense skyline vanaf Alexandra Palace ik de beste uitzichten van de stad wel zo'n beetje had aanschouwd. Op een zoektocht naar literaire geschiedenis in Regent's Park stuitte ik op het poepsjieke Primrose Hill. Onder enig gehuf en gepuf beklom ik de steile heuvel, waar zich vervolgens het mooiste London view dat ik tot nu toe gezien heb onder mij uitspreidde. Zoveel al bekend, maar ook nog zo veel undiscovered.

De Heuvel der Sleutelbloemen bleek echter toegang te bieden tot nog veel meer cultureel moois: na een wandeling langs het huis waar de Amerikaanse Sylvia Plath haar leven op tragische wijze eindige - hoofd in oven - nestelde ik me in Kingsley Amis' favoriete pub. Buiten een heldere, ijzige, crisp winterlucht, binnen een knapperend haardvuur, een lekker pompoenensoepje en mijn zaterdagse guardian. Dit is het (Engelse/Amerikaanse) leven, dacht ik zo.

Het tweede hoofdstuk van de zaterdag bracht me wat dichter bij mijn culturele thuis: in Marylebone, vlakbij Baker Street, bevindt zich een oud landhuis dat begin twintigste eeuw is omgebouwd tot museum. Deze Wallace Collection bevat het beste van Nederlandse zeventiende-eeuwse meesters en pre-revolutionair Frankrijk te bieden heeft. Voor een Hollands prijsje van nul pond en nul pence mocht ik een beroemde Frans Hans (De Lachende Cavalier), portret van Titus van Rijn door diens vader en een dozijn huishoudens van Jan Steen aanschouwen. Ik kreeg eveneens een prachtige rondleiding langs alle pracht en praal van de collectie, onder meer een uitgebreide verzameling aan achttiende-eeuwse Franse prullaria, met meubilair van Marie-Antoinette en portretten van Madame de Pompadour.

En als je dacht dat er niet meer culturen in de dag gestopt konden worden, heb je het bij het verkeerde eind. Er volgde een Spaans-getinte avond met tapas en salsa met mijn lieve collegae, waarvan er volgende week eentje trouwen gaat. Deze onconventionele Spaans-Frans-Nederlandse hen night was een groot succes, en liet maar eens zien dat het te Londen net zo gemakkelijk is om je in Spanje te wanen als in Versailles.

Vanaf Primrose Hill tuur je door ruimte en tijd naar de bom des cultuurs die Londen is. Op z'n Dr. Johnson's zeg ik dan ook maar: If a person is tired of London, gaat de oven aan.

Dinner party

2010-01-29T06:06:00.000-08:00

Als er toch één culinair nadeel is aan het Londense bestaan, is het wel dat er voor een mooi prijsje zoveel te smikkelen valt dat thuis kokkerellen nou niet echt gestimuleerd wordt. Natuurlijk, er zijn talloze peperdure restaurants: plekken die je een fortuin durven vragen voor een paddestoel op een blaadje sla. Voor elke prijzige toko is er echter een dozijn leuke pubs en eetcafeetjes, waar de financieel minder bedeelde Londenaar met gemak eens kan vertoeven voor een lunch of romantisch dineetje.

Gek genoeg is zelf koken vaak haast minder aantrekkelijk voor hen die strapped for cash zijn. Op zich zijn de supermarkten niet duurder dan in de rest van het land, maar voor wie verse groenten, vlees en vis blieft, moet soms diep in de buidel tasten. En ook al heeft de Sainsbury's bij ons in de straat een aardige selectie van dergelijke ingrediënten, de echte culinaire enthousiasteling gaat liever naar één van de indrukwekkende Londense versmarkten. De meest beroemde is Borough Market, onder London Bridge, waar ik al menig bezoekende Hollander naartoe heb gesleept. Een willekeurige middag kan prima besteed worden tussen de stalletjes verse lekkernijen, waar je meestal even mag proeven.

Dergelijke locaties zijn in staat om culinaire neigingen op te roepen in iedere keukenkluns. Het is echter een combinatie van het drukke stadsleven en de prijzige boodschappen dat de Londenaar tegenhoudt om elke avond een grand diner op tafel te zetten. Hoewel ready meals en verpakt eten langzamerhand uit de mode raken, blijft de Londense metropoliet opvallend vaak buiten de deur eten.

Toch is er een tegengeluid. Eén van de meest populaire TV-programma's van de afgelopen jaren, Come Dine With Me (Channel 4) genaamd, heeft op ludieke wijze de Britse houding tegenover het huiselijke etentje blootgelegd. Waar mensen zich eerder schaamden om hun kookkunsten op vrienden en collega's uit te proberen, worden ze in dit programma - door net5 aangekocht als Het Perfecte Diner - aangemoedigd om niet alleen een verzorgd avondje op poten te zetten, maar ook nog eens de beoordeling van de vier vreemde tafelgasten te doorstaan, dat alles voorzien van het uiterst cynische commentaar van de vlijmscherpe voice-over. De winnaar ontvangt duizend pond, maar de excentrieke, megalomane, onwetende, domme, slimme en aanstellerige deelnemers weten soms meer te besteden aan hun avondje dan de waarde van de hoofdprijs. In één van de afleveringen was er zelfs een jongedame die elke gang door obers van een nabijgelegen restaurant door het keukenraam liet schuiven. En haar gasten het eten maar prijzen.

Het effect van dit televisie-fenomeen is echter over het algemeen ronduit positief. Een tijdje geleden kwam the Guardian met een artikel over de trend die Come Dine With Me tegenwoordig onder vrienden heeft veroorzaakt. Jong en oud zet tegenwoordig een eigen versie van het programma op. Elk groepslid zorgt voor een heerlijk avondje eten, drinken en goed gezelschap, waarvoor de gasten verborgen cijfers geven. Na het laatste etentje wordt de winnaar bekend gemaakt, en beloond met een fles lekkere wijn.

Huisgenoot en ik willen al een tijdje een dergelijk spel te organiseren, en gisteravond zijn we hopelijk een stukje dichterbij gekomen bij het uiteindelijke doel. Ook ik, gegrepen door hoofdstedelijke drukte, outcooked door een enthousiast kokende medebewoonster en verleid tot etentjes in karakteristieke pubs en restaurantjes, had tot nu toe verzaakt om onze prachtige keuken en gloednieuw fornuis te gebruiken voor een avondje culinair getinte gastvrijheid. De opdracht was alles behalve simpel: zonder gebruik te maken van vlees, vis, noten, eieren, of tomaten wilde ik toch een appetijtelijk en enigszins chique maaltje op tafel zetten (het antwoord op alle problemen des levens? Kaas, kaas en nog eens kaas). Voor- en hoofdgerecht kwamen warempel geslaagd uit de oven, en een avondje gezellig smullen volgde.

Niet noemenswaardig, zou je denken? Wellicht, maar toch ben ik er blij om dat momenten als deze voldoende zijn om de gastvrouwe in mij naar buiten te halen, zelfs in een stad waar alles en iedereen de host(ess) uit wil hangen, en er dus dagelijks duizenden, miljoenen tafels worden gedekt. Dat er dan mensen aan willen schuiven aan de mijne vind ik dan best wel een beetje bijzonder.

Graaf

2010-01-24T12:13:00.000-08:00

De weekenden zijn kostbaar voor een werkende Londenaar. Na een luie vrijdagavond in het nieuwe huis van een goede vriend en een nuttige zaterdag schoonmaken, boodschappen inslaan en naar de sportschool, moest de zondag dan ook geheel in het teken staan van Londens genieten. Het was niet de eerste keer dat ik mijn inspiratie voor het weekendse uitje uit mijn recentelijke leesvoer haalde. Na de afgelopen week mijn metroritten met de biografie van Count Alfred D'Orsay doorgebracht te hebben, raakte ik al hoe nieuwsgieriger naar de glitter & glamour van de aristocratische kliek te Londen kort voordat Victoria de troon besteeg. Nadat de vertellingen over een achttiende-eeuwse rijke dame met gewelddadige vent mij al naar Bond Street en omgeving hadden geleid, deed D'Orsay me vandaag een ander gedeelte van stinkend rijk Mayfair en St. James ontdekken.

Onze held was een Franse edelman met dubieuze achtergrond die het patronage van de Engelse Lord en Lady Blessington wist te verwerven. Jarenlang reisde het drietal door Europa, wat ondanks het excuus dat D'Orsay verloofd zou zijn met Blessingtons dochter uit een eerder huwelijk, flink wat geroddel tot gevolg had. Nick Foulkes, schrijver van Scandalous Society, de biografie in kwestie, wekt zelfs de suggestie dat zowel Lord als Lady een speciale relatie met de Franse graaf onderhielden. Na de dood van Lord keerden Lady en D'Orsay eindelijk weer eens terug in Londen, waar laatstgenoemde vervolgens een legendarische reputatie als aristocratisch modesymbool en ultieme dandy op poten zette. Hoe absurd de modegril ook mocht zijn, als D'Orsay er in rondstapte, was binnen no time heel Londen in dezelfde accessoires gehuld.

De wereld die ik vandaag dus trachtte te ontdekken was er één van pracht en praal; modieuze pakken, laarzen en sjaaltjes; extravagante feesten en feestmalen; kasten van huizen en muren gevuld met kunst. Maar bovenal: gentlemen's clubs. Wat jawel, die bestaan nog immer: prachtige, statige gebouwen aan St.James's Street zonder plakkaat of naambord. Mijn persoonlijke favoriet is het kek betitelde Boodle's, waar Ian Fleming inspiratie voor zijn 007 vandaan haalde.

Hoe fascinerend de namen of verhalen echter ook zijn, achter de ramen kan de voorbijganger enkel dichte luiken aanschouwen. Als de gebouwen niet in tip-top conditie verkeerden, zou je bijna denken dat ze al jaren verlaten zitten dichtgespijkerd. Integendeel, achter deze luiken schijnt een hele hoop te gebeuren. White's is bijvoorbeeld de inofficiële, meest exclusieve plek waar de Tories samenkomen. Om maar eens duidelijk te maken hoe machtig deze toko's wel niet zijn: de vader van huidig partijleider David Cameron is een voormalig voorzitter. Zoonlief trok overigens publiekelijk zijn lidmaatschap in 2008 in om te protesteren tegen het feit dat vrouwen nog steeds geen lid mogen worden, hoewel hij de club wel nog steeds regelmatig schijnt blijven te bezoeken.

In de tijd van D'Orsay, waren de clubs al een plek die exclusief de machtigsten der Londen toelieten. De exclusiviteitsfactor werd zelfs zodanig gestimuleerd dat zelfs dé oorlogsheld van de negentiende eeuw, de Duke of Wellington, een keer geweigerd werd bij één van de grote clubs omdat hij naar verluid de verkeerde soort broek droeg. Een cruciaal onderdeel van het merendeel van deze clubs was echter een stuk minder eervol: naast de copieuze hoeveelheden alcohol die er werden geconsumeerd, werd er gegokt bij het leven. Jonge aristocraten als D'Orsay liepen door de jaren heen torenhoge schulden op, en zagen zich vaak gedwongen naar het buitenland te vluchten om maar niet in één van de debtor's prison te belanden.

Hoe het met D'Orsay is afgelopen weet ik pas na die laatste twee hoofdstukken, maar vanmiddag vormde hij het ideale schakelhoofdstuk voor een ideale culturele zondag. Na een heerlijke wandeling door clubland begaf ik me namelijk richting het Charles Dickens Museum, het tot museum opgebouwde enige woonhuis van Dickens dat de twintigste eeuw heeft overleeft wat al tijden op mijn verlanglijstje stond. Vandaag moest ik echter denken aan hoe een oude D'Orsay, inmiddels niet meer in staat onbeschaamd als ultieme dandy te paraderen als hij had gedaan voordat Victoriaanse degelijkheid de troon betrad, in de clubs jongemannen als Dickens en Disraeli tegen het lijf liep: de toekomstige helden van een nieuwe - mijn - periode in de Britse geschiedenis. De jonge honden keken op tegen de modieuze graaf, die op zijn beurt een bescheiden poging deed om zijn enorme schulden af te lossen door portretjes te tekenen van zijn rijke kennissen. En, voilà, op de derde verdieping van het karakteristieke rijtjeshuis dat Dickens in de late jaren 1830 - de jaren D'Orsay - met zijn vrouw betrok, hing zowaar een hoogstens kenmerkende potloodtekening, getekend door niemand minder dan Count Alfred D'Orsay.

Even werd ik van mijn apropos gebracht: naast het portret hing een foto van ene Alfred D'Orsay Tennyson Dickens. Je weet immers maar nooit wat er in die clubs gebeurt, en wat voor schandaligs twee van de grootste Victoriaanse schrijvers en een dwarse dandy zoal in hun hoofd zouden kunnen gehaald. Wat dacht je van David Margaret Salmon Thatcher Cameron Rushdie? Het feit dat de zesde Dickens-telg twee beroemde peetooms had was dan ook enigszins teleurstellend.

edit: Net nog even doorgelezen: in de koffiekamer in White's hangt zowaar een portret van de Duke of Wellington, geschilderd door D'Orsay. De incestueuze neigingen van de Engelse elite lijken gelukkig nog intact.

Eén bal

2010-01-23T12:11:00.000-08:00

Ik heb vandaag mijn eerste Millwall-fan ontmoet. Hij was een jaar of acht oud, gekleed in muts en voetbalsjaal en hielp zijn vader bij het bemannen van een zuid-Londense charity shop. Al luisterend naar de radio rekende hij mijn aankopen - een Stephen Fry-pocket en een werk over de jeugd van Dickens - af, om vervolgens middenin de transactie vol verve zijn enthousiasme over een zojuist gemaakt doelpunt te laten horen. Vader, zoon en ik raakten in een leuk gesprekje verwikkeld, waarbij mij al gauw verzekerd werd dat ik mijn voorliefde voor Liverpool FC best publiek kon en mocht verkondigen. Vooral nu ze zo ontiegelijk slecht presteren in de Premier League.

Of het nu waar is of niet, het feit dat ik dit te horen kreeg van fans van de meest beruchte club van de stad is uiterst opmerkelijk. In zowel Liverpool als Manchester was voetbal en identiteit onlosmakelijk met elkaar verbonden, en immer aanwezig. De aanhang van andere teams die op bezoek komt moet worden getoond dat de stad voetbal 'leeft en ademt'. In Liverpool vond ik het heerlijk: zomaar overal groepjes verdwaalde Spanjaarden gekleed in de bekende Barca-kleuren, of die keer dat ik een pub binnenliep om vervolgens luid toe te worden gezongen door een kudde dolle PSV-fans. Maar ook arrogante Chelsea-supporters, de sukkelige aanhang van het meer plattelandse voetbal, en natuurlijk de fans van aartsrivaal Manchester United zorgden van tijd tot tijd voor een flink spektakel in de stad der Scousers. In goede en kwade tijden paradeert the Pool trots onder twee vlaggen met haar identiteit als virtuoze voetbalgemeenschap.

In Londen merk je minder van een dergelijke dynamiek, ook al bevindt de gemiddelde Londenaar zich elk weekend wel in een metro vol blauwe, gele of bordeauxrode fans. Ten eerste vallen zelfs de meest bonte internationale supporters niet zo op in een stad vol toeristen. Gek genoeg zijn het de sportieve bezoekers uit plekken als Newcastle en Liverpool die met hun hoogstens kenmerkende accenten het meest in het oor springen. Maar zelfs zij hebben een minder overdonderend effect op het vreemde territorium dat ze trachten te betreden. Waar Liverpool de stad rood (Liverpool FC) of blauw (Everton) kleurde om de gasten eens te laten zien hoe belangrijk voetbal was voor de stad, is Londen is niet zo gauw onder de indruk van dergelijke invasies.

Er is dan ook geen enkele club die kan beweren dat het de Londense identiteit weerspiegelt. Er zijn simpelweg te veel professionele teams: Arsenal, Chelsea, Tottenham Hotspurs, West Ham, Fulham, om over eerste divisieclubs als Millwall en Brentfort nog maar te zwijgen. Ik kan het niet laten om, zonder dat ik erg veel van deze kleine sportieve samenlevinkjes afweet, te speculeren wat voor betekenis voetbal heeft in deze gefragmenteerde samenleving, zeker in vergelijking met voetbalgek Liverpool. Zo beeld ik me in dat, ondanks de ruwe buurt waar het stadion zich bevindt, Arsenal staat voor noord-Londense pretentie en de rijke middenstand voor wie het team van working-class heroes een manier vormt om hun duur beschoende voeten aan de grond te houden. Chelsea is nog een graatje erger: geen echte fans maar enkel Russische zakenmannen die elke vorm van volkse passie hebben doodgedrukt. En echt authentieke clubs, zoals Millwall, die zijn enkel in een voortdurende strijd verwikkeld om hun identiteit via hooliganisme te bevestigen. Nee, dan Liverpool.

Onzin natuurlijk. De Engelse eredivisie is al jaren big business, en zowel in noord als in zuid barst het van de oliesjeiks en en zakenpieven die volkssport voetbal tot corporate goudmijntje hebben omgedoopt. Bovendien heb ik ook in Liverpool heb ik rode en blauwe fans met elkaar op de vuist zien gaan. Mijn chauvinisme draait toch vooral om het feit dat (voetballend) Londen, met haar gebrek aan eendracht, zo moeilijk te doorgronden is. Bovenal wil ik graag een verenigde hoofdstad zien rond eenzelfde elftal. Ik kan dan ook niet wachten tot de St.George-vlaggetjes in de aanloop naar het WK op Londense auto's gaan verschijnen, en helemaal tot wanneer ik de Engelse Elf in één van de local pubs samen met hordes dolle Engelsen aan mag moedigen. Of we een equivalent van de knaloranje woonwijken in het vaderland kunnen verwachten blijft nog de vraag, maar één ding is zeker: mocht Nederland tijdens het toernooi tegenover Engeland komen te staan, ga ik me heel veilig achter een wit-met-rood uniform verschuilen.

Indeed, nu ik er zo eens over nadenk, is elke vorm van eendracht in een miljoenenstad toch wel een beetje angstaanjagend..

Oude, noordelijke koeien

2010-01-21T12:26:00.000-08:00

Heerlijk, een avondje bijkletsen met huisgenoten van weleer. Ik kan werkelijk niet geloven dat mijn prachtige masterjaar te Manchester al twee jaar geleden is. Voor iedere student die dit land als studiebestemming overweegt, kan ik De Tweede Stad des Koninkrijks - Birmingham vanwege lelijkheid stad, accent en algeheel gebrek aan sfeer niet meegerekend - ten zeerste aanraden. Twee universiteiten, gezellige, betaalbare, buurten vol kekke winkeltjes en pubs en uiterst Engels en over het algemeen extreem goedgemutste en prachtig sprekende locals maken het tot de ideale plek voor de luie doch cultureel geïnspireerde student. Met name de Anglofiel in training zal in dit Noord-Engelse juweel prima aan zijn of haar trekken komen.

Natuurlijk, de pracht en praal des hoofstads werkt als een magneet: uiteindelijk komen de meeste mensen wel - in ieder geval tijdelijk - terecht in de Londense smeltkroes. Om het echte Britannia te ontdekken, is het echter cruciaal om het Britse buiten de grenzen van de metropool te bezoeken. Het noorden is al een goudmijn aan rauwe, bijna onaangetaste Engelsheid, maar het noordwesten, met zijn ruwe industriële steden en wel na net zulke woeste natuur, is me toch echt het paradijs des engelsheid. En daar mag je dan een jaar lang de literatuur en geschiedenis bestuderen die dit land geschapen heeft.

Welnu, het jaar in kwestie vloog voorbij. En het volgende. Daar zat ik echter weer, met twee van de drie lieve vrienden met wie ik een uiterst schattig Manchesters huisje deelde, en we bleken in een opvallend identiek schuitje te zitten. Alledrie hadden we ons laatste studiejaar enigszins onbezonnen doorlopen, om vervolgens op de bank van het ouderlijk huis te belanden, terwijl de economische en financiële wereld om ons heen instortte. Allen zochten we uiteindelijk ons heil weg van de pittoreske historie van welvarend industrieel Engeland in de negentiende eeuw, in dat enge, verre Londen. Gedrieën hadden we liever een baan gehad op een iets hoger niveau, maar ook waren we alledrie maar al te blij dat we in de Engelse hoofdstad reeds weten te overleven door ons eigen kunnen.

Vanzelfsprekend wordt Manchester en de Noord-Engelse levensstijl flink gemist. Lag het aan mij, of werden mijn klinkers die avond net weer ietsje noordelijker dan ik op het moment gewend ben? Je kunt de pseudo-Brit uit het noorden halen, maar het noorden uit de pseudo-Brit? In ieder geval was het ophalen van herinneringen meer dan welkom: de wereldstad vervreemdt soms, maar wat valt er te klagen als het verleden je af toe gewoon gezellig even gezelschap komt houden?

Woord en beeld

2010-01-13T12:01:00.000-08:00

Oppervlakkig als ik ben, zijn er een aantal zaken die mij in het Verenigd Koninkrijk verankerd houdt. Ik doel niet op een unieke levensstijl, noch op de Britse medemens die mij met zijn gevoel voor humor en elegante praatjes op de been houdt. Nee, ik heb het enkel over de media-gerelateerde extraatjes die de engelsmannen en -vrouwen in dit land genieten. Goed, uitzendinggemist is een uniek medium op zich, maar de Britten, die maar al te goed weten hoe goed ze zijn in toneel, comedy en televisie maken, zijn slim genoeg om BBC iPlayer en 4OD enkel toegankelijk te maken voor wie zich op de Britse eilanden bevindt. Natuurlijk, als TV-kijkende inwoner van dit land betaal ik netjes mijn aandeel van de Licence fee, de belasting die de British Broadcasting Centre als instituut op de been houdt, en ik kan dan ook legitiem ultiem genieten van het privilege van het mogen bekijken en beluisteren van de beste TV en radio die Britannia te bieden heeft.

Het meest unieke onderdeel van mijn week te Engeland is echter mijn meest hartelijke weekendse pleziertje: de zaterdagse Guardian. In Nederland is deze editie zwart/wit, twee keer zo dun en drie keer zo duur. Op de Britse eilanden betaal ik er echter maar al te graag wekelijks £1,90 voor, zeker aangezien ik de rest van de week ruim gebruik maak van het feit dat de krant gratis online wordt aangeboden. Er gaat geen weekeinde voorbij of ik schaf hem aan: de dikke editie van mijn favoriete krant, vol columns, recensies en uiterst interessante ideeën hoe ik mijn weekend het beste kan besteden.

Het leukste aan deze zaterdagse traditie is de persoonlijke wijze waarop iedereen die het zich kan veroorloven rustig de tijd te nemen er een eigen ritueel van maakt. Voor mij is dit het volgende: allereerst artikel van favoriete (televisie)columnist Charlie Brooker in de Guardian Guide, het hoofdpaginanieuws binnen- en buitenland en Simon Hoggarts politieke sketch, Family's geweldige column over kinderen (na traditionele strijd van huisgenoot en ik om Family-gedeelte), het Magazine met Tim Dowling's geweldige column en heerlijke lichte artikelen, recepten en verhalen. Daarna is er nog sport met Dara O'Brien's column (voorheen Russel Brand - nog ietsje leuker, vooral als gedesillusioneerde West Ham-fan) en Work met de beste vacatures en tips voor jonge werkzoekenden. Als ik het nog kan opbrengen is er Review, met de beste literaire recensies en interviews, en Money, met de beste tips om door de recessie heen te komen. Soms doe ik wel een heel weekend over deze extensieve routine. De Guide, met de beste TV-, comedy- en theaterrecensies eindigt overigens te allen tijden traditioneel op de WC. De indrukwekkende stapel die op dit moment op mijn Tootingse toilet verzameld is, is het papieren bewijs van het enthousiasme en succes van zeven maanden Londen.

Soms is het lastig om mijn verstand niet te verliezen bij al deze culturele lekkernijen. Het betreft echter een unieke wijze van het absorberen van de samenleving waar de vreemdeling of indringer zich in bevindt. Voor de pure democratische experience zou ik eigenlijk ook mijn best moeten doen om de massaal verkochte tabloids in mij op te nemen. De Angofiel zou toch eigenlijk geen grenzen moeten stellen om de liefde voor het Britse vaderland proper en ongecompliceerd te houden. Natuurlijk tracht ik ook de elementen van de samenleving in mij op te nemen die iets minder in mijn straatje liggen. Toch heb ook ik in het weekend even vrij, en kan ik even schaamteloos genieten van het beste dat welvarend links Engeland te bieden heeft. Maar daarna dan nog wel snel even soaps kijken op iPlayer. For good measure.

Thing

2010-01-10T11:10:00.000-08:00

Zojuist de laatste pagina's van Paulien Cornelisse's Taal is zeg maar echt mijn ding verslonden, een rariteitenkabinet aan heerlijke column over hoe Nederlanders op het moment met hun taaltje omspringen. Welnu, dit bracht mij aan het denken, want hoewel ik mij afgestudeerd kenner van de Engelse taal mag noemen, blijf ook ik me maar verbazen over de grote hoeveelheid vreemde taalconglomeraties die de Engelsman acceptabel acht. Misschien moet ik ook maar eens een verzameling aan gaan leggen, en vanaf heden wat alerter zijn op de logica die achter de woorden van de Britse medemens schuil gaan. Toch weet ik ook nu al een paar favorieten te noemen:

- How are you? / You alright? / How's things?

Vaak uitgesproken als 'Houwjoe', 'Housethings', 'Jerait', 'Jereet', 'Jeriet' (hangt af van dialect Engelsman/vrouw in kwestie) of gouwe ouwe 'How are you doing, old chap'. LET OP: Geen van deze bastaardvormen van deze vraag naar het welzijn van de luisteraar heeft ook daadwerkelijk tot doel dat deze luisteraar ook daadwerkelijk antwoord geeft op deze vraag. Niet zoals in Nederland, waar elk antwoord behalve 'Goed' onacceptabel wordt geacht, maar daadwerkelijk geen antwoord. Behalve dan You alright terug, waar je vanzelfsprekend geen antwoord op kunt verwachten. Geef je wel antwoord, dan kijkt de Engelsman danig ongemakkelijk. Na drie jaar in dit landje nog steeds moeilijk aan te wennen.

- Might/maybe/I thought we would/perhaps/could possibly/may potentially/we had probably better.. Ik denk zowaar dat ik nooit meer binnen de Nederlandse samenleving zou kunnen functioneren. Ik kreeg laatst een vrij directe e-mail van een Nederlandse vriendin, die mij, ondanks de onschuldige mededeling die het bericht betrof, nog uren trillend op de bank deed zitten. Een Engelsman spreekt je erop aan dat je het misschien verkeerd zou kunnen hebben, waar de Nederlander ronduit zegt dat je fout zit en nog een idioot bent ook. Een Engelsman zegt 'I was thinking we might want to take it easy for a bit, maybe' en een Hollanders deelt je simpelweg mee dat het 'uit' is. Een maatschappelijk kussentje dat me wel bevalt, maar waar je ook voor uit dient te kijken. Een drieste boodschap, hoewel goed verstopt, blijft immers onveranderd.

- To go for a drink. Is er in dit land nooit eentje. Natuurlijk, het Hollandse 'even een lekker bakkie doen' mondt soms uit in een meervoud aan 'bakkies', en 'even een boterhammetje eten' blijft evenmin beperkt tot die ene snee met hagelslag. De Britse, alcoholische variant is echter een stuk lastiger te doorgronden. Alsof ze de mogelijkheid van een enkele versnapering open willen houden indien het gezelschap of de pub in kwestie te wensen overlaat. Meestal eindigt een dergelijk voorstel, indien geaccepteerd, echter in een jolige avond in de kroeg, wellicht voorzien van quiz, bordspel of politiek getinte discussie. Als werkende Engelsvrouw dien ik er daarom rekening mee te houden dat dergelijke voorstellen een ernstig effect zullen hebben op de gewenste nachtrust.

De voorbeelden blijven met groot gemak uit mijn brein tuimelen. En toch zijn de meeste mensen hier er volop van bewust hoe, wat en en waar hun taal ge- en misbruikt wordt. Het land van Shakespeare gaat er immers er prat up: taal is hun kracht, hun deeg, hun manier om de wereld te verwerken en onder woorden te brengen. Taalverarming is des duivels, maar wordt vaak geschoven op het oprukkende leger der Amerikaanse invloeden. Een vrije vertaling van het zojuist door mij verslonden werk zou dan ook zijn: Language is, you know, like, really, totally mental. Gekte als understatement van de eeuw. Niet gek, sprak de vertaler.

Poster

2010-01-07T06:53:00.000-08:00

Het moest vroeg of laat toch gebeuren. Maar op zo'n moment van absolute uitputting en fysieke wanhoop, dat had ik nooit gedacht. De staalblauwe ogen. Het hoge voorhoofd. De iets te gladde huid die verraadt waar de jongensachtige blosjes zijn weggefotoshopt.

"We can't go on like this.

I'll cut the deficit, not the NHS

YEAR FOR CHANGE"

Daar sta je dan, al crosswalkend, te zweten in de plaatselijke sportschool. Met mijn belofte van zelfkastijding in het achterhoofd, probeer ik de magische tien minuten op het fitnessapparaat te volbrengen, en besluit ik de poster-belofte maar eens nader te analyseren.

Het Ding is voor mij en mijn medezweters op de eerste verdieping van de sportschool te Balham precies op ooghoogte aangebracht. Hierdoor kijkt het enorme gezicht van leider der conservatieven David Cameron, dat veruit het grootste gedeelte van het gigantische aanplakbiljet in beslag neemt, recht de kwetsbaarheid van de hijgende en wanhopige stemmer binnen.

I will cut the deficit; de belofte is persoonlijk. In zijn uppie gaat deze man het tekort in de schatkist oplossen, en dan wel zonder in de nationale gezondheidszorg te snijden. Ik kijk om me heen: waar de gym des avonds overstroomd wordt door sportieve, strakke types, wordt de halflege zaal deze middag enkel bewoond door schuchtere en onzekere Engelsen, die beweging toch voornamelijk zien als een necessary evil, een manier om naast het plezieren van hun geliefde toch ook maar gezond en uit de klauwen van de gevreesde NHS te blijven. Is Camerons boodschap dan ook juist voor hen bedoeld?

'Een jaar voor verandering', op een achtergrond even wit als de sneeuw die op de daken van de nabijgelegen auto's ligt. De Tories zijn er klaar voor. Hoewel Labour dankzij het meest ondemocratische element van de Britse democratie zelf mag bepalen wanneer de verkiezingen uit te schrijven, blijft de gewenste stijging van de politieke barometer alsmaar uit. Geen wonder dat de sociaal-democratische partij onrustig blijft. De eerste week van 2010 nog maar, en de Labourpartij heeft haar eerste coupepoging al achter de rug. Hoewel dit streven naar de 'ontzeteling' van premier Brown als partijleider door zijn medekamerleden al snel sneuvelde, en uren later door hemzelf reeds af werd gedaan als "een storm in een theekopje", lijken de komende maanden voorspelbaarder dan ooit. In juni moeten de verkiezingen echt hebben plaatsgevonden, en dus zal Labour nu echt zijn best moeten gaan doen om zich wat fortuinlijker aan de kiezer te presenteren. Wachten tot de conservatieven al hun geld hebben uitgegeven aan bonte posters lijkt me een beetje opzichtig.

Tien minuten, stukje taart. Kan ik David Cameron toch een beetje dankbaar zijn.

Blank canvas

2010-01-06T07:25:00.000-08:00

Na drie maanden kerstgeweld en een dikke week zwaar zondigen tijdens de feestdagen is het ook voor de Londenaar tijd voor zelfreflectie. Het tweede decennium van de 21ste eeuw staat warempel voor de deur, en na een dik jaar kommer en crisis wil ook de Britse hoofdstedeling de frisse moed bewaren voor het nieuwe jaar.

Hoe toepasselijk dat juist deze week de stad ingesneeuwd raakt. In heel Zuid-Engeland geldt vandaag een negatief reisadvies, scholen zijn dicht en de meeste mensen blijven knusjes binnen. Er blijven vandaag kennelijk zoveel werkenden thuis dat The Guardian zich genoodzaakt zag om met een handige daytime television gids voor groentjes te komen: de hardwerkende volwassene heeft immers geen idee wat voor troep er tussen negen en vijf zoal op de buis verschijnt.

Zou de Londenaar het sneeuwtijdperk echter niet beter besteden aan een lekker potje nadenken over wat het nieuwe jaar zoal gaat brengen? Wereldbeker voetbal, verkiezingen, een nieuwe Doctor Who? Of, iets minder zeker: lagere werkeloosheid, een sterkere economie en een Lagerhuis dat zich volledig van de bonnetjesaffaire heeft schoongewassen?

We stonden er, 31 december, een paar minuten voor middennacht, blik strak gericht op de London Eye, waar weldra de fameuze jaarlijkse vuurwerkshow los zou barsten. Met veel aplomb werden de laatste seconden van 2009 op een naburig kantoorgebouw geprojecteerd. 2010 barstte los met daverend enthousiasme en positieve gedachtespinsels. Helaas. Bij de terugtocht richting Trafalgar Square bleek een aantal Londenaars het maagdelijke nieuwe jaar geen enkele kans te willen bieden. Al wurmend langs dit kleine doch indrukwekkende opstootje, trachtte ik positief te blijven.

En zie hier, witter dan wit. Met een daadwerkelijke clean slate zou een wereldstad in zelfreflectie zelfs toch een hoop goeds voor het nieuwe jaar moeten kunnen verrichten? En anders is er altijd nog Deal Or No Deal.

Zing je zalig

2009-12-21T12:57:00.000-08:00

De Britse identiteit is immer onlosmakelijk verbonden geweest met 'slands turbulente kerkgeschiedenis. Sinds Henry VIII zijn scheiding een goede reden achtte om zich tot hoofd van de Church of England te kronen, heeft de Brit het ontzettend moeilijk gehad om kerk en vaderland te onderscheiden. Vijf eeuwen later, met een koninklijk, broos oud dametje als leider van de anglicaanse kerk, is de verwarring ondanks de extreme ontkerkelijking van de afgelopen decennia er niet minder op geworden.

Deze wirwar van patriottisme en kerkelijke zaligheid is bijzonder merkbaar in het Yuletide-seizoen. Net als in veel andere van oorsprong Christelijke landen, is de oorsprong van Pasen zo op de achtergrond geraakt dat de Britse natie de balans tussen kerkelijke bedachtzaamheid en chocolade-eieren redelijk succesvol achter zich heeft gelaten. Het intens populaire kerstfestijn is echter een heel ander verhaal. Natuurlijk, miljoenen seculaire kerstvierders voelen zich overal ter wereld ongemakkelijk bij het feit dat zij de Christelijke oorsprong en ondertoon van Kerstmis het liefst onder een grote berg cadeautjes en kerstmannen bedekken. In Groot-Brittannië is de situatie van kerstse ketters echter bijzonder precair. Liefhebber van tuttige tradities, aanhanger van eilandse nostalgie en fervent fan van familie-georiënteerde feestdagen, de Britse atheïst heeft het maar moeilijk in december.

Aan de behoeftes van deze immer groeiende groep van a-religieuze landgenoten wordt in de eenentwintigste eeuw echter steeds meer voldaan. Zo was ik gisteravond getuige van een spectaculair Carol Concert in de sjiekste, meest pretentieuze ballentent van de stad: de Royal Albert Hall. In deze prachtige concertzaal, direct tegenover het pompeuze monument dat de rouwende koningin Victoria voor haar overleden man Albert oprichtte en met name bekend van de voorjaarse Proms, werden wij getrakteerd op wat het best als een meest indrukwekkende mengelmoes van klassiek concert en kerkdienst aangeduid kan worden. Een zalig zingend koor, een sopraan en een in pruiken uitgedost orkest brachten vele kerstklassiekers ten gehore, van klassieke composities tot Oh come let us adore him tot Twelve days of Christmas.

De kerkse composities gingen gepaard met een joekel van een kerkorgel en, zoals het goede anglicanen betaamt, staan en vroom meeblèren met de meest kerkelijke liederen. Ik waande me in een communieloze dienst - zoals ik al eens een klassieke Carol Service had meegemaakt in een klein kerkje in Liverpool, waar de irreguliere kerkgangers gelokt werden met de afwezigheid van preken en de aanwezigheid van gratis mulled wine en mince pies - tot een spreker zowaar iets wat op een preekstoel leek betrad, en warempel uit het Gospel van Dickens begon voor te lezen.

A Christmas Carol is misschien wel het meest beduidende voorbeeld van de comfort zone die de seculaire Brit voor zichzelf heeft gecreëerd. Zijn onbetwiste Engelsheid en positieve kerstboodschap zonder al te religieuze ondertonen - hoewel deze in de originele tekst maar al te duidelijk aanwezig zijn, heeft het kerkse element flink geleden onder 150 jaar hervertellingen en verfilmingen - maakt het boek een uiterst passend evangelie voor de Britse atheïst. Op een avond waarbij het bijbelse kerstverhaal enkel oppervlakkig deel werd van hetzelfde nostalgische verleden dat kostuums en warme wijn dienden op te roepen, was het zeker een waardig hoogtepunt. "God bless us, everyone!" klinkt uit ketterse kelen dan ook nog verbazingwekkend gemeend.

Humbug

2009-12-19T14:25:00.000-08:00

Geen zorgen, ik geniet nog altijd met volle teugen van het Londense kerstgedruis. Gister begaf ik me met sneeuwvlokken op de radar nog propvol enthousiasme richting het centrum om daar de befaamde boom in Trafalgar Square te aanschouwen - met kerstkoor eronder. Vandaag drong ik me door drukke doch prachtig versierde straten om die laatste, cruciale kerstpresentjes aan te schaffen. En morgen zit ik stralend in een adembenemende Royal Albert Hall om aldaar een hoogst-traditioneel Engels carol-concert te aanschouwen.

Zoals menige grommende Brit zie ik echter ook de negatieve kanten van de opgetutte wereldstad pre-kerst. Deze Scrooge ergert zich, net als het origineel, voornamelijk aan de tientallen collectebussen die tijdens de decemberdagen dagelijks onder de Londense neus worden geduwd. Charities zijn door het jaar heen al alom aanwezig in het Britse, maar met kerst wordt het, zeker in de hoofdstad, toch echt te gek: in de winkel, op straat of in de metro, de goede doelen vragen vol enthousiasme voor een feestelijke bijdrage. Natuurlijk gaf ik maar al te graag een pond aan het matrozenkoor dat mij van onder de fameuze boom warempel in het Nederlands toezong. Vanzelfsprekend deed ik met liefde een paar centen in het bakkie voor Londen's meest bekende kinderziekenhuis toen ik een knuffelbeer bij Harrod's kocht. Maar om nou in een volle ondergrondse kennis te moeten nemen van het indringende geschud van een collectebus - waarna zij die gaven en zij die de dame met blozende wangen negeerden even ongemakkelijk de metro uitstapten - gaat deze zure kerstpruim een beetje te ver

Nee, dan die boom. Het meest beroemde plein van Londen krijgt elk jaar een boom uit Noorwegen. Waarom de Noren de Britse hoofdstad toch elk jaar afschepen met een gedeeltelijk kaal exemplaar, terwijl deze dame's geboortestad Gouda de meeste jaren een uiterst voluptueuze den krijgt toegezonden vanuit Noorse zusterstad Kongsberg, blijft één van de best bewaarde geheimen van inter-Europese kerstpolitiek.

Hoewel ik donders goed weet dat ik van kerstig Londen aan het genieten ben, en dat mijn negativiteit simpelweg een reactie is op het feit dat ik baal deze periode veel te vlot is omgevlogen, baart mijn kerstgegrommel me enige zorgen. Wellicht moet ik, als hedendaagse copycat van Dickens' meest befaamde creatie, ook maar gewoon gaan slapen en op kerstochtend (te Quebec) vol furore ontwaken. Nu maar hopen dat mijn drie geesten hun collectebussen thuislaten.

Wit en wed

2009-12-17T02:10:00.000-08:00

Om technische (lees: medische redenen) is uw roeper even uit de roulatie geweest. Mijn excuses hiervoor. Het leven van een Londense invalide in kersttijd gaat niet over rozen. Het gaat gelukkig niet eens over sneeuw. Gistermiddag werden we opgeschrikt door dikke witte vlokken hemelvocht. Het sprookjesachtige tafereel was echter van korte duur: sneeuw transformeerde al snel in motregen.

De nationale Britse fascinatie met het fenomeen witte kerst is op zich niet verrassend. Hun self-confessed obsessie met het weer ter zijde, in menig gematigd klimaat op deze aardkloot wordt er de maanden en weken voor kerst gewenst en gebeden. Voor veel Britten staat er echter meer op het spel dan enkel kerstse gezelligheid: overeenkomstig met de tradities van een land waar er op alles gewed kan worden - van het einde van de laatste Harry Potter tot het leven van je oma - wordt er elk jaar massaal geld ingezet op een witte kerst.

Of de goden en weermannen gehoor geven aan zulke dwingende verzoeken, gemotiveerd ofwel door greed ofwel tradition, is een tweede. De precieze reden waarom men zo geobsedeerd is met wit-gepoeierde feestdagen is juist omdat deze zo verdomd zeldzaam zijn. Het ziet er goed uit voor Britse sneeuwaanbidders. De temperatuur blijft onder het vriespunt en het noord-engeland is al met een laagje wit bedekt. Londen wacht smachtend op haar aandeel, en ook ik zou deze week maar al te graag de besneeuwde Houses of Parliament aanschouwen. Het is echter nog een dikke week tot kerst, en de voorspellingen blijven dubbelzinnig. Geen wonder dat de wedkantoren (de bookies) de odds (wat krijg je als je wedt) flink hebben verlaagd deze week: als je nu wedt, maak je van 2 pond 7 als het op 25 december sneeuwt in hartje Londen.

Mijn ponden hebben echter een andere bestemming. Op het postkantoor verruil ik ze voor Canadese dollars. Komt de sneeuw niet naar Leonie, dan gaat Leonie naar de sneeuw. Woensdag verlaat ik de prachtige kerstige Britse hoofdstad om te Montreal, Quebec te gaan, waar de kindse Britse blijheid met een millimeter natte sneeuw al vlot zal worden weggelachen. Ik vraag me af, hoeveel krijg ik voor 1 dollar als ik wed dat we niet compleet worden ingesneeuwd?

Tussen kerstwal en sintschip.

2009-12-08T11:54:00.000-08:00

Maar which is which? Na een gewoonweg heerlijk weekend van Oerhollandse Sintse gezelligheid met de naaste familie was ik zowaar een beetje treurig toen ik te London Gatwick landde. De vier vlugge dagen vlogen door mijn hoofd: Rotterdam, Gouda, Utrecht; pakjes, sinten, pieten; ouders, zusters, zwagers. En wat een pakjesavond: de Britse kerstochtendse vrijgevigheid steekt er bleekjes bij af. Geen wonder dat ik mijn enthousiasme over de avond maar moeilijk duidelijk kon maken aan Spaanse en Franse collega's. Mijn Hollandse medevertaler deelde gelukkig maar al te graag mee in mijn enthousiasme - en de pepernoten die ik uit mijn tas tevoorschijn toverde.

Vreemd was het, om na de kindse cadeautjesclimax te Nederland in een zwaar-anticiperend kerstig Engeland weder te keren: van chocoladeletters in de uitverkoop naar zwaar opgesmukte crimbo-gekte. Natuurlijk is de indrukwekkende nachtelijke commerciële transformatie van Sint naar Kerst te Nederland mij ook niet ontgaan, maar na een samenzijn met familie en vrienden wil je even adempauze en is het Engelse kerstgeweld gewoon een beetje te veel.

Hoewel. Toen ik de arrivals binnenliep, werd ik begroet door een bejaard kerstkoor. Bijna net zo mooi als de a capella Pieten te Utrecht vrijdag, en precies op het juiste moment. Welkom terug, pseudo-Brit, een dikke kerstknuffel voor die laatste weken 2010.

Hollanders in het Underwoud

2009-12-02T12:27:00.000-08:00

Er is niets zo grappig als beduusde Nederlanders in de Londense spits. Daar stonden ze, hard kakelend in het Rotterdams enigszins beteuterd naar de dagelijkse hectiek van de Victoria Line te Green Park te staren. De twee dames stonden duidelijk te wachten tot er een trein langskwam die niet propvol commuters zat. Na twee treinen besloten ze toch maar een kans te wagen, en wisten ze zich - volgens Oudhollandse traditie - al voordingend in een overvolle coupé te proppen. Naast mij.

Aangezien ik bang was dat ik al gauw in lachen uit zo barsten over het luide gesprek dat het duo onverstoorbaar door liet gaan, letterlijk over de hoofden van de Londenaars heen, liet ik gauw merken waar ik vandaan kwam. Ik stelde de twee gerust. Dit meest helse stukje van mijn dagelijkse reis naar Uxbridge is namelijk aanzienlijk kort: elke dag sta ik tussen Green Park en Victoria een aantal minuten te zweten, met minstens twee ellebogen in mijn zij en een oksel onder mijn neus. En warempel, het moment dat de deuren bij Victoria openfloepten, stroomde de trein leeg . De dames gingen zitten, en ik ook. Het gesprek ging verder, en alleen aan hun onzekere blikken op de enorme, gelamineerde versie van de tube map te zien wisten ze niet helemaal zeker of ze wel de juiste kant op waren getubed. 'Dit IS toch de blauwe lijn!' sprak de ene Rotterdammer wanhopig.

Ik besloot om maar in te grijpen: expat to the rescue. Er is lichtblauw en donkerblauw. Waar moet u heen? Russel Square zegt u? Ah, British Museum. Erm ja, u dendert nu richting Zuid-Londen en u moet toch echt in het noorden zijn. De dames zuchten, halen hun schouders op, bedanken mij vriendelijk en sjokken bij Vauxhall naar het perron aan de overkant. En morgen gaan we sjoppen tot we droppen, hoor!, hoor ik de ene dame nog zeggen. Ik wilde nog zeggen: alstublieft, dames, niet in de spits.

Zie de maan schijnt over Tooting

2009-11-30T12:04:00.000-08:00

Het is gemakkelijk Engelse gewoontes door Hollandse keelgaten te duwen: appelcider, Christmas Crackers en crumpets, Nederlanders verwelkomen de Britse tradities over het algemeen met uitgebreid enthousiasme. Nu heb ik het geluk samen te wonen met een Engelse die maar al te graag het tegenovergestelde doet, en een vriendenkring die zich net zo lief waagt aan Nederlandse eigenaardigheden. Met dank aan de Nederlandse departementen van University College London en de University of Sheffield beschik ik dan dus ook over een trouwe bende Britse Hollandofielen die dit weekend maar al te graag naar ons Pebbledash Palace wilde komen om de komst van de goede Sint te vieren. Een week te vroeg natuurlijk, want volgende week meert hij vanzelfsprekend in Gouda aan. En op de University of Sheffield. En te UCL.

Maar hoe vier je het beste Sinterklaas met een groepje dolle Engelsen? Er was snel gedeeld enthousiasme over het lootjestrekken: bij een gedicht kon men een kleurrijke voorstelling maken. Het idee 'surprise' ging er echter wat minder in: je moet een what en een what now? Een compromis dan maar. Lootjes voor gedichten, en dobbelen voor cadeautjes. Het bleek een goede keus: met Goudse pepernoten over de post, speculaasjes van de Lidl om de hoek en een flinke stapel spannend uitziende cadeautjes, leek het al gauw een geslaagde avond te worden. De gedichten waren erg goed: mijn was door een Britse hulpsint zelfs in perfect Nederlands geschreven. Volgens Oudhollandse traditie had iedereen iedereen om advies gevraagd over zijn/haar lootje en wist dus iedereen wie iedereen had. Dit mocht de pret niet drukken: zelfs de aanhang van vriend R. die onverhoopt was meegekomen kreeg een gedicht. Deze beduuste Engelsman met geen tot weinig kennis over de Nederlandse cultuur was in zijn nopjes met zijn lofrede op rijm.

Eén voorwerp uit moeders rijkelijk gevulde pakket bleef echter ongeroerd. De zwarte schmink met rode lippenstift werd te multi-culti Zuid-Londen ietswat te riskant geacht. Twee jaar geleden maakten huisgenoten en ik een prachtige Piet van krullenbol-huigenoot M. Ook hij bleef toen echter achter gesloten deuren. Sint bleek een groot succes te Brittania, maar voor Piet is deze natie nog lang niet klaar. De pietenmake-up werd overigens alsnog benut: de Sheffieldse delegatie nam het setje mee om als bewijsstuk te dienen bij hun debat over Zwarte Piet in de 'conversatieles' van deze week. Ik zal aan ze denken, mijn pseudo-Nederlanders, als mijn vliegtuig vrijdagochtend op Nederlandse bodem landt. Bliksembezoekjes mag Sint hier best maken, maar Nederland, waar Piet zich onbeschaamd op straat kan vertonen, is waar de goedheiligman echt thuishoort.

Foto's:
http://www.facebook.com/#/album.php?aid=2332645&id=61109683&page=2
http://www.facebook.com/profile.php?ref=profile&id=284101658#/album.php?aid=2332509&id=61101535&ref=mf

Talmsgiving

2009-11-26T06:37:00.000-08:00

Voor de meesten onder ons ontwikkelt uitstellen zich tot een verraderlijke gewoonte die onze carrière kan verwoesten, ons geluk kapot kan maken of zelfs ons leven in kan korten.

Dit lees ik vandaag in één van de na te lezen cursusdocumenten voor medewerkers, in dit geval over zogenaamde ‘tijdsdieven’ op het werk. Tot deze categorie worden eveneens langdradige telefoontjes, het continue controleren van je e-mail en ongewenste bezoekjes van collegae gerekend. Procrastination – talmen – is echter tijdsdief nummer één.

Mijn gedachten gaan terug naar mijn studententijd. Wat uiterst bizar dat ik die periode van mijn leven nu al met een definiteit en historische waarde bekijk. Procrastination is my middle name zeiden we bij Engels. Iedere (voormalige) student kent immers het knagende gevoel dat talmen op alle momenten van de dag veroorzaakt: je wéét dat er nog iets te lezen, schrijven of analyseren valt. Na het inleveren van de laatste scriptie is de eerste reactie van het brein dan ook complete opluchting – wat na een maand of twee omslaat in het hevige gemis van vrij denken en schrijven als dagelijkse arbeid, maar dat ter zijde.

De student is dus een eersteklas talmer. Van de 9 to 5-er wordt echter verwacht dat hij of zij dit ongelooflijk snel afleert, in ruil voor de hemelse rust die er één minuut over vijf over hem/haar heen zal dalen. Natuurlijk is het niet al te vanzelfsprekend dat de voormalig studentikoze talmers zich nu neerleggen bij een vlijtig bestaan, en is het ook begrijpelijk dat de personeelsafdeling hier haar zorgen over uitspreekt, maar is deze toon niet een tikje te agressief?

En vandaag was niet zomaar een dag. In de kantine hingen er al een paar weken briefjes die de datum van het Amerikaanse Thanksgiving aankondigden. Als bedankje voor het nieuwe contract dat het Yankee moederbedrijf mij onlangs heeft aangeboden, heb ik een heerlijk bord kalkoen met cranberrysaus en appetijtelijke geroosterde aardappels en groenten verorberd. Met volle maag keerde ik terug naar het scherm, waar de talmwaarschuwing nog immer onschuldig flikkerde. Ik open een nieuw document en leg stiekum de laatste hand aan mijn Sint-gedicht voor aanstaande zaterdag. Ik ben het dankbaar eens met de baas: nijverheid boven alles, maar dan wel flexibel gedefinieerd.

Kerst & Cola

2009-11-24T12:32:00.000-08:00

Inspiratie voor een nieuwe column is soms dichtbij. Na een lange dag in Uxbridge, inclusief een uur onverhoops overwerken, zit mijn hoofd nog steeds vol cola. Een lange metrorit en een omelet later zit ik knus op de bank, laptop op schoot enigszins verdwaasd om me heen te kijken. De TV is behulpzaam: voor het eerst dit jaar zie ik de wereldwijd bekende kerstreclame van mijn werkgever voorbij komen: een brei van lichtjes, kerstmannen en vrachtwagens bijna even zoet als het goedje zelf. Het is me een raadsel dat een frisdrankmerk juist verantwoordelijk is voor de meest populaire kerstreclame ooit: toen er een tweetal jaar terug een heel ander colaspotje op de buis kwam, werd er door de Britten massaal geklaagd. De link cola-kerst gaat echter nog verder: het rode pakje van de Anglo-Amerikaanse kerstman is ooit begonnen als onderdeel van een CC-marketingcampagne.

Tsja, cola en kerst. Marketing is machtig, maar mijn smaakpapillen hebben andere associaties. Toch mag ik deze feestdagen erg blij zijn met het zwarte goud. CC heeft besloten om ons vier volgend jaar te houden: we gaan onderdeel uitmaken van een heuse vertaalafdeling die tot nu toe niet bestond, en zullen echt getraind en gecoacht worden. Ik weet niet hoelang ik vertaler wil blijven, maar een dergelijk stukje zekerheid in onzekere tijden is bijzonder prettig.

Nu vragen vrienden al mijn vaak naar De Kerstborrel: de mythische vrachtwagens lijken een ongeschreven belofte af te leggen. Nu ik ook daadwerkelijk op de payroll kom, kom ik wel degelijk in aanmerking voor bedrijfsfestiviteiten. Visioenen van een spannende kerstfuif in hartje Londen, omringt door mooie jurken en pakken blijven echter helaas uit. Wat we wel ontvangen is een budget om uitgebreid uit eten te gaan met het team, ergens in december. Niks cola, champagne!

Het blijft raar om voor een multinational te werken. Vandaag had ik de hoogstens interessante taak om de (uiterst geheime) opmerkingen te vertalen die medewerkers van CC over het bedrijf kwijt wilden in de jaarlijkse HR-enquête. Met uitzondering van een enkele (zeer verdachte) opmerking over het warme gevoel dat werken voor CC bezorgde, was het commentaar duidelijk, heftig en soms hooguit grof. Laat ik het zo zeggen: cola en kerstvreugde werden niet in 1 adem genoemd. Niet dat de vooruitzichten voor december slecht zijn, integendeel, het bedrijf doet het beter dan ooit. Opeens begreep ik het geklaag van de CCer wat beter en opeens leek het beloofde kerstdineetje ietswat schamel. Kreeft bij de champagne, alstublieft.

Reuzenstalker

2009-11-20T08:04:00.000-08:00

Na een paar maanden leven als londenaar raak je al gauw die dingen uit het oog die zo'n bestaan van buitenaf gezien zo bijzonder aantrekkelijk maken. Dan heb ik het met name over Londen als cultureel middelpunt van het land: voor een naar Londen verhuizende anglofiel is geen spannender vooruitzicht dan te stuiten op een BBC-cameraploeg, het zijdelings opmerken van een filmpremière op bioscoopwalhalla Leicester Square of het tegen het lijf lopen van een favoriete acteur of muzikant.

Dan verhuis je, en blijkt glitter en roem iets beter verstopt dan je denkt. Natuurlijk, er zijn immer dingen gaande in Londen: elke willekeurige zaterdag loop je in de stad al gauw tegen spannende, idiote en ludieke evenementen aan. Om die culturele helden die je het meeste koestert tegen te komen, moet je echter wat meer moeite doen. Ik ben zelf nooit zo'n held geweest in het opzoeken van celebs, tenzij in de schaduw van mijn enthousiaste kleine zusje, op wiens dapperheid ik bij dit soort situaties vaak stiekem heb meegelift. Bij de BBC-opnames die ik een paar weken terug na een dolle strijd om een kaartje en zitplek bijwoonde, realiseerde ik me dan ook dat mijn leven in Londen zo spannend en geweldig is als ik het zelf maak. Als je geen spanning zoekt, zul je het in deze stad niet zomaar vinden.

Met dat idee in mijn achterhoofd luister ik naar een ochtendradioshow eenmalig gepresenteerd door David Tennant, de acteur die door velen als meest populaire Doctor Who ooit is bestempeld. Deze uniek vertederende science finction-serie voor kinderen gaat al mee sinds de jaren zestig, maar deze beste man is met zijn geweldig excentrieke en kleurrijke acteerwerk eigenhandig verantwoordelijk voor een nieuwe generatie Whovians. Verder schittert hij in de door mij meest gekoesterde dramaseries, van Blackpool tot Learners tot Recovery (allemaal echte aanraders), en is hij verleden jaar alom bejubeld door critici om zijn vertolking van de titelrol in Royal Shakespeare Company's Hamlet, deze kerst verfilmd voor tv door de BBC. Oh, en hij is lang. Mooi en lang.

Voordat dit te veel op een reclamespotje voor de heer Tennant gaat lijken, is het belangrijk om te weten waarom ik de beste man zo graag eens in the flesh wilde zien. In de Goudse lappenmand, knie ter hemel gericht, ging zowel Hamlet als Love's Labour's Lost aan mijn uiterst gretige neus voorbij. Buzzcocks, hoe geweldig het ook was, had een nare bijsmaak, aangezien 'DT' de aflevering voor de onze te gast was als presentator van de quiz. So close.

Niet lang daarna hoor ik dat deze Schotse acteervirtuoos het komende jaar in een prime time Amerikaanse serie gaat spelen: mijn idool ontvlucht Brittannia! Wilde dromen van toevallige ontmoetingen vallen ineens aan duigen: binnenkort zal hij wellicht amper nog in Londen vertoeven.

Ik luister verder en besluit dat het hoog tijd is geworden om het lot in eigen hand te nemen.

Zoals het geval is met alle radio- en tv-centra, bevindt de radiostudio zich in hartje Londen. Ik pak de metro naar Picadilly Circus en vind de plek des onheils, het prachtig getitelde Golden Square, waar ik tot mijn opluchting al gauw een groepje mede-groepies tegen het lijf loop. We hoeven niet lang te wachten: ondanks het feit dat hij enkel tien minuten heeft om Londen door te crossen naar een ander radio-interview, neemt hij lief de tijd om even met het kleine groepje fans op de foto te gaan en een paar krabbels te zetten. Het is snel voorbij, maar na tien minuten voel ik de lieve arm voor de fotopose nog om me heen en hoor ik zijn prachtige accent nog in mijn oren klinken. Ik ontwaak als in een droom en spreek mezelf streng toe: eenmalig hysterisch, beste Leonie, je bent 23, intelligent en hebt absoluut geen tijd om om de haverklap de tiener uit te gaan hangen bij achteruitingangen en stagedoors.

Twee dagen later sta ik bij de achterdeur van het klassieke theater de London Palladium, te bibberen in de kou na het beste concert dat ik in jaren heb gezien. De prachtige Patrick Wolf, tweede lange beroemde Brit van de week, komt verlegen naar buiten stappen: hoogblond, glas wijn in de hand en karakteriserende zwarte wolvencape nog op. Lief kletsen ik en mijn goede vriendin K. even met onze favoriete popster. De ontmoeting is veel ongedwongener, rustiger en lijkt door beide partijen zeer op prijs gesteld te worden. K. en ik dansen weg van Wolf, blij en een beetje verlegen dat we de virtuoos na een van de meest bijzondere concerten van zijn carrière aan hebben durven spreken. We stappen de bus in en zijn ontspannen en enthousiast. Ik spreek mezelf weer eens streng toe, maar het lijkt niet te baten: ik word een al hoe betere stalker en weet niet hoe ik in een stad vol idolen ooit zal kunnen afkicken.

Vier dagen later zit ik op de voorste rij in het prachtige Duke of York Theatre. Grandioze en beroemde acteur John Simm (State of Play, Life on Mars, weer Doctor Who) acteert magnifiek in het intrigerende moderne stuk Speaking in Tongues. Het kaartje was een spontane aankoop, het stuk wordt nog maar een paar weken opgevoerd. Het doek valt: buiging en applaus. Ik loop richting de uitgang, recht langs de zijuitgang. Ik werp een snelle blik, en vervolgens weer, op mijn horloge. Hoewel het vroeg is, loop ik al snel Charing Cross station in en zit voor ik het weet in een Northern Line huiswaarts. Vergenoegd denk ik aan hoe ik zonder enige drang tot stalken de avond al genietend heb weten door te komen. Ik spreek mezelf toe: goed gedaan, volwassen vrouw. Diep in mijn hart weet ik echter heel stiekem waarom ik zo sterk ben. John Simm is 1.70m lang.

Klaproos (deel 2)

2009-11-12T10:30:00.000-08:00

Na mijn klaproosrelaas van weleer leek het steeds moeilijker te worden om me afzijdig te houden van de plechtigheden rond 11 november. Zo stond er een tweedal dagen na het schijven van de column een rasechte veteraan op de kruising voor ons metrostation: kin in de lucht en met de borst vooruit trakteerde hij Tooting op zijn keurig opgepoetste rits medailles. Ik moest mezelf echt bedwingen om geen poppy te kopen van de beste man: ik had dit jaar immers een goed geïnformeerde keuze gemaakt betreffende het papieren bloempje, toch?

De klaprozen bleven me om de oren vliegen. Na het vuurwerkfestijn van afgelopen zaterdag werden we bij ons navuurwerkse pubbezoek lastiggevallen door een enigszins beschonken tweetal poppyverkopers met collectebus. Om van ze af te komen schafte huigenoot haar derde (wind, regen en zwaartekracht claimden bloempje één en twee) klaproos aan, waarna ik niet achter kon blijven. De luidruchtige bloemenleurders verzaakten zelfs om mij een speldje te geven. Opgelucht dat we van hun gezelschap waren verlost, stak ik achteloos de roos achter mijn broche. Vanzelfsprekend overleefde het de lange metrorit zuidwaarts niet. De volgende ochtend werd ik nogmaals poppyloos wakker, onzeker over het feit of mijn pond de veteranen met glimmende oorlogspenningen ooit daadwerkelijk zou bereiken.

De dagen vlogen voorbij, en de poppies waarvan ik in de metro een glimp opving waren steeds vaker sjofel en flodderig te noemen: zelfs de jasjes van die sjieke zakenpieven die niet in een dozijn poppies hadden geïnvesteerd werden gesierd door een verwelkt klaproosje. Ik merkte echter niet eens dat de elfde november al was aangebroken. Coca Cola was wel op de hoogte: er was kennelijk een e-mail rondgestuurd over de minuut stilte die elk jaar op 11 november om 11 uur in acht wordt genomen. Voor mijn Franse collega’s, wiens brein op school is volgestampt met de gruwelen van de Eerste Wereldoorlog, was deze minuut te vanzelfsprekend om te noemen. Pas tegen lunchtijd informeerden zij mijn Nederlandse collega en ik van het feit dat we de minuut in kwestie luid babbelend hadden doorgebracht, terwijl de rest van het kantoor in doodse stilte was gedompeld. We hadden zelfs zitten speculeren dat de zoemer die afging een brandalarm was. Blunder. Opeens voelde ik me immens schuldig over mijn poppyloze borst. We staken onze handen in de lucht: “Neutraal!”

Nederlandse neutraliteit heeft zoals wij weten niet altijd het gewenste effect gehad, en ook hier voelde we dat het niet voldeed. Ik dacht aan de veteraan op het kruispunt en nam me voor volgend jaar op de eerste poppydag op hem af te stappen: “I’ll take a dozen, please”

Grappen, grenzen en de galg

2009-11-10T12:44:00.000-08:00

Het is niet al te gek om te stellen dat het Verenigd Koninkrijk zich sinds de val van het Empire in een permanente identiteitscrisis bevindt. Er moest niet alleen een nieuwe samenleving worden opgebouwd tussen de puinhopen van de Tweede Wereldoorlog - moederziel alleen, want winnaars behoeven immers geen hulp -, de Britten moesten ook opeens de gevolgen van hun verleden en hun heden onder ogen zien. Waar voormalige kolonies tientallen jaren onrustig bleven, moest het ook het moederland zijn normen en waarden opnieuw instellen. Ik heb altijd gedacht dat de Britse starheid wat betreft hun befaamde political correctness geworteld was in de onbuigzame, mij zo bekende, negentiende eeuw. Het wordt me echter steeds duidelijker dat het nu juist post-wereldrijk Engeland is dat zijn onzekerheid verbloemt door een enorme stapel ongeschreven wetten. En ongeschreven bleven deze, tot de hysterische media op dit eiland er dagelijks de kranten vol mee begon te schrijven, en de onzichtbare grenzen van wat acceptabel is al gauw vastgelegd leken zijn in Hare Majesteit's Wetboek van Belediging.

Beledigd zijn we allemaal wel eens. Ik was best beledigd toen een jonge kerel vandaag de laatste zitplaats in de coupé voor mijn neus wegpikte, ondanks geopereerde knieën en een doorzichtige panty, toen de koffiemachine waarmee de sportschool mij in haar klauwen heeft gelokt voor de zoveelste keer 'out of order' was, en vooral toen bleek dat ik ondanks mijn dure opleiding in dit land alleen maar word aangenomen om mijn moedertaal te spreken en schrijven. Het Wetboek der Belediging wil echter bloed zien. De mode van het moment is dan ook om zo lang en zo luid mogelijk beledigd te zijn, tot de belediger onder grote mediadruk door het stof kruipt.

Sinds de gehypte affaire Ross-Brand-Sachs van vorig jaar is er al een flink aantal grappenmakers door deze vernietigende mediamolen gehaald. Het meest recente slachtoffer is cabaratier Jimmy Carr, die tijdens een show in Manchester grapte dat het gewond raken van Britse soldaten in Afghanistan heel treurig was, maar dat we het van de zonnige kant moesten bekijken: Groot-Brittannië heeft straks mooi wel een geweldig team voor de Paralympics. Al wekenlang regent het in de tabloids brieven van veteranen, weduwes en verveelde bejaarden: hoe een harteloze komiek 'onze jongens' zo heeft kunnen beledigen.

Met dit soort acties blijft het volk langzaam vijlen aan de eens zo fameuze scherpe randjes van de Britse humor. Het doel lijkt echter duidelijk: culturele grenzen moeten met een dikke vette stift worden onderstreept. Hoe vreemd is het dan dat een Britse televisiezender zonder blikken of blozen de meest shockerende televisie kan blijven maken? Gisteravond had ik het twijfelachtige genoegen om Channel 4's The Execution of Gary Glitter te mogen aanschouwen: een drama over een fictioneel Verenigd Koninkrijk dat de doodstraf weer heeft ingevoerd en waar Gary Glitter, na zijn veroordeling voor pedofilie in Vietnam, het eerste slachtoffer wordt van volkse bloeddorstigheid. Though-provoking waar de makers naar eigen zeggen op doelden. Meer dan de helft van de Britten zegt immers herinvoering van de doodstraf - die hier pas eind jaren zestig is afgeschaft - te ondersteunen. Nog zo'n sterke behoefte aan een hele strakke lijn - of in dit geval, zoals gruwelijk helder gemaakt in deze film - een bungelend touw. De televisiefilm was verschrikkelijk, indrukwekkend realistisch en shockerend, en toch leek het me een geslaagde poging om mensen aan het denken te zetten over waarom zoveel Britten in een dergelijke samenleving wensen te leven.

Toen ik vanmorgen de krant opensloeg - lees: krantenwebsites aanklikte - verwachtte ik dan ook shock en met name belediging en gekwetste gemoederen. Helaas, zelfs de broadsheets wisten niet helemaal wat ze met de serie aanmoesten, en hielden het bij het prijzen van de acteerprestaties van de hoofdrolspeler. De prutkranten versloegen het drama niet of zonder hun gebruikelijke sociale hysterie. Het drama faalde immers om dat te doen waar de Britten op het moment zo'n behoefte aan hebben: duidelijk en helder aangegeven wat goed en fout is, zonder een nare nasmaak over complexe sociale processen, menselijke grilligheden en die oh zo vervelende rechten van de mens. Nee, dan liever een grap over gehandicapte soldaten; daar kun je tenminste ongestoord tegen zijn.

David Mitchell, één van mijn favoriete comedians, schreef afgelopen zondag een uiterst interessante column over het onderwerp humor en belediging in the Observer:
http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2009/nov/08/david-mitchell-comedy

Charlie Brooker, zonder twijfel mijn favoriete columnist, was de enige die de gruwelijkheid van The Execution of Gary Glitter mooi onder woorden wist de brengen, al druipt zijn gebruikelijke sarcasme er weer heerlijk vanaf:
http://www.guardian.co.uk/tv-and-radio/2009/nov/07/charlie-brooker-screenburn-gary-glitter

Dan liever de lucht in

2009-11-06T00:41:00.000-08:00

Remember, remember the fifth of November,
gunpowder, treason and plot,
I see no reason why gunpowder treason
should ever be forgot.
Guy Fawkes, Guy Fawkes,
It was his intent
to blow up the King and the Parliament.
Three score barrels of powder below,
Poor old England to overthrow:
By God's providence he was catch'd
With a dark lantern and burning match.
Holloa boys, holloa boys, make the bells ring.
Holloa boys, holloa boys, God save the King!
Hip hip hoorah!

Missen kun je het niet: al weken ligt er stapels vuurwerk in de supermarkten, wat zonder enige regulering om de haverklap schijnt te worden afgestoken. Jaarlijks viert het Verenigd Koninkrijk op uiterst uitbundige wijze dat het de katholieke terroristen anno 1605 te slim af is geweest. Op 5 november van dat jaar werd arme Guy Fawkes betrapt onder het parlement met een hele lading buskruit. Guy eindigde aan de galg, en er was geen vuurwerk boven Londen die dag. Goede reden om de lucht boven de stad vanaf toen elke vijfde november te doen knallen? Kennelijk wel.

Britten beweren altijd dat deze dubieuze origine van dit Engelse festijn steeds meer op de achtergrond is geraakt. Tot op zekere hoogte is dat waar. Ironisch genoeg weet men buiten Londen de traditie beter te behouden. Guy Fawkes night wordt door de meeste mensen Bonfire night genoemd, naar de grote brandstapels waarmee de Britten 5 november generaties lang markeerden. Traditioneel gaat er een pop van stro op het vuur, waarmee de kinderen langs de deuren hebben geleurd, smekend om een penny for the Guy. Mochten er nu nog kinderen zijn die deze traditie vereren - in Sheffield had ik vorige week de twijfelachtige eer om een vroegtijdige poging van een groepje kwajongens uit de buurt te mogen aanschouwen - vragen ze geen pennies maar ponden. Waar ze dan hoogstwaarschijnlijk goedkoop vuurwerk van aanschouwen, terwijl Guy half vergeten in het vuur ligt te smeulen.

In Londen, waar healthy & safety koning is, geen brandstapels en strooien poppen. Goedkoop vuurwerk en sirenes van brandweer en ambulance alom, maar ruimte voor open vuur - behalve dan clandestien - is er simpelweg niet. Om de wraakzuchtige Londenaars tevreden te stellen worden er door de hele stad massale vuurwerkshows georganiseerd. Na een halfuur naar knallen geluisterd te hebben, de meest spectaculaire vormen van explosies te hebben aanschouwd en een flinke hoeveelheid vuurwerkrook te hebben ingeademd, keert de tevreden Londenaar huiswaarts: de jaarlijkse wraak is weer volbracht.

Met dat in gedachten gingen huisgenoot en ik afgelopen donderdag richting Clapham Common, het grootste park van het zuiden van de stad. De hoeveelheid mensen was overweldigend. De organisatie minder. Huisgenoot kwam net uit college rollen, en haar hart klopte vol verwachting over de hot dogs en mulled wine die traditioneel bij een novemberse vuurwerkshow te vinden zijn. Eenmaal aangekomen, zagen we 1 zielig hotdog-karretje, waarvoor heel Zuid-Londen in de rij leek te staan. Enigszins wanhopig stortten wij ons op de ijscoman, die het niet al te druk leek te hebben op een kille winteravond. Met een buik vol ijs, waren we klaar voor het vuurwerk. Het was mooi, het was enigszins indrukwekkend, alleen.. van een Londense vuurwerkshow verwacht je meer. Geen plattelandse tradities, charmante buurtfeesten waarbij de hele gemeenschap zich rond een vreugdevuur schaart. Daar dient compensatie voor te zijn, zeker in de stad waar de katholieke poging tot terrorisme 404 jaar geleden heeft plaatsgevonden. Het vuurwerk was gedaan. Met een diepgewortelde teleurstelling en nogal wat buikpijn dropen we af.

Dit zou mijn Bonfire night London 2009 zijn geweest, en ik zat al klaar om deze blog te schrijven over hoe de Londense grandeur soms een hoop gebakken lucht is. Ik had me niet gerealiseerd dat, wanneer de vijfde op een weekdag valt, de drukke, werkende Londenaar zijn wraak in het weekend op katholiek terrorisme neer doet komen. Goede vriend M., die dit weekend op bezoek was, had het uitstekende dee om op de zaterdagavond naar Alexandra Palace te gaan, waar Duits bier en veel, veel vuurwerk zou zijn. Ally Pally is een indrukwekkend bouwwerk in noord-oost Londen, waar de BBC ooit haar allereerste radio- en tv-uitzendingen uitzond. De oude uitzendmast torent letterlijk boven Londen uit: wie voor het paleis staat, heeft werkelijk het prachtigste uitzicht over de hele stad. Om op deze plek te zien hoe heel Londen vuurwerk aan het afsteken was, was simpelweg adembenemend. Nog voor 'ons' vuurwerk begonnen was, genoten we al volop van de verschillende shows die we in de verte konden ontdekken. Battersea, vlak bij onze wijk, leek het meest indrukwekkende vuurwerk te hebben, maar al gauw liet Ally Pally zien dat we echt naar de juiste plek waren gekomen: een waar vuurwerkballet volgde, met de meest spectaculaire vormen, die perfect meezwoven op de muziek van Star Wars, Mozart en Doctor Who (waarvan overigens een geweldige goede aflevering zich te Ally Pally afspeelt, maar dat terzijde).

Uitkijkend over heel de metropool, zag ik hoe groot en overweldigend, prachtig en intimiderend de stad waarin ik woon toch kan zijn. Wat een waar genoegen om hier te mogen wonen, en wat een heerlijke avond. Toch knaagde er, terwijl we de heuvel afklommen richting pub, nog iets in mijn maag, en ijs was het zeker niet. Catholic guilt?

Nevermind de Knop.

2009-11-05T00:29:00.000-08:00

Het reilen en zeilen in de Britse hoofdstad kan soms grillig zijn. Zo zie je de breed aangekondigde ceremonie rond het begin van het commerciële kerstseizoen – het ontsteken van de lichten te Oxford en Regent Street – vol verwachting tegemoet, en zo word je zwaar teleurgesteld omdat een tweetal ontiegelijk trage metro’s roet in het premature kerstmaal gooit. Heel Londen leek richting de grootste en drukste winkelstraten te zijn gestroomd om Hollywoodsterren Jim Carrey en Colin Firth reclame te zien maken voor de nieuwe A Christmas Carol (ofwel, op een overgrote lichtknop te zien drukken), en toen ik dan ook eindelijk uit Bond Street underground station uit kwam zetten en de massa begon te volgen richting Oxford Circus, sprongen de uitbundige lichtversiersels boven mijn hoofd op hoogstens anticlimaxische wijze aan.

Enigszins beteuterd bleef ik de mensenmassa volgen, in de hoop iets op te vangen van de feestelijkheden. Hoewel het hoogstens amusant was om midden door een normaal door bussen gedomineerde Oxford Street te struinen, moest ik al gauw concluderen dat ik het merendeel van het entertainment had gemist: ik passeerde zelfs de verlaten knop, en kon enkel via grote schermen genieten van het koor van St.Paul’s dat samen met Andrea Bocelli kerstliedjes ten gehore bracht. In een laatste poging een glimp van glamoreus Londen op te vangen wandelde ik naar Leicester Square, dat opgetut en klaar was voor de wereldpremière van A Christmas Carol. Aangezien over het algemeen ik meer geïnteresseerd ben in de interpretatie van alles Dickensian en Victoriaans dan in de heren Firth of Carrey, werd ik ook daar teleurgesteld in mijn verwachtingen, want hoewel het rode tapijt nog onbetreden was, waren de feestelijkheden midden in het plein omgeven met hoge kartonnen muren: enkel de dwarrelende vlokken van een sneeuwkanon gaven ons plebs een idee van wat er binnen de muren gaande was aan kostuum en decor. Een groot scherm toonde een negentiende-eeuws geklede journalist die Colin Firth interviewde over wat kerst voor hem betekende. Mijn gedachtes dwaalden al gauw af naar de kip en Chinese woksaus in mijn koelkast, en voor ik het wist had ik beroemd Londen de rug toegekeerd en was ik Leicester Square tube station ingeschoten.

De volgende dag ontving ik een e-mail van één van de websites die de kaartjes voor BBC-opnames beheert: er waren onverwachts kaartjes vrijgekomen voor één van mijn (en Anouks) meest geliefde programma’s op the Beeb: popquiz Nevermind the Buzzcocks. En wel diezelfde avond. Een ezel stoot zich in het algemeen niet tweemaal aan dezelfde tube, dus ik wist op sluwe wijze tien minuten te vroeg te vertrekken uit Uxbridge. Kaartjes voor BBC-shows garanderen namelijk nooit dat je ook daadwerkelijk binnenkomt: om zeker te zijn van een volle zaal geeft de British Broadcasting Centre namelijk te veel kaartjes uit, waardoor het cruciaal is om vroeg voor de studiodeur te staan koukleumen. En warempel, ik en huisgenoot (die vol enthousiasme uit college kwam rollen richting de Witte Stad) waren deel van de laatste tien mensen die een plekje in de studiozaal mochten vinden.

Als je een programma zo goed kent als ik Buzzcocks, is het bijwonen van een opname een ware openbaring. Je ziet pas hoe goed jouw favoriete komieken en acteurs zijn als ze even uit hun rol vallen als de camera niet op hun is gericht, of als je ook werkelijk meekrijgt hoeveel moeite mensen hebben met het lezen van een autocue, of om het simpele intro van een popliedje te onthouden (ze spelen stiekem vals met behulp van een nogal retro discman!). Na een grandioze avond van grappen, grollen en huiskamerse gezelligheid, werd de grilligheid van het Londense leven werd me opeens duidelijk: bijzondere kansen, momenten en beroemdheden genoeg, maar het zijn de meest onverwachte gebeurtenissen die je het meeste plezier bezorgen.

Lege pompoen.

2009-11-02T13:36:00.000-08:00

De alom geroemde special relationship tussen VK en VS is soms uiterst dubieus. Twee weken terug las ik in the Guardian de bezorgde brief van een Britse moeder die de populariteit van een zeker horrorfeest onder haar kroost graag publiekelijk wilde beklagen. Moest ze de kids nu echt uitgedost als monsters en spoken langs de deuren laten gaan, bedelend om snoep? Terwijl de penny for the guy op 5 november steeds zeldzamer klinkt, weergalmt Trick or Treat een kleine week hiervoor steeds luider door Britse buurten. Volgens madam dan.

Amerikaanser dan mijn werkgever kun je uiteraard niet krijgen te VK. De aankondigingen voor Thanksgiving hangen al een maand in de kantine, en ook de feestelijkheden rond Halloween werden breed geadverteerd in ons CéCé-eetcafé. De yankees hadden flink uitgepakt: niet alleen het cateringpersoneel was 'gruwelijk' uitgedost, ook het menu was voorzien van een aardige dosis blood and guts. Zo was de toffee sponge pudding bloedrood en de custard gifgroen, en was de aardappelpuree voorzien van heerlijke Stilton-schimmelkaas. De pompoensoep was om je vingers bij af te likken - ook al werd mijn eetlust enigszins weggenomen door de als gemaskerd seriemoordenaar verklede kok die de appetijtelijke broth serveerde.

Buiten de Amerikaanse lucht/koolzuurbel in Uxbridge was Halloween echter alles behalve levend/dood. Natuurlijk, menig winkel was voorzien van pompoenen en skeletten - een zeer gewenste uitstel van de commerciële kerststorm, die deze week is losgebarsten - en de tv-gids stond vol met horrorfilms. Of de Brit wel degelijk gezien kan worden als vierder van All Hallow's Eve valt echter zwaar te betwijfelen. Maar een handjevol kinderen gaat daadwerkelijk de deuren langs, en die hebben geluk als een of twee huishoudens ook daadwerkelijk snoep hebben ingeslagen. De enige groep Britten die het feest springlevens ofwel stokdood houden zijn natuurlijk de studenten. De reputatie van Engeland's educatieve klasse - drank, drugs en dolle kostuums - wordt op 31 oktober nageleefd door middel van grootse feesten en partijen. Om deze reden was ook ik te vinden in een 'hels studentenhol' deze Halloween, en feest was het zeker:

http://www.facebook.com/album.php?aid=147596&id=284101658&l=0a14fc737e

Maar goed, ook hier kwamen enkel twee meisjes aan de deur met een vraag om snoep (die overigens veel te oud leken voor deze kinderlijke bezigheid) en ondanks alle moeite die mijn Sheffieldse gastheren en -vrouwes hadden gedaan - een zwaarversierd huis met prachtig (waarvan één door mijzelf) uitgesneden en uitgeholde pompoenen met kaarslicht schijnend door hun brede glimlach - leek het Halloweense feestgedruis zich tot de Sheffieldse huiskamer te beperken. De straten waren angstvallig stil en de hysterische briefenschrijfster kan rustig ademhalen: de Engelse kinderen leken tevreden met de huiselijke snoeppot. Op een paar studikoze evenementen na, ademden ook de Noord-Engelsen enkel anticiptatie voor het Oer-Britse deze week. Niks lege Amerikaanse traditie. Remember remember.

Klaproos

2009-10-27T10:07:00.000-07:00

De onwetende Hollander die eind oktober, begin november langs de BBC zapt, zal wellicht paf staan door de plastic- en papieren klaproosjes die de dure maatpakken van komieken, nieuwslezers en politici sieren. Elke milde anglofiel kent de oorsprong van deze decoraties, maar wie hierover nog in het donker tast, moet weten dat een Canadese luitenant ooit de volgende regels schreef:

In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row

Graf na graf na graf van gevallenen in de Great War (ons beter bekend als de Eerste Wereldoorlog) werd destijds gesierd door deze treurige, kortstondige bloempjes, en vandaar dat Brit na Brit na Brit nog steeds elk jaar een week of twee een poppy op zijn of haar jas spelt. De roos houdt geen verband met politieke of religieuze achtergrond, en is voor vele mensen in functie een standaard verplichting, een standaard eerbetoging aan iedereen die ooit voor het vaderland heeft gevochten. Om maar een voorbeeld te geven, de populaire nieuwslezer John Snow van het Channel 4 news kreeg twee jaar terug het halve land over zich heen toen hoe weigerde om een poppy te dragen tijdens de uitzending, omdat hij als nieuwslezer compleet neutraal over wilde komen. Hij draagt er overigens nog steeds geen.

Poppies kun je overal oppikken: van een vrouw met een collectebus bij Tooting Broadway station, tot een mandje in je locale pub tot een vergeten stapeltje bij de portier van het Coca Cola-gebouw. Het idee is hetzelfde: je doneert een pond in de collectebus, wat het fonds voor veteranen te goede zal komen, en je krijgt het geval toegereikt: een plastic 'steeltje' en hart met een papieren rode bloem en groen blaadje, met speld. Dit is de eerste uitdaging van de integrerende pseudo-Brit: je ontvangt geen veiligheidsspeld, maar een gewone metalen pinnetje, dat je op onduidelijke wijze door het roosje dient te jassen. Als dit eenmaal min of meer is gelukt - twee jaar terug in Manchester, zat er na een halve dag alleen nog maar een speld door mijn jas, en geen poppy - is je belangrijkste taak om de klaproos presentabel te houden tot Remembrance Day (11 november). Aangezien het grotendeels papieren geval zich meestal op de winterjas van de Engelsman bevindt - die ins tube nogal wel eens aan en uit moet, en dat tijdens een Londense natte herfst - is het merendeel van de poppies na een week, zoals de Engelsen het zeggen, in a bit of a state.

Na nauwkeurige observatie ben ik er vandaag echter achter gekomen dat er een aantal groepen is dat met grote zorg zijn roosje beschermt tegen weer en wind:

- De eerste groep is de ouderen, die een nog iets betere herinnering hebben van oorlog en opoffering, en de poppy-loze jeugd vuil aanstaren alsof ze willen zeggen: wij hebben voor jou gevochten en jij kunt niet eens een lullig klaproosje op je hoodie spelden. Om dan maar niet te noemen dat het merendeel van deze leeftijdscategorie de Tweede Wereldoorlog in box of kinderwagen heeft doorgebracht.
- Dan is er de hoge pief. Niet alleen politici en nieuwslezers, elke vertegenwoordiger van bedrijf, organisatie of firma laat duidelijk zien dat zijn (Britse) hart op de goede plek zit: daar waar zijn kreukloze poppy keurig in op zijn dure jasje is gespeld.
- De modieuze en hippe jongedame, die het rood en groen feilloos in haar outfit heeft verwerkt. Zou zij ook op een zekere zondagmorgen staan koukleumen tussen de kransenleggende veteranen?

Dat brengt me toch wel tot de betekenis van de herinneringsklaproos. Voor het eerst sinds jaren sta ik niet vooraan om de eerste poppy van het seizoen te bemachtigen. Op de een of andere manier heeft Londen me van dit stukje ongefundeerde anglomanie genezen. Deze stad leeft veel meer met politiek en actualiteit, en het verbaast me dus ook niet dat er een stuk minder poppies in het metropoolse straatbeeld te zien zijn. Afgelopen zaterdag wandelde ik op weg naar Oxford Street langs Hyde Park, waar een luidruchtige demonstratie tegen de Britse aanwezigheid in Afghanistan gaande was. Ik schuil me zeker niet vierkant achter de roep om onmiddellijke terugtrekking, maar worstel wel zeker met de kwestie. Eens in de zoveel tijd wordt er weer bericht gemaakt van een gevallen Britse soldaat in Afghanistan, wiens kist dan door het door poppies bestookte dorpje Wootton Bassett wordt geleid. De roos is dan ook voor alle veteranen: van 1918 tot 2009.

De klaproos betuigt dus niet alleen respect voor lang geleden maar toont ook verering van de daden van het heden. Dan ben je toch weer een buitenstaander die zich niet honderd procent comfortabel voelt bij het uitdragen van dit oer-Britse symbool. Dan maar de boze blikken van bejaarde Britten. Voor het eerst sinds jaren denk ik dus dat ik oktober roosloos over laat lopen in november, en mijn modieuze inspanningen maar ga concentreren op mijn Halloweenkostuum voor aanstaande zaterdag. Tenzij je verkleden als negentiende-eeuwse gifmengster ook niet getuigt van respect voor het verleden natuurlijk.

Guardian 05/11, leider van de conservatieven David Cameron in de tube: "Cameron, with his polished shoes, pristine white shirt and perfect poppy, looks like a waxwork exhibit who has just been airlifted into position, rather than a man required to fight his way through crowded streets, platforms and turnstiles as the plebs do. Why they didn't just prop him up by the door in a glass case labelled 'Unpack in rarefied atmosphere only' I don't know." Lucy Mangan

Ode aan Oost-Londen (deel 1)

2009-10-24T11:41:00.000-07:00

De rust van 'mijn' Zuid-Londen heb ik al meerdere malen weten te waarderen. Veel van de statige en gepolijste buurten van West-Londen zijn al door mij bewandeld. Genoten heb ik al vaak, van de extremen van Noord-Londen (rijk/arm, altos/kakkers, smerig/sjiek). Er is echter één windrichting in het Londense die tot nu toe zwaar door mij verwaarloosd is: het niet zo verre Oosten.

Mijn enige bezoekje aan het oosten van de stad was tot nu toe een zondagmiddagse fietstocht naar de beroemde zondagmiddagse markt op Brick Lane in de zomer. Aangezien deze markt volgens velen de infameuze locatie zou zijn waar men het overgrote deel van Londen's gestolen tweewielers tracht te verkopen, durfde ik mijn fietsje destijds nergens in de buurt vast te ketenen. Met de fiets aan de hand genoot ik evenwel van het gedruis, de aroma's van de oosterse eetkraampjes, het palet aan mensen dat voorbij kwam zetten en de uitzonderlijke sfeer die ik op andere Londense markten nog niet was tegengekomen.

Een grondige ontdekkingstocht kan ik dit zondags bezoekje echter niet noemen. Aangezien ik toentertijd gedwongen was menig interessant uitziend boetiekje aan mijn neus voorbij te laten gaan, had ik het al een tijdje in mijn achterhoofd om Brick Lane opnieuw te bezoeken, ditmaal zonder fiets. Na vanmiddag koffie te hebben gedronken met een vriend in het centrum, besloot ik zomaar om een oostwaardse metro te nemen om de laatste middaguren te Brick Lane te besteden. Toen ik op Liverpool Station moest overstappen, en het me toch iets te lang duurde voordat er een Hammersmith & City Line richting Whitechapel zou komen, bedacht ik me dat ik dit deel van de stad nog helemaal nooit had mogen aanschouwen. Ik draaide me om, liep richting het station en werd meteen beloond voor mijn nieuwsgierigheid: het karaktervolle Liverpool Street station bleek een negentiende-eeuwse treat op zich.

Eenmaal buiten, zag ik bordjes richting Spitalfields Market. De wandeling die hierop volgde deed mijn anglofiele hart nogmaals sneller kloppen. De unieke kenmerken van Oost-Londen zijn moeilijk uit te leggen, maar het komt neer op een uitzonderlijke combinatie van rauwe geschiedenis en glimmende moderniteit. De kenmerkende gherkin (augurk) steekt, samen met een aantal andere hoge kantoorgebouwen, overal zichtbaar boven de huizen uit. Die huizen zijn echter kenmerkend antiek: smalle straatjes, lantaarntjes en karakterstieke pubs. Pakhuizen zijn omgebouwd tot hippe bars, oude Victorian shop fronts herbergen tweedehands kledingzaken, excentrieke restaurants en gallerieën.

Spitalfields Market bleek echter nog de grootste verrassing. Een enorme doch sfeervolle negentiende-eeuwse constructie, omringd door uiterst gezellige winkeltjes en cafeetjes. Het was niet eens een marktdag, en toch was de buurt bijzonder bruisend. Een paar straten verder stuitte ik al op Brick Lane Market: een route gemarkeerd door meer gezellige winkeltjes, marktjes en eetgelegenheden. Het was warempel te veel voor een namiddag winkelen. Niet gevreesd, I'll be back. En deze keer bereid ik me goed voor. Een boek over de geschiedenis van de meest beruchte straat van Londen (vlakbij Spitalfields, Jack the R. territory) uit de East London Book Shop rijker, zorg ik de volgende keer dat ik iets meer weet over wat er achter deze fascinerende Oost-Londense straten schuilt. Op een marktdag natuurlijk.

Als de koffie niet meer werkt.

2009-10-20T09:15:00.000-07:00

Als de koffie niet meer werkt, ben je verloren. Als de cola niet meer werkt, is dat nog begrijpelijk. Het weeïge zoete goedje dat mijn wekgever wereldwijd op de markt brengt heeft maar een fractie van de cafeïne die over het algemeen in een degelijk bakkie pleur zit. Vandaag werkt ook de kop geconcentreerde energie niet, en dan is een vertaler al snel de draad kwijt. Als je zelfs een kennen en kunnen verwisselt, weet je dat het niet jouw dag is.

Ik verheug me enigszins op het eind van de dag en de terugreis in de metro, al ben ik wel bang weer per abuis op de schouder van een vreemdeling in slaap sukkel. Ik ga er maar van uit dat dit het zoveelste ritueel is dat de groene Londenaar dient te doorstaan alvorens zich een echte metropoliet te mogen voelen en noemen. De vreemdeling in kwestie leek echter not amused.

Een slaper in Londen is een hoop gewend. Hoewel het ten zuiden van de rivier orenschijnlijk rustig is, worden ook wij geplaagd door nachtelijke sirenes en door het vuilnis rommelende stadse vossen. Heel normaal allemaal, en je leert ermee te slapen. Desnoods zorg je voor prettige, rustgevende klanken om de stadse herrie te overstemmen. Daar hebben we radio 4 voor, en audioboeken van Stephen Fry (sinds afgelopen vrijdag helemaal aan te raden in levende lijve trouwens). Hoe dan ook, de Londenaar slaapt zacht.

Het is echter niet een slaapgebrek dat de laatste druppel energie heeft opgezogen. Een gebrek aan goede koffie kan ik evenmin de schuld geven, in mijn wanhoop heb ik me tijdens de namiddagse pauze zelfs richting Costa Coffee begeven voor een smakelijke, schuimende cappuccino voor bij de gortdroge vertaling van vandaag. Hoewel het werk niet enorm intrigeert, kan ik ook de baas geen schuld in de schoenen schuiven over mijn zware vermoeiheid.

Nee. Het zijn de zware verantwoordelijkheden van gastvrouw waardoor ik de ogen maar moeilijk open kan houden. En dat vooral met twee bezoekende ouders die warempel niet te stoppen zijn totdat ze heel Londen hebben kunnen aanschouwen. Gelukkig heb ik rekening gehouden met hun energie en de mijne, en heb ik vandaag lekker vervroegd weekend, en is er morgenvroeg dus geen metrorit naar Uxbridge bij het ochtendgloren. Eén ding is zeker: wat ga ik heerlijk sluimeren vannacht.

Klagen en de kloof

2009-10-13T14:35:00.000-07:00

Er slaakte deze week een zucht van verlichting door Westminster. Of juist niet. Moest het nieuwe parlementaire jaar nu juist beginnen met de kwestie die land en parlement al maandenlang in de greep had? Wat ze op het Nederlandse nieuws bijna liefkozend 'de bonnetjesaffaire' noemen heet hier het expenses scandal, en, na maandenlang gekissebis over slotgrachten, hypotheken en hondenvoer, is de dag des oordeels aangebroken. Na een grondig onderzoek onder leiding van een hoge ambtenaar hebben de Members of Parliament allen een brief ontvangen waarin hen netjes is gevraagd een bepaald bedrag terug te storten in de staatskas. De MPs zijn not amused. Niet omdat ze de honderden of duizenden ponden niet kunnen missen - al ligt het beperkte inkomen van parlementariërs nou juist aan de wortel van het probleem - maar omdat de ambtenaar in kwestie, ene Sir Thomas Legg, heeft besloten limieten te hanteren die nog niet bestonden toen de claims werden ingediend. Tsja, met een limiet van £1000 per jaar denk je nog wel eens extra na of je eenden echt wel een eiland nodig hebben.

De grommende kamerleden zijn echter snel de mond gesnoerd door hun partijvoorzitters. Met alsmaar naderende verkiezingen in het voorjaar moet het gehypete wantrouwen in de politiek immers snel worden weggevaagd. Toch blijft de sfeer gespannen: neem een Engelsman het recht weg om te klagen, en je berooft hem van een essentieel deel van zijn identiteit. Klagen over de crisis, de metro, en met name het weer zit de Engelsman in het bloed. Volgens henzelf dan: net als de vermeende Nederlandse nuchterheid, merk je hier over het algemeen vrij weinig van de self-confessede nationale klaagverslaving, en blijven zelfs in een vertraagde, overvolle en hobbelige metro de Britse kaken over het algemeen stijf op elkaar. Terecht of niet, de MPs klagen redelijk hoorbaar door, en het volk (lees: de tabloids) maakt op zijn buurt zijn beklag over hoe hun kiesheren en - dames in hemelsnaam het lef hebben om hun gejat te verbloemen met een klaagzang der onrechtvaardigheid.

Ik heb het afgelopen jaar erg geworsteld met mijn mening over het declaratiecircus. Nu ik voor het eerst een belastingbetalende inwoner van het Verenigd Koninkrijk ben, begin ik eindelijk het gevoel te krijgen dat ik recht heb op een (voorzichtige) mening over de affaire. Zeker nu huisgenoot en ik van de week zelfs een aanvraag tot stemrecht ontvingen, waaruit bleek dat ik als EU-burger ook heel misschien het recht had om mijn stem hier uit te brengen, zie ik mijn kans schoon. Zie hier hoe mijn Member of Parliament, Labour MP Sadiq Khan, zich eerder dit jaar gedwongen voelde om zijn vuile was buiten te hangen:

http://www.sadiqkhan.co.uk/index.php/blog/5-general/316-my-expenses?4bcca4bd673637b028d7767aee95d1b6=36afd575783d7da62b9cd7fb0ba6a34a

Ik vind het bijna een tikje beschamend, al deze openheid. Mag ik overigens wel klagen over het feit dat mijn MP twittert? Of, nog erger, dat je volgens de website van het Britse parlement alleen een debat kunt kijken of rondleiding kunt krijgen in het Lagerhuis als je zes maanden van tevoren een aanvraag indient bij je MP? En dan hebben ze het in Nederland over een kloof tussen politiek en burger. Nu ik - die nooit een fan is geweest van het districtenstelsel dat de politiek juist zo toegankelijk moet maken - voor het eerst in mijn leven over een eigen parlementslid beschik, die ik kan mailen, twitteren en zelfs in persoon kan gaan lastigvallen bij zijn inloopspreekuur, voel ik pas hoe ver zelfs de Londense commoner verwijderd is van het House of Commons. Nee, dan Den Haag, die gebruiken zelfs verleidelijke, recentelijk afgestudeerde historica's om de burger bij de politiek te betrekken..

Geroosterd zondag.

2009-10-11T10:43:00.000-07:00

Het is een fenomeen, een baken van traditie en het zoveelste statement van Britse vaderlandsliefde: de Sunday Roast. Ook de Londenaar tracht door middel van deze traditionele zondagse maaltijd na een wild urbaanse zaterdagavond weder te keren naar zijn wortels, peultjes of pastinaak en een vleugje smaak op te vangen uit grootmoeders keuken. De klassieke zondagse maaltijd is, zoals in het geval van negen van de tien door Britten geclaimde fenomenen (denk aan thee, kroegen en openbare zwembaden), echter lang niet zo bijzonder als vaak wordt beweerd: aardappelen, vlees, groenten en een emmer jus. Enkel de unieke en, wanneer juist bereid, zeer appetijtelijke Yorkshire pudding maakt de maaltijd tot een noemenswaardige toevoeging aan de Britse cuisine. Toch ben ook ik vandaag gevallen voor de Roast.

Vraag de gemiddelde Brit naar zijn of haar relatie met deze culinaire openbaring en je krijgt een verhaal vol verrukking en nostalgie voorgeschoteld, want moeder stond immers elke zondag vanaf de vroege ochtend in de keuken. Daar was zij met name in de weer met het zwaar overgaar krijgen van een triomfantelijk grote homp lams-, rund- of varkensvlees. De walmen die de jonge Brit opvangt tijdens deze gekoesterde zondagochtenden maken hem of haar een levenslange roaster, met gezette ideeën over het te gebruiken vlees, groenten en bereidingswijze.

Toch gaat een groot aantal Britlanders op de dag des heeres juist voor deze fameuze huiselijke maaltijd pubwaards. Vooral in Londen zitten de kroegen zondagmiddag - een roast is immers, net als het traditionele Britse kerstdiner, een middagmaaltijd - vol met roasters. Aangezien de hoofdstad vol zit met van het platteland gevluchte young professionals kan ik alleen maar raden dat deze lui wanhopig een stukje van moeders keuken in hun leven willen houden, was het niet dat de blitse metropoliet absoluut geen tijd heeft om te leren koken.

Misschien heb ik echter te snel geoordeeld. Hoewel ik, na een kookles van een noord-Engelse vriendin drie jaar geleden, best een aardige roast in elkaar zou kunnen flansen, ben ook ik vandaag verleid tot de pubse variant. Aan het einde van een overmoedig lange fietstocht door een regenachtig centrum, passeerde ik een uiterst gezellige pub vol roasters. Voor ik het wist zat ik aan een strategisch gepositioneerd tafeltje bij het raam (de fietsende Londenaar wantrouwt immer) met een enorm bord stomend lam, groenten en aardappels voor mijn neus. Opeens voelde ik me deel van een geheel, begreep ik de commotie en rook ik zelfs de walmen van mijn moeder's fictionele Sunday Roast. Als mijn moeder een traditionele roast had gehad, zat er ook vast een beetje rode kool door de jus. Sommige Britse eigenaardigheden moet je niet proberen te begrijpen, en gewoon ervaren.

Kleren en integreren.

2009-10-08T01:51:00.000-07:00

Jawel, opnieuw een tube-se vertelling. Misschien is het niet opmerkelijk dat het merendeel van mijn observaties tegenwoordig in de metro plaatsvindt: ik spendeer immers een kleine zes uur per week in de hobbelige ondergrondse. Toch blijft het dagelijks een fascinerende tocht. Zoals mijn zeer gewaardeerde huisgenoot me al tijdens mijn wittebroodsweken in deze stad leerde, valt er ontzettend veel af te lezen aan de Londenaar in het openbaar vervoer: wie midden op het perron op een metro staat te wachten, is onomstotelijk een toerist, wie het ook maar waagt links stil te staan op de roltrap, zelfs (of misschien wel juist) als hij de enige trapganger is, is zwaar in overtreding in de ogen van alles en iedereen, en aan het succes waarmee de reiziger zich zonder steun staande weet te houden in een bewegende bus of metro kun je precies aflezen hoelang deze persoon al in de hoofdstad bivakkeert. Nu de seizoenen eenmaal zijn begonnen te verstrijken, kan ik daar mijn eigen observaties ook aan toevoegen. Mijn claim: aan het gemak waarmee de Londenaar zich aanpast aan warmte en kou kun je zijn ervarenheid als metropoliet aflezen. Conclusie: kleren = integreren.

Sinds deze week is er een koude, mistige deken nedergedaald boven Zuidoost-Engeland. Tijd voor de Londenaars om trots te tonen dat zij warempel veel praktischer ingesteld zijn dan de gemiddelde niet-capitoolse Brit. Juist in de metro zie je jassen, dassen en flinke tassen alom. Die laatste categorie persoonlijke accessoires is het meest intrigerend, aangezien de praktisch ingestelde inwoner van Londonium het niet gemakkelijk heeft, en vaak ruimte nodig heeft om overbodige kledingstukken kwijt te kunnen. Tijdens de gemiddelde ochtendspits wil de metro de temperatuur namelijk al eens doen stijgen, dalen en opnieuw doen stijgen. Met een beetje tact en slimmigheid kan de Londenaar hier echter prima mee leven.

Ook ik heb onderhand geleerd rekening te houden met de thermologische grillen van een Londens bestaan. De dagelijkse observatie van mijn medepassagiers op de Picadilly Line heeft mij geen windeieren gelegd. De basisingrediënten van een redelijk comfortabele anderhalf uur naar Uxbridge zijn jas, vest en tas en, niet te vergeten, een brolly (plu – umbrella) voor de wonderbaarlijke meteorologische verschillen die zich buiten tussen verschillende Londense metrostations kunnen manifesteren. Des ochtends vlieg ik het huis uit, de straat over en de metro in met de jas open en de sjaal losjes omgeknoopt, waarna ik me op de Northern Line naar Stockwell warm aan de klamme coupé en een veelvoud aan opeengepakte medereizigers. De overstap op de Victoria Line is enkel een kleine oversteek, waarna ik vlot neerplof in de korte rit naar Green Park. Hier tracht de damesstem van de metro mij dagelijks te verleiden met de woorden “Alight here for Buckingham Palace”, waarna ik enigszins grommend richting Picadilly Line sjok - een lange en lijf-verwarmende wandeling - en ik me eindelijk van een aantal lagen kan ontdoen. Halverwege de line wordt de coupé echter steeds leger en de tocht van de open deuren steeds indringender. Tegen de tijd dat mevrouw metro onze aankomst in Uxbridge aankondigt, ben ik weer dik aangekleed. Trots paradeer ik richting het Coca-hoofdkwartier, paraplu boven mijn hoofd. Een anglofiel kan zich aan Engeland verwarmen, maar de juiste garderobe een is een stuk praktischer.

Dwalen in een dodenstad.

2009-10-02T02:06:00.000-07:00

Rond het begin van de negentiende eeuw werd het langzaam duidelijk dat de explosief groeiende Britse hoofdstad haar doden niet langer in en om haar vele kerkjes kwijt kon. Uiteindelijk was het met name de stank van de dearly departed die de verschuiving van churchyard naar cemetery uiterst urgent maakte. In de jaren 1830 kreeg men de stadse grondeigenaren uiteindelijk zover dat er genoeg grond werd afgestaan om het nieuwe fenomeen mogelijk te maken. Op de rand van de stad werd dan ook spoedig een handjevol uitgestrekte begraafplaatsen gesticht. Waar de aristocraten vaak hun eigen mausolea bezaten, kond nu ook de eeuwig prestigejagende middle class haar doden op een stijlvolle en vooral statusvolle manier ter ruste leggen. Na de Reform Act van 1832, het echte begin van de (door de middelklasse beheerste) Victoriaanse tijd en het moment dat de niet-adele rijken eindelijk (stem)recht en macht hadden verworven, hadden de rijke burgers ook de strijd om de statige laatste rustplaats van hun doden gewonnen.

De meest modieuze onder nieuwe graftuinen werd al snel Highgate Cemetery, gelegen ver op de noord-Londense heuvels, onder meer vanwege het plezierige uitzicht op de toen wellicht iets minder indrukwekkende Londense skyline, en de nabij gelegen sjieke dorpjes Highgate en Hampstead (en natuurlijk diens Heath). Niet alleen de meest fortuinlijke familie reserveerden er een plekje voor ouders en kroost, er zijn nu nog graven te vinden van beroemde worstelaars, hoogstaande militairen en excentrieke circusdirecteuren.

Als je tegenwoordig een bezoekje wilt brengen aan deze bijzondere negentiende-eeuwse dodenstad, zoals ik op deze zonnige doch koude zondagmiddag waagde, wacht je een aangename verrassing. In de jaren twintig ging het bedrijf achter de begraafplaats namelijk failliet, waarna de plek de volgende decennia hevig in verval raakte. In de jaren zeventig ging de boel zelf voor onbepaalde tijd op slot, waarna een groep vrijwilligers een stichting in het leven riep en de begraafplaats voor 35 pond van de gemeente kocht. Er werd hersteld en gekuist, maar gelukkig niet te veel: de ultieme charme van Highgate Cemetery blijkt nu juist de overvloed aan overgroeide graven, hoge bomen en onbegaanbare paden. Het is dan ook geen verrassing dat de begraafplaats de locatie vormt voor tientallen boeken en films. Een recent omgewoeld graf bleek gediend te hebben in de recente bioscoopfilm Dorian Gray, waarin de spookachtige kwaliteiten van negentiende-eeuws Londen, maar zeker ook dat van Londen’s meest beroemde en beruchte begraafplaats duidelijk in beeld kwamen. Eng en mysterieus in het donker, indrukwekkend en imposant in het licht vormt Highgate Cemetery een danig geschikte plaats voor zowel horror als historisch kostuumdrama.

De pelgrims die een bezoekje brengen aan dit oord zijn echter verscheidener dan je wellicht zou denken. Aan de andere kant van de weg, tegenover de opzichtige Victoriaanse poort die naar het westen van de begraafplaats leidt, bevindt zich de oostkant: hoewel de paden en mausolea minder imposant zijn (je kunt er bijvoorbeeld geen Egyptisch-gestijlde tombe vinden, zoals in het westen) valt dit niet te zeggen van zijn 'bewoners'. Literaire bedevaartgangers zoals ik bezoeken het graf van George Eliot, stiekem Mary Ann Evans geheten en behorende tot de meest geniale schrijvers van de negentiende eeuw. Of, iets recenter: auteur Douglas Adams. Mooi detail: op de grafsteen deze in 2001 overleden schrijver van Hitchhiker's Guide to the Galaxy had iemand een speelgoeddolfijntje geplaatst: ieder die boek of verfilming van laatstgenoemde literaire klassieker heeft aanschouwen begrijpt de het speelse belang van dit ludieke grafpresentje. So long, and thanks for all the fish!

Het grootste bedevaartsoord bevindt zich echter achterin 'oost'. Van veraf zie je de enorme kop van Karl Marx al serieus op zijn mededoden neerkijken. Het graf is al eens flink beschadigd, maar wordt ook regelmatig voorzien van verse bloemen en, zoals ik laatst in the Guardian las, as van idolate, gecremeerde communisten. Aan de verre overzijde van HC licht overigens iemand begraven met een totaal andere relatie tot communistische regimes: Alex Litvinenko, drie jaar geleden hoogstwaarschijnlijk vergiftigd door 'de Russen' in een Londens sushirestaurant, vond zijn laatste rustplaats tussen zwaar beboste negentiende-eeuwse graven in HC-west.

Al met al was het ontzettend interessant om te mogen aanschouwen hoe, na een aantal decennia vergeten en met rust gelaten te zijn, Highgate Cemetery opnieuw een bijzondere rol in het leven van de Londenaren speelt. Zo is deze bijzondere plek niet alleen een juweel die een stukje negentiende eeuw op een zeer pittoreske wijze heeft vastgelegd, maar ook een plek waar historie en actualiteit met elkaar worden vervlochten, en waar de nieuwe inwoners van de metropool zichzelf in relatie tot hun verleden en dat van hun stad kunnen leren kennen.

Foto's van Highgate en mijn dagtripje naar het historische Salisbury:
http://www.facebook.com/album.php?aid=145415&id=284101658&l=816e4cfa0a

En, voor de liefhebbers, de uiterst herkenbare observervaties van een 'buitenlander' onder de Engelsen. In dit geval Ierse komiek Dara O'Briain:
http://www.guardian.co.uk/global/2009/oct/02/dara-obriain-england-football-london

Knop

2009-09-30T17:11:00.000-07:00

Het kon ook niet meer lang duren. Toen ik van de week mijn zoveelste wandeling richting het sportcentrum in Tooting Bec maakte, werd ik tegemoetgetwinkeld en –geschitterd door een tiental middelgrote kerstdecoraties. Nu is de kerstafdeling in Harrod’s al open vanaf augustus en liggen de feestelijke mince pies alweer een paar weken bij de locale Sainsbury’s, maar wat de stadse kerstlichtjes betreft, is het een heel ander verhaal.

In de meeste Britse steden is het aansteken van de kerstversiering in een omvangrijke gebeurtenis. Op een doordeweekse avond in begin november, organiseren de meeste gemeentes een flinke fuif om het commerciële kerstseizoen in te luiden. Meestal wordt er een (semi-)beroemdheid aangesleept om op de uitbundig uitgedoste Knop des Lichts te drukken (zo heb ik onder andere de Rotterdamse/Scouse voetbalheld Dirk Kuyt op de Liverpoolse knop mogen zien drukken in 2006), waarna het centrum tot begin januari zal baden in licht en vaak smakeloze kersttoestanden. Natuurlijk zijn er ook uitzonderingen: in de sjieke winkelstraten van Londen, zijn de straten stijlvol en gebalanceerd voorzien van seasonal pracht en praal. Wat voor ceremonie daarbij komt kijken, valt nog te bezien: voorlopig loopt Tooting flink vooruit op de andere metropoolse wijken.

Het meest komische is nog, dat dit deel van Upper Tooting Road voor 95% bestaat uit kleine ondernemers die absoluut geen kerst zullen vieren. Ik vraag me zelfs af of de meeste klanten van de halalslagers, winkels vol Indiase gewaden en oosterse delicatessenzaken wel echt iets hebben met het feest dat door de flikkerende straatversieringen wordt aangekondigd. En aangezien mijn cultuur me voorschrijft elke vorm van kerstdecoraties voor 6 december te weren, negeer ook ik de flitsende kerstmannen. In ieder geval tot er goed en wel op een knop is gedrukt.

Honden en helder op de Heath

2009-09-29T13:56:00.001-07:00

Zelfs een multinational is niet immuun voor een kink in de kabel. Even na vieren flikkerden de lichten in het kantoor en slaakten alle Coca Computers een diepe zucht, om vervolgens pontificaal te weigeren om nog enig teken van leven te vertonen. Hoewel ik van plan was door te werken tot hald zes, kregen we al snel de mededeling dat het vrij zinloos was om op het kantoor te blijven. Als een stel dolle schoolkinderen renden we de straten van Uxbridge op, waarna mij spontaan een lift werd aangeboden door twee collega's. De twee meiden carpoolen dagelijks naar Uxbridge, maar wonen, helaas helaas, in noord- en niet in zuid-Londen. Hadden huisgenoot en ik maar gekozen voor de krappe doch stijlvolle flat in Archway, dan had de carpooldienst vertalers een hoop tijd en geld bespaard.

Maar goed. Middagje noord-Londen is extra bijzonder als je er weinig komt. En als ik noord zeg, bedoel ik ook noord. Niet Camden, Angel of Kentish Town, maar de poepsjieke wijken rond Hampstead Heath, het ruwe natuurgebied bij Kenwood House (denk Notting Hill, de film) met een prachtig uitzicht over de Londense skyline (ik zou er bijna aan wennen). Bovendien reden we zowaar door de meest protserige straat die ik ooit heb mogen aanschouwen. Onpraktische kasten van huizen, villa na villa, met minstens drie auto's voor de deur. Kennelijk wonen George Michael en Spicegirl Geri in deze contrijen. En ik maar blij zijn met de drie soapacteurs en dubieuze Amerikaanse serie-actrice die ik tot nu toe heb gespot.

Uiteindelijk ben ik lekker gaan wandelen met collega Merry en diens hond op de Heath (heide), wat weer een wereld op zich bleek. Met een knagend gevoel van herkenning - 101 Dalmatiers, de Disney-versie - zag ik hoe baasje en hond op elkaar leken, hoe de hippe Londenaar het joggen met het uitlaten van hun viervoeter combineert en hoe de ruwe, heuvilge en prachtige Heath de meest stadse Londenaar - met uitzondering van een luid telefonerende zakenpief - doet denken dat hij of zij zich in de vrije natuur bevindt. Het enige dat je herinnert aan je ware locatie is die continue opdoemende skyline, die dan ook weer zo ver weg lijkt dat de stadse buitenmens een zucht der verrukking slaakt. Ver weg, in Uxbridge, sprongen de computers weer aan. Morgen weer een dag.

Hollander en de heuvels.

2009-09-26T13:55:00.000-07:00

Te Londen heeft de Nederlander het moeilijker dan men zou denken. En dan heb ik het specifiek over de fietsende voormalige inwoner van ons kikkerlandje, waar ik me onder mag rekenen. Vanmiddag begaf ik me vol enthousiasme richting Crystal Palace, waar ik met een aantal Britse vrienden afgesproken had om één van de laatste zonnige middagen met een picknickmand in het gras door te brengen. Na een week op en neer naar Uxbridge had ik verrassend genoeg geen goesting in het openbaar vervoer, en besloot ik mijn teerbeminde fietsje nog eens af te stoffen. Hoewel ik mijn trouwe tweewieler niet al te vaak van stal haal, geniet ik wel van fietsen in het Londense, zeker op zonnige zaterdagmiddagen als deze, en zeker op weg naar centrum: een drukke, toch prachtige en platte route.

Deze kant was ik echter nog nooit heengefietst. Aangezien ik het kristallen paleis - niet de locatie van de allereerste wereldexpositie in 1851, maar wel de plek waar de Victorianen het enorme glazen complex naartoe verhuisden omdat ze na het grenzeloze succesvolle gebeuren in Hyde Park maar geen vaarwel konden zeggen, en waar het vervolgens in 1936 afbrandde - al menig maal op locale bussen had zien staan, kon het niet al te ver zijn, zo was mijn redenatie.

En ik had gelijk. Op het internet vond ik al snel een geschikte route. Als onderdeel van een enorm project dat het aantal tweewielers in de metropool omhoog moet doen schieten, heeft het kantoor van burgemeester Boris Johnson (het overkoepelende gemeentehuis) een website gelanceerd waarop je gemakkelijk fietsroutes kunt plannen door de stad. Deze Cycle Journey Planner vertelde mij doodleuk dat ik deze afstand wel in een halfuurtje zou kunnen trappen, terwijl de bus een vol uur over dezelfde reis zou doen.

Dankjewel Boris. Prima route, prachtig stukje Londen, lekker weer en geen lekke banden of losse zadels. Helaas. Ik kwam zover als Streatham, toen ik zowaar gedwongen werd de fietstour halverwege te voet voor te zetten. Geen heuvels maar bergen. Ik weet niet waarom de gemiddelde Nederlandse expat er zo op staat een fiets aan te schaffen: een stukje heimwee, een snufje patriotisme en een flinke scheut kneuterigheid wellicht. In mijn geval was het ook nog van belang dat de fiets een Hollands tintje had: geen semi-sportieve mountainbike maar een hoge damesfiets geschikt voor een lange Nederlandse jonge vrouw. Helaas kun je de fiets naar Engeland halen, maar het landschap niet.

Na twee uur dwalen en klimmen kwam ik dan eindelijk aan bij het afgesproken park, wat overigens prachtig was. De fundamenten van het paleis waren nog zichtbaar en de hoge locatie maakte de plek bijzonder mooi. Zelfs de forse zadelpijn en zere kuiten konden het majestueuze uitzicht over de Londense skyline niet verpesten. Één ding moet ik immers wel toegeven: voor de gemiddelde Nederlander is een mooi uitzicht even uitzonderlijk als het beklimmen van stadse bergen.

Verdwaald in vertaling.

2009-09-24T07:24:00.000-07:00

Zoals ze dat hier zeggen. Al een week lang dwaal ik van Gedragscode tot cursus Coaching for Results, en hoewel het vertalen van deze bedrijfsbijbels me aardig gemakkelijk afgaat, verbaas ik me steeds meer over de inhoud van de stukken die de gemiddelde ambitieuze Coca man of vrouw tot zich dient te nemen. De gemiddelde frisdrankmanager moet immers verteld worden dat het accepteren van steekpenningen uit den boze is, en moet zich bij het coachen van zijn medewerkers raad weten met de driftkikker van het team: "Hoe reageert het team als je jouw stem verheft?" Het enige waar ik me nu nog zorgen over maak is dat ik mijn twee projecten per abuis door elkaar heen hussel, en steekpenningen bij Coca-Cola opeens verheven worden tot effectief coachmiddel.

Ik overdrijf. De documenten die ik dagelijks voor ogen krijg zijn vrij standaard, ik ben enkel te groen inzake bedrijfsjargon om al lezende het kaf van het koren te scheiden, en de enkele nuttige benulligheden uit deze gidsjes en cursussen te filteren. Verdwaald zal ik nog wel even blijven, maar ondertussen maak ik me maar wat bekwamer in het vocabulaire der managers en coaches en de zakelijke taalkunde. Flesje gratis cola erbij en ik leun tevreden achterover. Vandaag zit er weer op, zo lekker shoppen for Results.

Lee(s) uit Londen

2009-09-22T12:52:00.000-07:00

Hoewel ik van de middag de tube brei-vuurdoop heb ondergaan, en dit me - ondanks het feit dat de hobbelige Picadilly line het je wel heel moeilijk maakt om geen steken te laten vallen -uiterst goed beviel, blijft het boek toch veruit de meest ideale metgezel op de dagelijkse metroreis. Dat geldt overigens niet alleen voor mij, maar voor de meerderheid van de Londenaars in de ochtendspits.

Brits leesgedrag blijft toch één van de meest intigrerende fenomenen van dit volk. In Nederland is lang niet iedereen zo belezen als de gemiddelde Engelsman: in Nederland houdt men van lezen of niet, leest men af en toe een Karin Slaughter of slaat men alleen een boek open aan het zwembad op vakantie. En dan zijn er natuurlijk de echte boekenwormen. In Groot-Brittannië is dat echter anders. Hier leest namelijk iedereen: alle lagen van de bevolking zijn op weg naar hun werk verdiept in boek of krant. Iemand die in Nederland niet zo gauw een boek zou openslaan leest hier de autobiografie van Jordan of Paris Hilton. Verder zie je ook veel thrillers en geschiedkundige werken. Soms is het best leuk om de persoon af te lezen aan het romannetje waar hij of zij star de ogen op gericht houdt. Vanmiddag, halverwege Uxbridge en Green Park, ontdekte ik een leuke jongen verstopt achter een boek. Het duurde me even om te realiseren dat het een Nederlands werk betrof: mooie lange mannen zijn nou eenmaal meestal geen Britten.

Maar goed. Daar zit je dan elke ochtend in een coupé vol lezende Engelsen. Mijn nieuwe boek heet 'Wedlock', een geschiedkundig werk over een achtiende-eeuwse Londense jongedame van adel die in een vals huwelijk werd gelokt, maar kennelijk haar mannetje stond. Wat zouden mensen aflezen aan mijn literaire kost? Op zoek naar een lange Brit om hem vervolgens clandestien naar het altaar te lokken? Ik dacht het wel.

Voor de liefhebbers: hier een link met de foto's van mijn zomer in Londen, met foto's van mijn fietstocht door het centrum, de concerten van de Wombats en Holloways (gister die laatste), bezoek aan de BBC studio met Sarah, aan het Victoria & Albert museum, onze nieuwe huiselijke gezelligheid en, om maar bij het boekenthema te blijven, mijn literaire wandeling door sjiek west-Londens Chelsea afgelopen zondag (dankjewel voor het leuke boek Mariek!). En oh ja, foto's van verschrikking Aldershot en nieuwe werkplek te Uxbridge! En bewijs dat Coca Cola mijn naam niet kan spellen..

http://www.facebook.com/album.php?aid=144484&id=284101658&l=7f6a696d18

When I get to Warwick Avenuee..

2009-09-20T02:34:00.000-07:00

Gisteren was er sprake van een uiterst zeldzame situatie: huisgenootje Nicky, wiens baantje als serveerster in een barbeque/carnivoor-eettoko in Clapham haar normaliter van elk weekend berooft, had zomaar de zaterdavond vrij gekregen. We waren de ganze week al zo enthousiast over dit feit dat, toen puntje bij paaltje kwam, we ons realiseerden dat we helemaal niet wisten wat we aanmoesten met deze weelde van weekendse liberté. Zoals ik deze week al gemerkt had tijdens mijn onverwachte driedaagse vakantie, is midden-september hier net zo'n tussenperiode van niks, wanneer mensen of late vakanties nemen, of net nog even bij hun ouders zitten alvorens de universiteiten weer beginnen - pas in Oktober in de meeste gevallen, zeer beschamend.

Goed, wij tweetjes moesten deze avond maar alleen laten slagen. Geen probleem. Londen behoort immers tot de meest veelbewogen steden in Europa, en er zijn altijd honderd mogelijkheden voor een plezierige avond te bedenken. Wat jammer dat Marieke en Stijn ons in midden-Augustus met een bezoek hebben vereerd, en niet later. Nu alle comedy weer terug is uit het wereldberoemde festival te Edinburgh, is de Engelse hoofdstad weer rijk aan professionele grappenmakers. Na goedkeuring van Nicky's broer, die zelf in de biz zit, besloten we een door het nieuws geïnspireerde muzikale komedie-show te Noord-West Londen te bezoeken.

Allereerst was dit een door mij tot op heden onbetreden stukje Londonium, en wederom zo anders en sfeervol dat het mij weer eens deed uitroepen dat ik maar geen genoeg kan krijgen van het leven in deze stad. De wijk - metrostop Warwick Avenue, dichtbij Paddington Station en bekend van het hoogstens irritante nummer gezongen door ene Duffy - was traditioneel West-Londens sjiek, maar had bovendien een zeker gevoel van mystiek over zich dat het beste te omschrijven is door de boeken van Arthur Conan Doyle erbij te betrekken. In andere woorden, ik anticipeerde niet alleen statige koetsen en alerte bobbies, ik verwachtte ook elk moment tegen een zekere Sherlock Holmes op te botsen.

Terug naar de entertainment in kwestie. De locatie was één van die weldadige negentiendeeeuwse woonhuizen, smaakvol omgebouwd tot café in vintage-Victoriaanse stijl. Het voelde alsof we onze hippe drankjes in iemand's huiskamer aan het drinken waren. De trap in de gang leidde ons naar een piepklein theatertje, waar Nicky en ik ons tussen stoelen en tafels in onze krappe zitplaatsen dienden te wringen. De voorstelling begon al snel, en was scherp, veelzijdig en zeer vermakend. Met een aantal steengoede imitaties had het nogal wat weg van Kopspijkers, maar dan met veel muziek en met hele korte sketches en ommeunig snelle komstuumwisselingen. Het enige minpuntje was wellicht dat deze mitrailleur aan grollen erg snel gedaan leek: een iets langere show met een pauze ertussen had wellicht de voorkeur gehad. Al met al was het echter een zeer vermakelijke avond. Nog even gebleven om na te kletsen en te genieten van wat wel eens één van de laatste aangenaam warme avonden in het Engelse van dit jaar zal kunnen zijn geweest - daar zit je dan met je nieuwe winterjas - en toen weer te Tooting met de laatste tube.

Nu nog kijken wat te doen met de zondag. Zwemmen of fietsen? Een leven in de Britse hoofdstad is een leven vol dilemmas. Ach ende wee.

Geniale eerste dag.

2009-09-18T11:40:00.000-07:00

Was het de taart en Ferrero Rocher? Of wellicht de gratis Coca Cola in flitsend nieuwe frisdrankautomaten en best aardige koffie? Het werk dat ook echt leuk en uitdagend is? De lieve collega's en de goede sfeer? Het schattige en bruisende stadje Uxbridge dat wel het tegenovergestelde van verschrikking Aldershot genoemd kan worden? Het feit dat ik me ook werkelijk in Londen bevond? De lekkere en spotgoedkope lunch in de kantine? Het feit dat ik vroeg weg mocht omdat het mijn eerste dag was en wel 'bekaf zou zijn van alle informatie en indrukken'?

Geen idee, maar de eerste dag was een denderend succes.

De eerstgenoemde zoete zondes waren overigens aanwezig omdat het mijn eerste en de laatste dag van een Nederlandse collega was, en zijn dus niet een dagelijks gevaar. De gratis diet coke en de lekkere goedkope middagmaaltijd overigens wel. Het enige minpunt blijft de flinke treinreis (1,5 uur heen en terug) maar met een goed boek en een breiwerkje (breiwinkeltje in Uxbridge!) moet daar wel mee te leven zijn. Vanmiddag meteen indruk gemaakt op een wildvreemde, door te vertellen dat de twee lastige lege flesjes in mijn volle tas te wijten waren aan get feit dat ik voor Coca Cola werk. I'm loving it. Oh nee, dat was die andere..

Gezellig.

2009-09-17T11:48:00.000-07:00

Het is misschien een Nederlands cliche, maar het het voelbaar naderende najaar en zijn kortere nachten wordt Londen met de dag gezelliger. Het is duidelijk merkbaar dat deze stad gemaakt is voor dikke jassen en winterweer. Aangezien dat laatste vast niet al te lang op zich laat wachten, en ik stom genoeg was om mijn zomerjas aan de Goudse kapstok te laten hangen, werd het (zoals ik al genoemd had bedenk ik me net) tijd om de kersverse herftcollecties af te struinen op zoek naar een winterse mantel. Deze missie leverde ook een prachtige paarse jurk van Laura Ashley op, en een paar stijlvolle stappertjes van 'schoenengigant' Evans. Helemaal klaar voor mijn eerste dag Coca Cola!

Het grootste voordeel van buitenkou is overigens dat het binnen een stuk sfeervoller wordt. Met een nieuwe staande lamp, kaarsjes op tafel en spiegels en schilderijen (en Hollandse geschiedenisprenten) aan de muren is ons Tootings paleisje praktisch klaar voor het naderende seizoen der lichtjes en gezelligheid. Alleen nog een schemerlampje voor op het nog in elkaar te zetten nachtkastje en klaar is kees. Wellicht dat ik dit weekend de breinaalden weer eens afstof en op zoek ga naar Londen's beste wolwinkel. Ik zie het al voor me: met een breiwerkje op schoot wordt de dagelijkse tube-reis hopelijk even 'Hollands' gezellig als ons teerbemind flatje.

Ontspannen in de Witte Stad.

2009-09-16T14:38:00.000-07:00

Nee hoor, geen witte herfst hier in het Londense: White City is de naam van een metrostation in het westen van de stad. Sinds van de week heeft deze buurt de nummer één voorkeur voor een regenachtige vrije middag (die, zoals menig Londenaar me al heeft duidelijk gemaakt, een stuk vaker voorkomen dan ik tot nu toe gewend ben deze (na)zomer). Westfield Shopping Centre is meen ik het grootste overdekte winkelcentrum in hartje Londen, maar, nog veel belangrijker, ligt pal naast de voornaamste studio's en productiegebouwen van de fameuze BBC. Wat is er dus beter dan een middagje beroemde britten spotten, terwijl je lekker rustig de winkels kunt afstruinen? In mijn geval was het succes van het celeb spotting karig, maar zeker niet onbetekend. Enthousiast zag ik dat John Barrowman, één van Anouk en mijn helden, bekend van Doctor Who en nog veel meer, woensdag boeken zou signeren. Na overenthousiaste smsjes tussen mij en mijn zuster was ik vanzelfsprekend enigszins teleurgesteld dat, toen ik vandaag mijzelf voor een tweede keer richting Witte Stad begaf, ik erachter kwam dat dit pas volgende week woensdag betrof: wanneer ik al lang en breed tot over mijn oren in het coca cola vertaalwerk zal zitten. Al gauw was dit leed echter verzacht door een ander beroemd hoofd dat voorbij kwam zeilen: Robert Webb, één van de heren van razend populaire comedyserie Peep Show, had ook besloten om wat tijd te doden te Westfield. Derde celeb in drie maanden, weehee!

Is het erg duidelijk dat ik niet goed weet wat ik met de enorme luxe van drie vrije dagen moet beginnen? Ik hoefde mijn laatste week toch niet af te maken, en de datum voor Coca Cola was al gezet op vrijdag. Gister en vandaag heb ik als een gek de stad afgestruind, gedeeltelijk vanwege de winterjas-missie, die dramatisch genoeg - na een dag lang winkel in winkel uit in het centrum - in de boetiek om de hoek hier ten einde kwam. Nu maar enorm genieten van die laatste vrije dag: er staat alleen een reunie met mijn goede vriendin Hayley op het programma. Voor de rest maar lekker rustig aan doen, of is dat zonde van een kostbare vrije dag? Ik ervaar nog steeds een constant knagen dat ik elke dag, elk uur, elke minuut in het Londense optimaal moet benutten. Hmm, misschien dat ik me toch eindelijk eens ga storten op de nachtkast-missie. Ook ontspannend.

'Pop' en de muze.

2009-09-14T12:41:00.000-07:00

Coca cola wil me. Jawel. De frisdrankgigant heeft me in zijn kapitalistische klauwen. Nog drie dagen, en dan is het van Hampshire naar Noord-West Londen, van telefoneren naar vertalen, van proactive marketing naar always coca colaaa. Heerlijk. Nog steeds vroeg op en nog steeds vijf dagen in de week negen tot vijf, maar niet meer bellen, en eindelijk iets leuks en uitdagends op het program! Als het goed is ben ik gegarandeerd in dienst tot kerst (minstens). Mijn gedachten dwalen naar de alom bekende kerstreclame en hoe veelbelovend de (voor Engelsen zo belangrijke) office christmas party wel niet zal zijn. Ik ben blij.

Al zwervend door Oxford Street, op zoek naar een gepaste beloning, kwam ik langs muziekgigant HMV, die massaal het uitbrengen van het nieuwe album van mijn oude liefde muse adverteerde. Mijn gedachten gingen terug naar een vluchtig bezoek aan Londen in 2003 (tijdens Marieke's verblijf in Nottingham), wanneer ik hoopvol op zoek ging naar alles muzigs wat ik maar kon vinden: van tijdschrift tot poster, plaat tot opnaaibadge. Hoewel mijn liefde van vroeger inmiddels goed en wel is uitgedoofd, en ik de verkoopdatum van hun komende stadiumtour zonder aarzelen voorbij heb laten komen, kon ik het niet over mijn hart verkrijgen om hun nieuwe, zesde album niet aan mijn oude collectie toe te voegen.

The Resistance dus. Heerlijk bombastisch, heerlijk muse. Morgen lekker mee in de trein op weg naar de drie-na-laatste dag Aldershot, samen met de geweldige debuutroman van Stephen Fry uit 1991 die ik op het moment aan het verslinden ben. Nu al zin in die 1,5 uur richting Uxbridge vanaf vrijdag: met een beetje verzet uit muzikale hoek zijn ook de morele bezwaren tegen het werken voor een soft drink gigant al snel peanuts.

De flâneur.

2009-09-13T12:17:00.000-07:00

Dickens stond er bekend om. Al wandelend in Londen observeerde hij dames en heren, hoeren en schoffies, en tekende deze op in zijn fameuze sketches. Dit deed hij het liefst tijdens de nachtelijke uren, wanneer de metropolitan onderwereld gedeeltelijk uit de schaduw stapte en het sfeervolle licht van Victoriaanse straatlantaarns betrad. De Dickens-deskundige aan de Universiteit van Manchester, Professor Jeremy Tambling, verbond de schrijver's fascinatie met wandelen en observeren met het Franse begrip de flâneur. Sinds ik mij nu dagelijks bevind in de stad die ooit dagelijks blootgesteld was aan de observaties van Dickens en vele van zijn door mij bewonderde tijdgenoten, heb ook ik getracht het 'flaneren' in de praktijk te brengen - overigens met deze passieve Franse en dus niet in de actieve Nederlanse betekenis (dat laatste in het Engels: 'to parade'). Helaas word ik enigszins geremd wat betreft het nachtelijke element van deze techniek, aangezien de Londense schaduwen en donkere steegjes - ondanks de aanwezigheid van vele, vele CCTV-cameras - nog altijd vele gruwelen lijken te herbergen.

Mij bewust van de grenzen aan het grenzeloos zwerven en kijken, flaneerde ik dit weekend door een aantal Londense wijken. Na een mislukte poging mij uit te geven voor flâneur in de zuid-Londense IKEA op vrijdagavond - als enkel het aanbod van een Full English in het Zweedse restaurant je het gevoel doet geven dat je je überhaubt in het Engelse bevindt, valt er, met de uitzondering van een enkele hysterische Britse kleuter, weinig te observeren op cultureel-nationaal vlak. Lang leve de globalisering! - bevond ik me op zaterdag respectievelijk in Steatham (zuid), Angel, Holloway en Camden (noord).

Zoals ik al eerder heb genoemd, is de north-south divide in de hoofdstad al bijna even significant als in Engeland zelf. Liever gezegd, de noord-zuid-oost-west verdeling, want elk van de vier, hoewel onderverdeeld in op zichzelf karakterestieke onderdelen, ademt zijn unieke eigen sfeer. Van oost heb ik nog te weinig gezien om echt een oordeel te kunnen vellen (denk Jack the Ripper, multi-culti markt met gestolen fietsen op Brick Lane, een mix van jonge hipheid en oude armoede, maar ik ga nog op onderzoek uit, dus pin me er niet op vast), maar west wordt duidelijk overheerst door statige witte en rode Victoriaanse gebouwen, sjieke parken, ambassades, hotels en restaurants. Noord heeft eenzelfde sjiekheid, maar is, net als zuid, moeilijker te definiëren en chaotischer onderverdeeld. Angel is sjiek, Holloway (denk Arsenal) shabby. Camden is het best te typeren als het Amsterdamse Waterlooplein, maar dan uitgestrekt over een hele wijk, met een overdaad aan hippe tieners en twenty-somethings, en tal van pubs en bars waar de geur van muffe oude rockers toch net iets te veel overheerst. Toch kan ik er ook nog steeds van genieten, en is het ook de plek om zomaar bekende bands te zien spelen in piepkleine zaaltjes, of veelbelovend talent te ontdekken tijdens één van de vele open mike nights. Bovendien is het 'mensen kijken' hoogstens interessant.

Zeer geschikt (en veilig) terrein voor de flâneur dus, vooral op zaterdagavond. In tegenstelling tot vele andere Britse uitgaansgebieden zijn de straten niet tot de nok toe gevuld met schaarsgeklede vrouwelijk schoon en vomerende jonge mannen. Integendeel, de meeste jongelui zijn veel te trendy om dronken te zijn. Er wordt geflaneerd, maar dan in de Nederlandse zin van het woord: de flâneur kijkt, de Camdenaar flaneert. Na een aantal pubs en muziekgelegenheden ingetuurd te hebben en de nachtelijke gang van noord-londense modebewustelingen met plezier gade geslagen te hebben, vluchtte ik daarom enigszins vermoeid de locale bioscoop in, waar ik de verfilming van Wilde's The Picture of Dorian Gray bekeek. Zelden heb ik zo genoten van een visueel rijkelijke interpretatie van negentiende-eeuws Londen. Wat ontzettend heerlijk dat ik dagelijks mag flaneren in deze stad, waar velen dit voor mij deden. Dit inspireert tot lezen, denken, schrijven, en natuurlijk tot grofweg genieten. Wat geeft het dat de straatkinderen van toen nu in een uniform van strakke broek, dikke bril en wollen vest gekleed gaan? Die taxi is gewoon een koets voor mij, en, nog te vroeg voor de nacht-(omni)bus, begaf ik me weer richting het zuiden. Met de metro ja, want daar flaneerden de Victorianen ook al.

Balans.

2009-09-09T15:04:00.000-07:00

Een beetje balans. Moeilijk te vinden in een stad vol hectiek, herrie en andere onregelmatigheden. Na een aardige trainingsessie na het eten liep ik, voor ik het wist, de Lidl in en kwam naar niet alleen naar buiten met de geplande zak appels in mijn tas, maar ook nog eens een flink en lekker stuk Duitse chocola. Laten we daar alsjeblieft geen gewoonte van maken, maar het was heerlijk. Soms verlang je naar een beloning. Niet alleen voor het sporten, want dan kan ik net zo goed thuisblijven, maar voor het netjes afhandelen van mijn zaakjes in Aldershot. Vandaag heb ik, met behulp van het uitzendbureau, te kennen gegeven dat ik, vlak voor het einde van de zes weken, mijn notice in wil leveren. Mijn Duitse manager vond het jammer, maar begreep mijn beslissing die ik met name heb toegelicht met de frustratie die de godganze dag telefoneren met zich meebrengt. Zelfs mijn trainer-Belg, bot als hij soms kan zijn, was heel positief, en moedigde me aan werk te vinden waar ik iets meer lol aan kan beleven.

Eenmaal in de trein, voelde ik me dus danig in balans. Het uitzendbureau belde me dat ik na volgende week de bonus op mijn rekening gestort krijg. Dat houdt me nog wel even in leven zou ik denken. Als ik de balans er tenminste een beetje inhoud en mijn hele bankrekenaing niet plunder voor onnodige pub- en LIDL-uitgaven tenminste. Maar goed, nu heb ik ook nog een aantal dagen te gaan. Vervelend genoeg wil het uitzendbureau dat ik de vrije dagen van mijn reisje Nederland en algemene Britse vrije dag bank holiday inhaal, dus ben ik volgende week ook nog drie dagen bezig in Aldershot: dinsdag, woensdag en donderdag. Ik doe mijn uiterste best zo gebalanceerd mogelijk te blijven, en alle frustratie dusdanig uit te bannen, dat ik deze laatste vijf dagen een stuk gemakkelijker doorkom dan de afgelopen vijf weken.

Maandag heb ik gelukkig vrij weten te vragen, aangezien de mensen van Coca Cola me toch wel heel graag wilde spreken over de baan als vertaler, en de interviewtijd speciaal voor mij van donderdag naar maandag hebben verplaatst. Ik weet overigens niet of dat betekent dat ik de enige kandidaat bent. Het enige wat ik kan doen is me alvast mentaal voor te bereiden: knalrode outfit een beetje TE? Al cola-light-drinkend (waar is die gespierde loodgieter?!) en prodent-gilmlachend binnenlopen? Of, ja, gewoon mezelf, in sjieke rok met blouse. Balans moet er blijven, toch?

Het hoogstens vermoeiende bestaan van een baantjesjager in de Engelse hoofdstad.

2009-09-07T14:20:00.000-07:00

Terwijl ik me door de laatste week Aldershot worstel, en ik eigenlijk wel zin heb in een weekje of twee vrij, ben ik ergens nogal bang dat die fortnight omslaat in de door velen gevreesde langdurige werkeloosheid. Aangezien ik geen zin heb me te voegen bij de reeds omvangrijke groep jobless youngsters, getroffen door de crisis, heb ik me nogmaals in een banenjacht gestort. Die crisis noemen ze hier overigens the (credit) crunch, wat vele restaurants en eetcafés ertoe aangezet heeft een credit crunch lunch op het menu te gooien. Ik hoef dus in elk geval geen honger te lijden. Toch gaat het ook hier weer wat beter met de economie. Er worden weer huizen gekocht - net een heel verhaal te horen gekregen van een erg charmante fitnessleraar, die uit de fitness en in property business wilde stappen - en er hangen weer vacatures in de winkelramen. Toch neem ik liever geen risico en ben ik druk bezig een alternatief voor de lange dagelijkse treinreis naar Hampshire te regelen.

Een gemiddelde dag in het leven van een drukke werkzoekende: drie telefoongesprekken met recruitment agents, een introductiegesprek bij eenzelfde persoon na het werk (die me vertelde dat ik, in plaats van - Victorian what? - beter een vertaalmaster had kunnen doen, net zoals zij. Dank je de koekoek mevrouw Tortellini, mijn Engels is nog altijd tachtig keer beter dan het uwe.) en de mededeling dat Coca Cola (Mijn god, ik zie vader's levensloop nu al voor me: van SP-rood naar Coca-rood) mijn CV geweldig vond graag op gesprek wil uitnodigen voor een (tijdelijke) baan als vertaler. Maar dan wel donderdag. En, oja, de baan is in Uxbridge, helemaal aan het einde van de Piccadilly-lijn, dus weer meer dan een uur reizen heen en weer. Hmm. Ik zie meer in het andere telefoongesprek van vandaag, waarin een bureau gespecialiseerd in bibliotheekbanen mijn CV wilde sturen voor een trainingspositie bij de bibliotheek van het Ministerie van Financiën. Ze willen dat je er 11 maanden werkt en dan een Master bibliotheekkunde gaat doen. Klinkt heel gaaf, maar er zullen wel veel meer crunchers zijn die zichzelf hiervoor in de aanbieding gaan gooien. We gaan het zien.

Wie weet zijn desperate measures toch hoognodig. Deze week stond een jonge afgestudeerde en werkeloze student een uurlang op 'the plinth' (de enige sokkel op Trafalgar Square zonder standbeeld, die als een soort media-kunst-project een maand lang gevuld wordt met mensen en gekken die zich een uurlang mogen uitleven hoe ze maar willen - en dat alles gefilmd door tv-station SKY) te zwaaien met een enorme CV. Hij hield er een baan als verkoper bij een groot Londens bedrijf aan over. Ik weet het niet. Het moet mij toch lukken om aan het werk te raken (en blijven) zonder behulp van dergelijke wanhopige acties. Als ik me maar blijf openstellen voor alles wat op mijn pad komt, moet er toch wel ietst geschikts langskomen. Al moet ik zelf credit crunch lunches serveren, ergens in deze grote stad is er toch wel werk voor mij?

In de traditie van Radio Oranje..

2009-09-06T11:26:00.000-07:00

Vandaag wilde ik eens schrijven over mijn twee kakelverse passies: fitness en BBC radio 4. Beide zijn extreem behulpzaam bij een goede nachtrust. Over de eerste valt niet veel te zeggen, behalve dat ik me weer met veel enthousiasme in de oude vertrouwde oefeningsroutine heb gestort. Ik eet. Ik fiets naar Balham. Ik sport. Ik drink heerlijke gratis koffie met een gratis krantje in de kantine van het ommeunig hippe sportcomplex. Ik kom thuis, en val in slaap met een heerlijk half uurtje comedy of actualiteit op de radio. Nu is de vraag, is dit wel een acceptabele levensstijl voor een 23-jarige in één van de grootste en meest bruisende steden van Europa?

Praatradio is dus mijn nieuwe ding. Ik heb me er nooit zo in verdiept, maar worden er in Nederland überhaubt nog hoorspelen gemaakt? In Engeland is het in ieder geval nog altijd big business. Radio-soap The Archers, zo oud als het fenomeen radio zelf, wordt nog elke dag door een groot aantal Britten beluisterd. Verder is elke zichzelf respecterende cabaretier en acteur met enige regelmaat te horen op de radio. Zo zijn er absurde comedy sketch-shows, opvoeringen van literaire klassiekers, en idioot simpele maar hilarische woord- en praatspelletjes te horen op mijn nieuwe favoriete radiostation. Sinds Nicola en ik in begin juli een opname hebben bijgewoont van een dergelijk radio 4-juweeltje (een ridiculeuze sitcom over een luchtvaartmaatschappij met maar 4 personeelsleden), heb ik een verregaand enthousiasme ontwikkeld voor dit door velen gezien als 'achterhaalde' medium. In deze hoedanigheid is radio een ontzettend effectief forum voor talentvolle mensen om te laten horen wat ze kunnen, in plaats van hun potentieel in een half uurtje op de vrijdagavond op BBC1 te proppen.

Maar goed, nu ik met enige regelmaat, uitgeput en wel, al luisterend naar de praatradio in slaap val, kopje thee op het nachtkastje, voel ik me steeds meer een oude vrouw met onvoldoende energie. Hoewel ik de breinaalden heb klaarliggen voor een nieuw project zodra de herfstkou de kop opsteekt in Londen, vraag ik me af of het gepensioneerde plaatje dan niet net iets te compleet wordt. Hier kan gelukkig zeer binnenkort verandering in komen. Na deze week ben ik namelijk eindelijk verlost van een slordige 4 uur die ik elke dag van deur tot deur nodig heb om me van Gilbey Road in Tooting naar Victora House in Aldershot en terug te slepen. Wellicht ben ik dan in staat mijn avondlijke routine iets aan te passen. Actiefilm en Gin & Tonic, anyone?

Holland's Glorie in Aldershot

2009-09-03T13:16:00.000-07:00

Ik ben de afgelopen dagen druk aan het lezen geweest in "Going Dutch" van Lisa Jardine, ofwel How England plundered Holland's Glory. Een hoogstens interessant werk over Anglo-Nederlandse betrekkingen voor en na de Glorious Revolutie (lees: Verovering van Engeland door de Nederlanden) van 1688, doet dit boek me nogal aan het denken zetten over mijn relatie met wat zo onder hand mijn tweede vaderland is geworden. Al lezende over de "schaamteloos anglofiele" Constantijn Huygens, raak ik al maar meer gefrustreerd aan het feit dat, op het moment, de toegang tot de Engelse samenleving mij in feite ontzegd wordt. De ganze dag ben ik gedwongen naar de andere kant van de Noordzee te bellen, spreek ik Nederlands, denk ik Nederlands, waan ik me in Nederland. Als ik aan het einde van een lange, lange dag de grote straat van Aldershot betreed richting station, verbaas ik me dan ook telkens weer over de rasbritse chavs en Queen Victoria pub die het straatbeeld overtuigend bepalen.

Er is gelukkig een enkel voordeel te bedenken dat vortkomt uit mijn doordeweekse Hollandse ballingschap: de fascinerende kleine cultuurschokjes blijven, net als het enthousiasme wat elk bezoek aan het centrum van Londen nog steeds met zich meebrengt. Maar ja, ik ben nou eenmaal verhuisd om het leven als Londenaar mee te maken, en niet als pseudo-Nederlander op het Zuid-Engelse platteland. Enkel twee weken Going Dutch te gaan nog gelukkig, en met een aantal dingen in de planning zie ik mijn anglofiele toekomst rooskleurig tegemoet. Tijd om Engeland's glory te plunderen, dacht ik zo.

Observatie van de dag:

Londenaren zijn een stuk praktischer dan de gemiddelde Noord-Engelsman. Wordt het koud, dan gaan de jassen aan, bij mannen en vrouwen. Bovendien gaat de pubdeur dicht. Zomer in Londen, fijn dat ik het meegemaakt heb, maar volgens mij is deze metropolis op zijn best in de winterse kou.

Fit.

2009-09-01T13:20:00.000-07:00

Op vele vlakken is de Britse hoofdstad een assortiment van tegenstellingen. Een fietstochtje door een aantal zuid-Londense buurten levert al gauw een mengelmoes op van poepsjieke wijken met indrukwekkende negentiende-eeuwse voordeuren en straatarme volkswijken, die elkaar soms per straat afwisselen. De bewoners van sommige wijken zijn echter uitzondelijk eenzijdig. De eerdergenoemde Camden indie kids zijn hiervan een stuitend voorbeeld, maar ook ten zuiden van de rivier - nu moet ik wel even uitleggen dat de Theems de stad ruw in tweeën deelt: het noorden ontkent dat het zuiden erbij hoort en het zuiden haalt unaniem zijn schouders op - hebben wij zo onze uniforme wijken.

Dan heb ik het specifiek over Wimbledon, velen bekend dankzij de The All England Lawn Tennis and Croquet Club en een zeker tennistoernooi dat zij elke zomer organiseren. Hier waren ik en Nicola overigens een dagje bij, waardoor onze kennismaking met Wimbledon town een ultieme ervaring bleek van zon, gras, tennis en strawberries and cream. Twee maanden later kijkt de wereld echter al lang niet meer naar deze zuid-Londense suburb, en juist nu bevind ik me elke dag in het Wilbledonse. Elke ochtend en middag, op weg naar werk en huis, verbaas ik me weer over de jonge, strakke en sportieve Wimblelonians, enigszins te verklaren door het hoge gehalte sportscholen en fietsers, nee, wielrenners, op de heuvelachtige weg richting Wimbledon Rail Station. Nicola vertelde me dat wonen en met name sporten in Wimbledon erom bekend staat ontzettend prijzig en prestigieus te zijn. En al dat voor een jaarlijks toernooitje tennissen!

Maar goed, ik voelde me in elk geval geroepen om de handen ook maar eens uit de mouwen te steken en dus heb ik me gisteren aangemeld bij de Fitness First, waar ik morgen mijn eerste sessie mee ga maken. Niet in strak en sportief Wimbledon, maar in het minstens even sjieke Balham. Genoeg jonge en slanke mensen om me aan te spiegelen, maar omringd door buurten met chippies en curry houses, en volkse pubs rijk aan beer bellies. Het is immers niet het glimmend mooie Londen dat me boeit, maar het schizofrene. En een pint erbij, zonder schuldgevoel.

Standplaats Londen, eerste roep.

2009-08-31T14:17:00.000-07:00

Na welna drie maanden in de metropool werd de roep om Nederlandstalige schrijfsels alsmaar luider en mijn drang naar het schrijven van Hollandse vertellingen steeds forser. Waar ik tot nu toe menig anecdote en observatie, half verdraaid en half vergeten, over de Noordzee heb kunnen transporteren via telefoon of skype, heb ik nu besloten ze zo spoedig mogelijk aan het electronische papier toe te vertrouwen.

Zelfs na mijn derde jaar Verenigd Koninkrijk blijft de observatie van Britten tot mijn meest geliefde tijdsverdrijven behoren. Waren het eerst de hoogstinteressante Scousers en Mancs, nu is de tijd dus gekomen mijn blik te richten op het brede palet der culturen dat in Londen te vinden is: van Cockney tot Toff, tourist tot immigrant, rauwe voetbalhooligan tot skinny jeaned Camden indie boy.

Voor nu resten dan nog even de kale feiten van mijn leven in the capital. Hoewel ik koortig op zoek ben naar interessanter, uitdagender of zelfs minder ver werk, vul ik nu nog mijn dagen in een kantoor in een stadje ter zuiden van Londen, Aldershot, waar ik de godganse dag Nederlandse bedrijven lastig mag vallen met vervelende vragen. Dit betekent een dagelijkse treinreis van zo'n 50 minuten (en een busreis van 20) heen en datzelfde terug, en een flink gemis wat betreft mijn plan om in dit jaar in de Engelse hoofdstad door te brengen.

Mijn woonomstandigheden zijn gelukkig wat idealer. Na een lange week flat-jagen vonden we - ik en mijn huisgenootje Nicola - ons zuid-Londense pebble dash paleisje in Tooting. Lage gemeentebelasting, een veilige eerste verdieping, de korte afstand naar bus en metro, de teerbeminde Primark om de hoek, de enorme grootte van ons flatje en een prachtige badkomer wogen zeker op tegen de vrij lange metroreis naar het centrum. Een half uurtje in de tube, en je bent in central London. Best te doen.

Vroeg op, vroeg bed, dus tabee. Nu maar kijken of ik jullie met enige frequentie kan blijven lastigvallen met deze schrijfels. Liefs uit Londen!